Türkiye’de sosyal güvenlik sisteminde yeni bir dönemi başlatacak olan Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES), 2026 yılı itibarıyla devreye giriyor. Hem çalışanlar hem işverenler hem de devlet için üçlü katkı modelini benimseyen bu sistem, uzun vadede “çift maaşlı emeklilik” hedefini taşıyor. TES’in mevcut bireysel emeklilik sistemlerinden en önemli farkı ise zorunlu katılım esasına dayanması. Peki, Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi kimleri kapsıyor, maaşlardan ne kadar kesilecek, sistemden nasıl çıkılabilecek? İşte TES ile ilgili merak edilen tüm soruların yanıtları...
TES Nedir, Ne Amaçla Kuruldu?
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi, çalışanların emeklilik döneminde gelir kaybı yaşamadan yaşam standartlarını sürdürebilmesini amaçlayan yeni nesil bir emeklilik sistemi olarak tanımlanıyor. Aynı zamanda yurt içi tasarrufları artırarak ekonomiye uzun vadeli kaynak sağlaması hedefleniyor. Sistemin omurgasını ise işçi, işveren ve devlet katkısı birlikte oluşturuyor.
TES Zorunlu mu Olacak?
Evet. Sosyal Güvenlik Uzmanı Yavuz Kurt’un açıklamalarına göre TES, Otomatik Katılım Sistemi (OKS) gibi gönüllü bir sistem değil. Tüm kamu ve özel sektör çalışanları ile banka, oda ve borsa çalışanları yaş ayrımı olmaksızın bu sisteme dahil edilecek. Yani Türkiye’de aktif sigortalı olarak çalışan milyonlarca kişi 2026 itibarıyla TES kapsamına alınacak.
Kimler Sisteme Dahil Edilmeyecek?
Mevcut planlamaya göre:
Bağ-Kur sigortalıları (esnaflar, serbest meslek sahipleri)
Herhangi bir işte çalışmayan kişiler
şimdilik sistem dışında tutuluyor.
Ancak sistemin ilerleyen yıllarda tüm sigortalı türlerini kapsayacak şekilde genişletilmesi gündeme gelebilir.
Emekli Çalışanlar da Dahil mi?
Evet. Hali hazırda emekli aylığı alıp çalışmaya devam eden ve sosyal güvenlik destek primine (SGDP) tabi olan kişiler de TES kapsamında olacak. Bu grup da maaş kesintilerine tabi tutulacak.
Maaşlardan Ne Kadar Kesilecek?
TES’in en dikkat çekici unsurlarından biri maaşlardan yapılacak kesintiler ve katkı oranları. İşte ilk aşamada öngörülen oranlar:
İşçi Katkısı: Brüt maaşın %3’ü
İşveren Katkısı: İlk etapta %1 ila %2 arasında
Devlet Katkısı: Bireysel Emeklilik Sistemi'nde olduğu gibi, %30 oranında devlet katkısı uygulanması bekleniyor
Bu oranlar ilerleyen dönemlerde ekonomik gelişmelere ve sistemin performansına göre yeniden değerlendirilebilecek.
TES’ten Emekli Olmak İçin Hangi Şartlar Gerekiyor?
Sistemde biriken paranın ikinci emeklilik maaşı olarak geri dönüşebilmesi için şu koşulların yerine getirilmesi gerekiyor:
Sistemde kalma süresi: En az 10 yıl
Yaş şartı: Kadınlar için 58, erkekler için 60 yaş
Çıkış hakkı: Emeklilik, maluliyet ya da vefat dışında sistemden ayrılmak mümkün değil.
Ancak sistemin esnekliği kapsamında evlilik, ilk konut alımı ya da ağır hastalık gibi özel durumlarda birikimin bir kısmı çekilebilecek.
BES ve OKS Ne Olacak?
Yeni sistemin hayata geçmesiyle birlikte akıllara gelen bir diğer soru ise mevcut emeklilik sistemlerinin durumu. Bu noktada:
Bireysel Emeklilik Sistemi (BES), gönüllü olarak devam edecek. Katılımcılar dilerse BES'te kalabilecek.
Otomatik Katılım Sistemi (OKS) ise TES'e entegre edilerek kaldırılacak. OKS’de biriken fonlar ve devlet katkıları korunacak, katılımcıların hak kaybı yaşaması söz konusu olmayacak.
Uzmanlar Ne Diyor?
TES, emeklilik döneminde gelir güvenliği sağlaması açısından uzun vadede önemli bir reform olarak görülüyor. Uzmanlara göre bu sistem, sadece bireylerin refahını değil, aynı zamanda Türkiye ekonomisinin tasarruf oranlarını ve finansal istikrarını artırmak açısından da kritik öneme sahip.
Ancak bazı çevreler, sistemin zorunlu oluşu nedeniyle çalışanlar üzerindeki vergi ve kesinti yükünü artırabileceği endişesini dile getiriyor. Bu nedenle sistemin adil, şeffaf ve sürdürülebilir bir yapıda olması büyük önem taşıyor.
Sonuç: İkinci Maaş Dönemi Başlıyor
2026 itibarıyla Türkiye’de çalışan milyonlarca kişi için emeklilik süreci artık sadece SGK’dan ibaret olmayacak. Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi ile hem devlet hem işveren hem de çalışan üçlü bir yapı altında ikinci maaş hedefiyle tasarruf yapacak. Bu yeni sistemin, sosyal güvenlik politikalarında kalıcı ve köklü bir dönüşüm yaratması bekleniyor.
