ATM dolandırıcıları yalnızca kart çalmaya değil, kart bilgisi ile şifreyi aynı anda ele geçirmeye yönelik yöntemler kullanıyor. Gerçek kart okuyucunun üzerine yerleştirilen kopyalama aparatları, sahte tuş takımları ve küçük kameralar ilk bakışta cihazın parçası gibi görünebiliyor.
Bu nedenle para çekmeden önce ATM’yi birkaç saniye incelemek önem taşıyor. Bankaların güvenlik tavsiyelerinde de panelde normalden farklı bir cihaz, kamera, delik veya ek parça görülmesi hâlinde ATM’nin kullanılmaması öneriliyor.
İlk olarak kart girişini kontrol edin
Kartı takmadan önce giriş yuvasına bakın. Parçanın rengi ATM’nin geri kalanından farklıysa, dışarı doğru fazla çıkıyorsa veya sonradan eklenmiş izlenimi veriyorsa işlem yapmayın.
Kart girişini zorlamadan hafifçe kontrol etmek de gevşek bir aparat bulunup bulunmadığını anlamaya yardımcı olabilir. Ancak şüpheli parçayı sökmeye veya cihazı kurcalamaya çalışmayın.
Şu işaretler dikkat gerektiriyor:
Kart yuvasında gevşeklik
Farklı renk veya malzeme
Normalden kalın bir çerçeve
Yapıştırıcı veya müdahale izi
Kartın güçlükle girmesi
Yuvanın alışılmıştan fazla dışarıda durması
Şüphe oluştuğunda başka bir ATM’ye geçin ve cihazın üzerindeki rastgele bir numara yerine bankanın mobil uygulamasında veya kartın arkasında bulunan resmî iletişim kanalını kullanın.
Tuş takımının üzerinde ikinci bir panel olabilir
Dolandırıcılar kart şifresini kaydetmek için gerçek tuşların üzerine ince bir sahte klavye yerleştirebiliyor.
Tuşların normalden yüksek görünmesi, basıldığında hareket etmesi veya farklı bir his vermesi şüpheli kabul edilmeli. Tuş takımı ile ATM gövdesi arasında olağan dışı bir boşluk bulunması da sonradan eklenmiş parçaya işaret edebilir.
Şifre girerken diğer elinizle tuş takımını kapatmak, hem çevredeki kişilerin hem de gizli kameraların rakamları görmesini zorlaştırır. Kart şifresi ve telefona gelen tek kullanımlık kodlar, kendisini banka çalışanı olarak tanıtan kişilerle dahi paylaşılmamalı.
Ekranın çevresindeki küçük deliğe dikkat
Küçük kameralar ATM’nin üst paneline, ekran kenarına, para çıkışına veya broşürlük bölümüne yerleştirilebiliyor.
Cihazın tasarımına uymayan küçük bir delik, koyu renkli lens, çıkıntı veya ek kutu fark ederseniz işlemi iptal edin. Bankalar da ATM panelinde olağan dışı kamera, cihaz veya delik görülmesi durumunda müşteri hizmetlerine bildirim yapılmasını tavsiye ediyor.
ATM’nin kendi güvenlik kameraları genellikle cihazın genel alanını görüntüleyecek biçimde konumlandırılır. Tuş takımına doğrudan bakan, gelişigüzel eklenmiş küçük parçalar ise şüphe uyandırmalı.
Çevrenizde bekleyen kişileri gözden geçirin
ATM güvenliği yalnızca cihazı kontrol etmekle sınırlı değil. Sırada olmadığı hâlde yakınınızda bekleyen, ekranı izleyen veya yardım etmekte ısrar eden kişilere karşı dikkatli olun.
Özellikle kart ATM’de kaldığında “şifrenizi yeniden girin” ya da “bankayı benim telefonumdan arayın” diyen yabancılara güvenmeyin. Bankalar, böyle durumlarda yardım teklif eden kişilerden uzak durulmasını ve kişisel telefonla doğrudan bankanın aranmasını öneriyor.
