Bir şaman sözüdür bu, ders sen öğrenene dek devam edecek der. Henüz öğrenemediğimiz her anın dersindeyiz. Kaybetmek, yenilmek yok. Tecrübe var. Yolu güzelleştiren çiçekler değildir her zaman, bazen taşlar yolu daha yürünür kılar.

Yaşadığımız tekrarlayıcı problemler derse çevrilemeyen dertlerimiz, psikolojik rahatsızlıklar ise bir konuşma şekli, ruhun lisanıdır aslında.

Yaşadığımız sorunlar (dikiş tutmayan ilişkiler, mutlu olamama, panik atak, sosyal fobi..) öğrenmemiz gereken bir dil, öğrenene kadar da girmek zorunda olduğumuz derde dönüşmüş bir ders gibidir.

Freud, bu duruma “Tekrarlama Zorlantısı” der. Aslında bilinçdışımız bize eziyet etme derdinde değildir. O bize; geçmişte çözemediğin bir soruna benzer bir durumu tekrar yaşayacaksın ve şimdi ufak bir çocuk da olmadığın için hadi derdinden ders çıkar ve iyileşelim der.

 O sebeple, biz öğrenene kadar ders devam eder.