Sıfır otomobil fiyatlarının yükselmesiyle milyonlarca emeklinin gözü Türkiye Büyük Millet Meclisindeki ÖTV düzenlemesine çevrildi. Sosyal medyada kampanyanın başladığı ve bazı araçların kapsama alındığı yönünde paylaşımlar yapılsa da süreç henüz başvuru aşamasına gelmedi.
Emeklilere yönelik yeni bir ÖTV muafiyeti yürürlüğe girmiş değil. Meclise sunulan teklif hâlen komisyonda bekliyor. Bu nedenle bugün itibarıyla emekli kimliğiyle bayiye giderek ÖTV’siz araç satın almak mümkün değil.
Emeklilere ÖTV’siz araç düzenlemesi yasalaştı mı?
Hayır. Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nda değişiklik yapılmasını öngören teklif, 20 Şubat 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu.
2/3546 esas numaralı teklif, Plan ve Bütçe Komisyonunda bulunuyor. Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu ile Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu da tali komisyon olarak süreçte yer alıyor.
Teklifin yasalaşması için komisyondan geçmesi, TBMM Genel Kurulunda kabul edilmesi ve Resmî Gazete’de yayımlanması gerekiyor. Bu aşamalar tamamlanmadığı için başvuru tarihi, banka veya satış noktası açıklanmadı.
Düzenleme bütün emeklileri kapsıyor mu?
Teklifin mevcut metni, Türkiye’deki bütün SSK, Bağ-Kur ve memur emeklilerine genel bir ÖTV muafiyeti getirmiyor.
Düzenlemenin iki grubu kapsaması öngörülüyor:
Esnaf ve sanatkâr olarak çalışırken 4/1-b kapsamında yaşlılık aylığı bağlananlar
En az 10 yıl Çiftçi Kayıt Sistemi’ne kayıtlı olup tarım Bağ-Kur kapsamında emekli olan çiftçiler
Bu nedenle SSK’dan veya Emekli Sandığı’ndan aylık alan herkesin doğrudan yararlanabileceği yönündeki paylaşımlar teklifin mevcut kapsamını yansıtmıyor.
Emeklilikten sonra 5 yıllık süre aranacak
Teklif mevcut hâliyle kabul edilirse hak, emeklilik tarihinden itibaren ilk beş yıl içinde kullanılabilecek.
Başvuru sahibine yalnızca bir kez ÖTV istisnasından yararlanma imkânı tanınması planlanıyor. Emekliliğinin üzerinden beş yıldan fazla süre geçenlerin kapsam dışında kalması söz konusu olacak.
Ancak bu şartlar henüz yürürlüğe girmiş kurallar değil. Meclis görüşmeleri sırasında maddeler değiştirilebilir, yeni kriterler eklenebilir veya teklif mevcut hâliyle kabul edilmeyebilir.
ÖTV’siz alınan araç 5 yıl satılamayacak
Teklifte, istisna kullanılarak satın alınan aracın beş yıl boyunca satılamaması veya devredilememesi öngörülüyor.
Araç beş yıllık süre dolmadan satılırsa zamanında alınmayan ÖTV’nin gecikme faizi ve diğer ferileriyle birlikte tahsil edilmesi planlanıyor.
Deprem, sel, yangın veya ağır kaza sonucunda kullanılamaz hâle gelerek hurdaya ayrılan araçlar için yeniden hak tanınmasına ilişkin bir istisna da teklif metninde bulunuyor. Uygulamanın ayrıntılarının Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenmesi öngörülüyor.
Hangi araçlar ÖTV’siz alınabilecek?
Henüz açıklanmış resmi bir marka veya model listesi bulunmuyor. Fiat Egea, Renault Clio, Toyota Corolla, Hyundai i20 veya TOGG gibi araçların kesin olarak kapsama girdiğini söylemek mümkün değil.
Teklif metninde marka isimleri yerine 87.03 gümrük tarife pozisyonunda yer alan taşıtlardan söz ediliyor. Buna rağmen aracın fiyat sınırı, motor tipi, yerli üretim oranı veya donanım seviyesi konusunda kesinleşmiş ayrıntılar yer almıyor.
İnternette dolaşan model listeleri resmi karar değil, mevcut otomobil pazarı üzerinden yapılan tahminlerden oluşuyor. Nihai kapsam ancak teklif yasalaşır ve uygulama tebliği yayımlanırsa netleşecek.
Yerli üretim şartı olacak mı?
Teklifin mevcut metninde emekli esnaf ve çiftçiler için açıkça yazılmış bir yüzde 40 yerlilik şartı bulunmuyor.
Bu şart, engelli bireylerin araç alımında uygulanan mevcut ÖTV istisnasıyla karıştırılıyor. Engelli araç düzenlemesinde yerli katkı oranı, fiyat sınırı ve on yılda bir araç alma gibi ayrı kurallar uygulanıyor. Emeklilere yönelik teklif ise farklı bir düzenleme olarak Mecliste bulunuyor.
Meclis sürecinde yerlilik oranı, fiyat tavanı veya yalnızca Türkiye’de üretilen araçları kapsayan yeni bir madde eklenmesi ihtimal dahilinde. Ancak bugün için böyle bir kesin şart açıklanmış değil.
Başvurular başladı mı?
Başvurular henüz başlamadı. E-Devlet, Gelir İdaresi Başkanlığı, SGK veya otomobil bayileri üzerinden açılmış resmi bir başvuru ekranı bulunmuyor.
Düzenleme yasalaşırsa şu konuların ayrıca açıklanması gerekecek:
Başvuruların hangi kurumdan alınacağı
Emeklilik ve meslek bilgilerinin nasıl doğrulanacağı
ÇKS kaydının hangi tarihler için aranacağı
Araç fiyatı için üst sınır uygulanıp uygulanmayacağı
Kapsama girecek araç türleri
Satış ve devir kısıtlamasının nasıl takip edileceği
ÖTV istisnasının hangi belgelerle uygulanacağı
Resmi duyuru yapılmadan ön kayıt ücreti isteyen veya araç ayırma vaadinde bulunan kişi ve platformlara karşı dikkatli olunması gerekiyor.
Emekliler için belirleyici aşama Meclis olacak
Emekli esnaf, sanatkâr ve çiftçilere bir defaya mahsus ÖTV istisnası getirilmesini amaçlayan teklif masada. Ancak düzenleme henüz kanunlaşmadı, başvuru takvimi açıklanmadı ve araç listesi oluşturulmadı.
Beklentiyi gerçeğe dönüştürecek kritik eşik, teklifin Plan ve Bütçe Komisyonundan geçerek Genel Kurul gündemine taşınması olacak. O adım atılmadan sosyal medyada paylaşılan şartlar ve model listeleri kesin hak olarak değerlendirilemeyecek.