Karanlık, tenha veya çevresi yeterince görünmeyen ATM’ler yerine banka şubesi yakınındaki ve aydınlatması güçlü cihazları tercih etmek daha güvenli olabilir.
Kart ATM’de kalırsa oradan ayrılmayın
Kartınız cihazdan çıkmazsa yardım aramak için ATM’nin yanından uzaklaşmayın. Bazı düzenekler kartın içeride sıkışmış gibi görünmesine neden olurken kullanıcı uzaklaştığında kart dışarıdan alınabiliyor.
Böyle bir durumda:
İşlemi iptal etmeyi deneyin.
Kartı zorlayarak çıkarmaya çalışmayın.
ATM’nin başından ayrılmayın.
Kendi telefonunuzdan bankanızı arayın.
Kartı geçici olarak kapatın veya tamamen iptal ettirin.
Yabancılardan yardım kabul etmeyin.
Bankaların güvenlik yönlendirmelerinde de kart sıkıştığında cihazın başından ayrılmadan kişisel telefonla iletişim merkezine ulaşılması isteniyor.
Para çıkmadıysa hesabınızı hemen kontrol edin
ATM para vermediği hâlde işlem tamamlandı uyarısı gösterirse mobil bankacılıktan hesap hareketlerine bakın.
Hesaptan para düşülmüşse cihazın bulunduğu yer, saat ve işlem tutarını not ederek bankaya kayıt oluşturun. ATM’nin başında uzun süre bekleyen yabancı kişilere dekont, kart veya hesap bilgisi göstermeyin.
İşlem sonrasında mobil uygulamadaki anlık bildirimlerin kontrol edilmesi, bilgisi dışında gerçekleştirilen para çekimlerinin erken fark edilmesini sağlar.
Şüpheli ATM’de işlemi sürdürmeyin
Kartı henüz takmamış olsanız bile cihazın güvenilir görünmediğini düşünüyorsanız risk almayın. Farklı bir ATM kullanmak, işlemi tamamlamaktan daha önemli.
Şüpheli cihazı bankaya bildirirken şu bilgileri paylaşabilirsiniz:
ATM’nin açık adresi
Cihaz veya terminal numarası
Fark edilen şüpheli bölüm
Tarih ve saat
Mümkünse güvenli mesafeden çekilmiş görüntü
Parçaya dokunmak, sökmeye çalışmak veya dolandırıcılık şüphesi bulunan kişilerle tartışmak yerine banka ve gerektiğinde kolluk birimleri bilgilendirilmeli.
Kart yerine QR kullanmak riski azaltabilir
Bankanız destekliyorsa mobil uygulama üzerinden QR kodla para çekmek, fiziksel kartın kopyalama düzeneğine temas etmesini önleyebilir.
Ancak QR işleminde de telefon ekranını başkalarına göstermemek, uygulama şifresini gizlemek ve gelen doğrulama bildirimlerini dikkatle okumak gerekiyor. İşlem tamamlandıktan sonra ATM ekranının başlangıç sayfasına döndüğünden emin olun.
ATM önündeki 10 saniyelik kontrol
İşleme başlamadan önce şu dört noktayı hızlıca inceleyin:
Kart giriş yuvası sağlam mı?
Tuş takımının üzerinde ek bir parça var mı?
Ekran çevresinde şüpheli kamera veya delik görülüyor mu?
Yakında sizi izleyen ya da yardım teklif eden biri bulunuyor mu?
Bu kontroller her dolandırıcılık girişimini tespit etmeyi garanti etmez. Ancak şüpheli ATM’yi kullanmamak, şifreyi elinizle kapatmak ve kart sıkıştığında cihazdan ayrılmamak temel güvenlik risklerini önemli ölçüde azaltabilir.
