Anayasa Mahkemesi, iş güvencesinden yararlanmak için aranan altı aylık kıdem süresine iki gün kala iş sözleşmesi feshedilen banka çalışanının başvurusunu karara bağladı.
Resmî Gazete’de yayımlanan karara göre Gülşah K, 15 Mart 2021’de bir bankada yatırım uzmanı olarak çalışmaya başladı. Çalışanın iş sözleşmesi, 13 Eylül 2021’de performans yetersizliği gerekçe gösterilerek feshedildi.
Kovid-19 nedeniyle 5-18 Eylül 2021 tarihleri arasında raporlu olan çalışana fesih bildirimi 18 Eylül’de tebliğ edildi. Gülşah K, tebliğ tarihi dikkate alındığında altı aylık kıdem koşulunu yerine getirdiğini savunarak işe iade davası açtı.
İstanbul 11. İş Mahkemesinde görülen davada Gülşah K, görev yaptığı dönemde yöneticilerinden olumlu geri bildirimler aldığını belirtti. Performans yetersizliği gerekçesinin gerçeği yansıtmadığını ve feshin hukuka aykırı olduğunu ileri sürdü.
Davalı banka ise iş sözleşmesinin 13 Eylül 2021’de sona erdirildiğini savundu. Banka, çalışanın bu tarihte beş ay 28 günlük kıdemi bulunduğunu ve işe iade davasının koşullarından biri olan altı aylık sürenin tamamlanmadığını belirtti.
İstanbul 11. İş Mahkemesi, çalışanın işe iadesine karar verdi. Mahkeme, işe başlatılmaması durumunda davacıya 43 bin 666 lira tazminat ödenmesine hükmetti.
Kararda, çalışanın sağlık raporu nedeniyle fesih bildiriminin 18 Eylül 2021’de tebliğ edildiği ve bu tarih itibarıyla altı aylık kıdem şartının oluştuğu değerlendirmesine yer verildi.
Yerel mahkeme ayrıca iş sözleşmesi feshedilmeden önce çalışanın savunmasının alınmadığını belirtti. Bu nedenle feshin gerekli şekil şartlarına uygun gerçekleştirilmediği sonucuna ulaştı.
Bankanın itirazı üzerine dosya İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesine taşındı.
İstinaf mahkemesi, çalışanın kıdemini beş ay 28 gün olarak kabul etti. Altı aylık koşulun gerçekleşmediği ve çalışanın iş güvencesi hükümlerinden yararlanamayacağı gerekçesiyle yerel mahkeme kararını kaldırarak davayı kesin olarak reddetti.
Bunun üzerine Gülşah K, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulundu.
AYM Gerekçeli Karar Hakkının İhlal Edildiğine Hükmetti
Başvuruyu inceleyen Anayasa Mahkemesi, Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine karar verdi.
AYM, yerel mahkemenin sağlık raporu ile fesih bildiriminin tebliğ tarihini değerlendirerek altı aylık kıdem koşulunun gerçekleştiği sonucuna ulaştığını ve bu görüşünü gerekçelendirdiğini belirtti.
İstinaf mahkemesinin ise yerel mahkemenin değerlendirmelerini neden kabul etmediğini yeterli biçimde açıklamadan davayı reddettiği tespit edildi.
Dosya Yeniden İstinaf Mahkemesine Gönderildi
Yüksek Mahkeme, hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla yeniden yargılama yapılmasına hükmetti. Karar, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesine gönderildi.
Bu karar, çalışanın doğrudan işe iade edildiği veya feshin kesin olarak geçersiz sayıldığı anlamına gelmiyor. Bölge Adliye Mahkemesi, AYM’nin belirlediği ihlali giderecek şekilde dosyayı yeniden inceleyecek ve gerekçeli bir karar verecek.
Karar Bütün Çalışanlara Otomatik Hak Sağlamıyor
AYM’nin kararı özellikle işe iade davalarında mahkemelerin tarafların esaslı iddialarını karşılaması ve kararlarını yeterli gerekçeyle açıklaması gerektiğini ortaya koyuyor.
Ancak karar, altı aylık kıdeme çok az süre kala işten çıkarılan bütün çalışanların otomatik olarak işe iade edileceği anlamına gelmiyor. Her uyuşmazlıkta fesih tarihi, bildirimin çalışana ulaştığı tarih, sağlık raporu, iş sözleşmesinin hükümleri ve diğer koşullar ayrı ayrı değerlendiriliyor.
