Emlak ilanlarındaki fiyat ve yetki karmaşasının azaltılması amacıyla Elektronik İlan Doğrulama Sistemi’nin kapsamını genişletecek yeni kurallar üzerinde çalışılıyor.
Gündemdeki modele göre taşınmaz sahibi, aynı konutun ilanını yayımlaması için yalnızca bir emlak işletmesine yetki verebilecek. Böylece aynı mülkün farklı emlakçılar tarafından farklı fiyatlarla ilana konulmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Ancak bazı haberlerde “yeni dönem başladı” şeklinde sunulan tek yetkili emlakçı modeli henüz yürürlüğe girmedi. Ticaret Bakanlığı tarafından uygulamanın başlangıç tarihi ve kesin kurallarını içeren resmî bir açıklama veya yönetmelik değişikliği yayımlanmadı.
Mevcut uygulamada taşınmaz sahibi, e-Devlet’teki “EİDS Taşınmaz İlanı Yetkilendirme İşlemleri” ekranına girerek adına kayıtlı gayrimenkulü seçiyor.
Ardından çalışacağı emlak işletmesinin yetki belgesi numarasını sisteme girerek ilan yayımlama izni veriyor. İlan platformu da emlak işletmesinin yetkisini Elektronik İlan Doğrulama Sistemi üzerinden kontrol ediyor.
Emlak işletmeleri yalnızca mülk sahibi tarafından yetkilendirildikleri taşınmazlar için ilan oluşturabiliyor. İlanın sisteme girilebilmesi için taşınmaz numarasının da kullanılması gerekiyor.
Taşınmaz sahibi kendi ilanını yayımlayabildiği gibi eşi ile birinci ve ikinci derece kan hısımları da ilan verebiliyor. Ancak bu kişiler mülk sahibi adına bir emlak işletmesine yetki tanımlayamıyor.
Haberde emlak işletmesine verilecek yetkinin “en fazla üç ay” olacağı belirtilse de mevcut EİDS uygulamasında bunun tersi geçerli. Ticaret Bakanlığına bağlı il müdürlüğünün bilgilendirmesine göre elektronik ilan yetkisinin süresi üç aydan kısa olamıyor.
Taşınmaz sahibi, yetki bitiş tarihini belirleyebiliyor ve süreyi aynı ekran üzerinden uzatabiliyor. Dolayısıyla mevcut sistemde üç ay, üst sınır değil asgari süre olarak uygulanıyor.
Planlanan tek yetkili model yürürlüğe girerse süre şartlarının değiştirilip değiştirilmeyeceği, yayımlanacak resmî düzenlemeyle kesinleşecek.
Taşınmaz sahibi ile emlak işletmesi arasında yazılı yetkilendirme sözleşmesi yapılması yeni bir şart değil. Mevcut mevzuata göre emlakçılık hizmetinin yazılı sözleşmeye dayanması gerekiyor.
E-Devlet üzerinden verilen elektronik ilan izni, yazılı yetkilendirme sözleşmesinin yerine geçmiyor. Ticaret Bakanlığı, EİDS’nin devreye girmesinden sonra da yetkilendirme ve aracılık sözleşmelerinin yönetmeliğe uygun şekilde düzenlenmeye devam edeceğini belirtiyor.
Yeni modelde bu sözleşmenin elektronik sisteme yüklenmesi ve ilan izniyle ilişkilendirilmesi planlanıyor. Sözleşme sona erdiğinde, iptal edildiğinde veya satış gerçekleştiğinde ilanın otomatik olarak yayından kaldırılması da üzerinde çalışılan başlıklar arasında bulunuyor.
Yeni Sistem Mülk Sahibini Nasıl Etkileyebilir?
Tek yetkili model yürürlüğe girerse evini satmak isteyen mülk sahibinin emlak işletmesi seçimi daha önemli hale gelecek. Vatandaşın sözleşme imzalamadan önce şu ayrıntıları kontrol etmesi gerekecek:
Yetkinin başlangıç ve bitiş tarihi
Emlak işletmesinin sunacağı hizmetler
Komisyon oranı ve ödeme şartları
İlan fiyatının nasıl belirleneceği
Sözleşmenin fesih koşulları
Başka bir emlakçıya geçiş usulü
Alıcılar açısından ise aynı taşınmazın farklı fiyat ve bilgilerle karşılarına çıkmasının azalması bekleniyor. İlanın hangi işletme tarafından yetkili olarak yayımlandığı daha açık görülebilecek.
Bununla birlikte tek emlak işletmesinin yeterli hizmet vermemesi halinde mülk sahibinin yetkiyi nasıl sonlandıracağı ve başka bir işletmeyle nasıl çalışacağı, düzenlemenin en önemli ayrıntılarından biri olacak.
Tapu Harçlarında İndirim Kararı Bulunmuyor
Yeni sistemin tapu harçlarını düşüreceği yönündeki beklentiye ilişkin resmî bir karar açıklanmadı. Tek yetkili emlakçı modeli, doğrudan tapu harcı oranını değiştiren bir düzenleme değil.
Tapu harçlarında indirim yapılabilmesi için vergi mevzuatında ayrıca değişikliğe gidilmesi gerekiyor. Bu nedenle ilan sistemindeki düzenlemenin tapu harçlarını otomatik olarak azaltacağı söylenemez.
Yeni modelin öncelikli hedefi; sahte ilanları, aynı taşınmaz için oluşturulan fiyat farklılıklarını ve yetkisiz emlakçılık faaliyetlerini azaltmak olarak öne çıkıyor.
Güvenli Ödeme Sisteminde Tarih 1 Ekim
Taşınmaz satış bedelinin tapu devriyle eş zamanlı olarak el değiştirmesini sağlayacak Güvenli Ödeme Sistemi için resmî yürürlük tarihi 1 Ekim 2026 olarak geçerliliğini koruyor.
