Bankacılık sektörünün dijitalleşmesiyle birlikte ATM’den para çekme yöntemi de değişiyor. QR kod, NFC ve tek kullanımlık doğrulama teknolojileri sayesinde müşteriler hesap ve tutar seçimini mobil uygulama üzerinden yaparak fiziksel kart kullanmadan nakit çekebiliyor.
Yeni yöntemde kullanıcı bankasının mobil uygulamasını açıyor, para çekilecek hesabı ve tutarı belirliyor. ATM ekranındaki QR kodun telefonla okutulmasının ardından doğrulama tamamlanıyor ve cihaz nakdi teslim ediyor.
Türkiye’de bu uygulama yeni değil ancak kullanım alanı giderek genişliyor. Akbank, Garanti BBVA ve İş Bankası gibi bankalar mobil uygulama üzerinden QR kodla para çekme ve yatırma hizmeti sunuyor.
Bazı ülkelerde fiziksel tuş takımı bulunmayan ve işlemin büyük bölümünü müşterinin telefonuna taşıyan ATM modelleri kullanıma giriyor. Bununla birlikte Türkiye’deki tüm ATM’lerin tuşsuz modellere dönüştürüleceğine veya banka kartlarının kaldırılacağına ilişkin sektör genelini kapsayan resmî bir karar açıklanmadı.
Türkiye’de şimdilik kartlı ve QR kodlu işlemler birlikte kullanılmaya devam ediyor. Bu nedenle “ATM kartları ve şifreleri tamamen tarihe karışıyor” değerlendirmesi mevcut durum açısından kesinleşmiş bir gelişmeyi ifade etmiyor.
TCMB’nin 2025 faaliyet raporuna göre Türkiye’deki ATM’lerin neredeyse tamamında TR Karekod ile para çekilebiliyor. Ulusal karekod altyapısı, 2020 yılında yayımlanan düzenleme ve teknik standartlar çerçevesinde çalışıyor.
İşlem adımları bankaya göre değişebilmekle birlikte genel olarak şu şekilde ilerliyor:
- Bankanın resmî mobil uygulamasına giriş yapılır.
- QR veya kartsız işlem menüsü açılır.
- Para çekilecek hesap ve tutar seçilir.
- ATM ekranında oluşturulan QR kod telefona okutulur.
- Mobil uygulamadaki onayın ardından ATM parayı teslim eder.
Günlük para çekme limiti ve varsa işlem ücreti bankaya, hesap türüne ve kullanılan ATM’ye göre değişebilir. Başka bir bankaya ait ATM kullanıldığında ücret uygulanabileceği için işlem öncesindeki bilgilendirme ekranının kontrol edilmesi gerekiyor.
Kart giriş yuvasına yerleştirilen kopyalama cihazları ve şifreyi kaydetmeyi amaçlayan sahte tuş takımları, geleneksel ATM dolandırıcılığında kullanılan yöntemler arasında bulunuyor. Kartın ATM’ye takılmaması ve şifrenin fiziksel klavyeye yazılmaması, bu saldırı türlerine karşı riski azaltıyor.
