Geçici bilinç kaybı, sinir duyusu ve istemli kas hareketlerinin en aza inmesiyle gerçekleşen ve her gün tekrarladığımız uyku hali yaşamımızın neredeyse 3’te 1’ini kapsıyor. Yaşamamızda bu kadar büyük yeri olan bir aktivitenin mutlaka bir nedeni olmalı. Özellikle gece uykusu bu anlamda sağlıklı bir yaşam adına büyük önem taşıyor. Sadece ünün yorgunluğunu attığımız bir zaman dilimi görünse de arka planda harika işleyişler yer alıyor. Biz gece uykusundayken vücudumuz hayati  iki  hormon  salgılar. Bunlar; Melatonin ve Büyüme hormonlarıdır.

Ne işe yarar bu hormonlar?

Sirkadiyen ritmi yani biyolojik saatimizi dengede tutan Melatonin hormonu gece uykumuzda özelikle tam bir karanlık halinde salgılanmaya  başlar. Bunun nedeni vücudumuzu gündüzden geceye adapte ederek vücudumuzu ve sinir sistemimizi bir temizlik programına hazır etmektir. Melatonin hormonu bunları yaparken aynı zamanda Büyüme hormonunun salgılanmasını da uyarır. İsminin büyüme hormonu olması sizi sadece gelişme çağına olan çocuklar için yararı vardır gibi düşündürmesin. Yetişkinler için de oldukça önemli olan bu hormon anti aging (gençlik) hormonu olarakta adlandırılır. Çünkü Büyüme hormonu kemikleri ve kasları güçlendirir. Vücuttaki protein üretimini arttırırken doku ve organların tamirini destekler. Yağ yakımını arttır, pankrestan insülin salımını stümile ederek kan şekeri seviyelerini dengeler. Derin uyku halinde salgılanan bu hormon, dengeli bir uyku  döngüsünde  dört  kez salgılanır. Bu yüzden uyku süresinin az ya da gerekenden fazla olması çeşitli sağlık riskleri doğurur. Yetişkin bir kişinin ortalama günlük 7-8 saat uyuması bilim dünyasında   yeterli   görülür.

Araştırmalara göre yetersiz uykunun bağışıklık sistemini olumsuz etkilediği görülmüştür. Dolayısıyla az uyku ( 5 saatten az) kişilerde hastalanma riskini arttırır. Bunlarla birlikte uykunun vücut metabolizmasında hatırı sayılır bir önemi var. Az ve dengesiz uyuyanlarda  diyabet  daha çok görülür. Açlık ve tokluk mekanizmasını etkileyen uyku düzeni vücutta kilo artışında da etkendir. Yetersiz uyuyan kişilerde Ghrelin (iştahı arttıran )hormon salgısında  artış, Leptin ( doyma hissini veren ) hormon salgısında  azalma olur. Bozulmuş bir açlık-tokluk mekanizması sonucu kişiler kilolu olurlar.

Uykumuzu Nasıl Düzenleyebiliriz?

·        Öncelikle uykunuzun açılmasına neden olacak kafein içeren  kahve, çay ve kola gibi içecekleri ikindi hatta duruma göre öğle saatlerinden sonra tüketmemeye çalışın.

·        Akşam yemeğinde daha hafif  besinler tercih edin. Sonrasında  yatış saatinize en az 3 saat kala yeme işini bitirin.

·        Uyku saatinize yakın ( uzmanlara göre en geç 23:00-23:30) televizyon yada cep telefonu   ekranı  gibi mavi ışık yayan uyaranlara fazla maruz kalmamaya çalışın.

·        Yatacağınız odada mümkün mertebe en karanlık ortamı hazırlayın.

Uykunun vücudunuz için en iyi yapılandırma özelliğinden yararlanmanın uygun saatte ve yeterince uyumak olduğunu unutmayın…