Doğal gaz faturalarında artık sadece ne kadar tüketildiği değil, ilin ortalamasına göre ne kadar aşıldığı da belirleyici olacak. Nisan ayıyla yürürlüğe giren kademeli tarife, tüm aboneleri aynı oranda destekleyen sistemi değiştirirken, yeni modelin merkezine “çok tüketenin daha az desteklenmesi” yaklaşımını yerleştiriyor.
Doğal gazda devlet desteği sisteminde yeni bir döneme geçildi. Nisan 2026 itibarıyla yürürlüğe giren kademeli tarife uygulamasıyla birlikte, konut aboneleri için artık tek tip destek modeli uygulanmayacak. Yeni sistemde, her il için belirlenen tüketim sınırının altında kalan haneler mevcut destekten daha güçlü şekilde yararlanmaya devam ederken, bu sınırın üzerine çıkan kullanıcılar daha düşük oranlı destekle karşılaşacak.
Düzenlemenin temel amacı, enerji desteklerinin daha adil dağıtılması olarak öne çıkıyor. Mevcut yapıda tüm konut aboneleri aynı düzeyde desteklenirken, yeni model yüksek tüketimi olan hanelerin daha az sübvanse edilmesini esas alıyor. Böylece devlet desteğinin özellikle daha düşük tüketim grubunda yoğunlaşması hedefleniyor.
Yeni sistemin merkezinde il ve ay ortalaması var
Kademeli tarifede belirleyici olan temel unsur, her il için aylık bazda hesaplanacak ortalama doğal gaz tüketimi olacak. Son 5 yılın verileri esas alınarak illere göre abone başına ortalama tüketim belirlenecek. Ardından bu ortalamanın yüzde 75 fazlası sınır kabul edilecek.
Bir abonenin fiili tüketimi bu sınırın altında kalırsa, daha yüksek destekli mevcut fiyat yapısı uygulanacak. Ancak belirlenen limit aşılırsa, tüketimin tamamı için daha düşük destekli tarife devreye girecek. Bu yönüyle sistem, yalnızca aşan kısmı değil toplam tüketimi etkileyen bir yapıya sahip olacak.
Asıl etki sınırlı sayıda hanede ama tüketimde ağırlıkları büyük
Yetkililerin öngörüsüne göre yeni uygulamadan hanelerin yaklaşık yüzde 12’si etkilenecek. Ancak dikkat çekici nokta, bu grubun toplam konut doğal gaz tüketiminin yaklaşık yüzde 36’sını yapıyor olması. Bu da düzenlemenin çok geniş bir kullanıcı kitlesinden çok, yüksek tüketim grubuna odaklandığını gösteriyor.
Dolayısıyla sistem, genel kullanıcı kitlesinden ziyade ortalamanın belirgin biçimde üzerinde doğal gaz tüketen abonelerin faturasını etkileyecek bir yapı taşıyor.
Merkezi sistemde hesap farklı işleyecek
Merkezi sistemle ısınan sitelerde ise toplam tüketim doğrudan bina bazında değerlendirilmeyecek. Aylık toplam kullanım, hane sayısına bölünecek ve kişi başına düşen tüketim üzerinden hesap yapılacak. Eğer bu ortalama, ilin o ay için belirlenen sınırını aşarsa, haneler daha düşük destekli tarifeye geçecek.
Bu ayrıntı, özellikle büyük sitelerde yaşayan aboneler için yeni dönemde ortak tüketim davranışının daha fazla önem kazanacağı anlamına geliyor.
Kimler muaf tutulacak?
Yeni düzenlemede bazı gruplar kapsam dışında bırakıldı. Şehit yakınları, muharip ve malul gaziler ile ibadethaneler, cemevleri ve Kur’an kursları kademeli tarife uygulamasından muaf olacak. Ayrıca ödeme güçlüğü yaşayan mesken aboneleri de gerekli şartları sağlamaları halinde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın doğal gaz desteğine başvurabilecek.
Bir ay aşan, sonraki ay yeniden destekli tarifeye dönebilecek
Sistemde dikkat çeken bir başka başlık da geçişlerin kalıcı olmaması. Belirli bir ayda tüketim limitini aşan ve daha düşük destekli tarifeye geçen bir abone, takip eden ay tüketimini sınırın altına çekerse yeniden daha yüksek destekli fiyatlandırmadan yararlanabilecek. Bu da sistemin dönemsel tüketim davranışına göre değişen bir yapıda olacağını gösteriyor.
Yeni model neyi değiştirecek?
Kademeli tarife, doğal gaz faturasını yalnızca kullanım miktarına göre değil, destek düzeyine göre de yeniden şekillendirecek. Bu nedenle artık aboneler için soru sadece “ne kadar yaktım” değil, “bulunduğum ilin sınırını aştım mı” olacak. Yeni dönemde doğal gazda asıl değişim, faturanın sadece tüketim belgesi olmaktan çıkıp destek politikasının da doğrudan yansıdığı bir tabloya dönüşmesi olacak.
