Evde görülen küçük bir fare bile kısa sürede ciddi bir soruna dönüşebiliyor. Yiyecek paketlerindeki kemirme izleri, dolap içlerindeki dışkılar ve gece duyulan sesler, yaşam alanında kemirgen bulunduğunun en belirgin işaretleri arasında yer alıyor.
Kimyasal ürün kullanmadan çözüm arayanların başvurduğu yöntemlerden biri ise tarçın. Baharatın yoğun aroması nedeniyle farelerin tarçın bulunan noktalara yaklaşmak istemeyeceği ileri sürülüyor.
Ancak tarçın, mevcut fare sorununu tek başına ortadan kaldıran kanıtlanmış bir mücadele yöntemi değil.
Tarçın kokusu fareleri gerçekten kaçırıyor mu?
Fareler çevrelerini tanımak, yiyecek bulmak ve tehlikeleri fark etmek için gelişmiş koku alma duyularından yararlanıyor. Bu nedenle yoğun kokular, geçiş güzergâhlarında geçici bir rahatsızlık oluşturabiliyor.
Tarçında bulunan bazı aromatik bileşenlerin kemirgen davranışları üzerindeki etkisini inceleyen araştırmalar bulunuyor. Örneğin tarçından türetilen cinnamamide maddesiyle yapılan eski bir laboratuvar çalışmasında ev farelerinin işlenmiş yiyecek tüketimini azalttığı görüldü. Ancak bu bulgu, evin köşelerine toz tarçın dökmenin fare istilasını sona erdireceği anlamına gelmiyor.
Koku zamanla azalabileceği gibi fareler de rahatsız edici aromaya alışabilir veya farklı bir güzergâh kullanmaya başlayabilir.
Tarçın hangi noktalara yerleştirilebilir?
Tarçını destekleyici bir önlem olarak denemek isteyenler, küçük miktarları fare hareketliliğinin görüldüğü noktalara yerleştirebilir.
Dolapların arkası, buzdolabı ve fırının çevresi, süpürgelik kenarları, boru girişleri ve kapı altları kontrol edilebilir. Toz tarçının etrafa yayılmasını önlemek için küçük açık kaplar veya bez keseler kullanılabilir.
Tarçın çubukları da geçiş noktalarının yakınına bırakılabilir. Ancak kullanılan baharatın yiyeceklerin içine karışmamasına ve çocukların ulaşabileceği yerlerde bulunmamasına dikkat edilmeli.
Tarçın yağı kullanırken dikkat
Tarçın yağı, toz veya çubuk tarçından çok daha yoğun bir üründür. Doğrudan yüzeylere, insan veya hayvanların cildine uygulanmamalı; yutulma riski bulunan alanlarda açık bırakılmamalıdır.
Konsantre uçucu yağlar evcil hayvanların tüylerine bulaştığında veya yutulduğunda sağlık sorunlarına yol açabilir. ASPCA, uçucu yağların evcil hayvanların ulaşamayacağı alanlarda tutulmasını ve doğrudan hayvanlara uygulanmamasını öneriyor.
Evinde kedi, köpek, kuş veya küçük kafes hayvanı bulunanların uçucu yağ kullanmadan önce veteriner görüşü alması daha güvenli olabilir.
Asıl çözüm giriş deliklerini bulmak
Farelerden kalıcı olarak kurtulmanın en önemli aşaması, eve nereden girdiklerini belirlemek.
Fareler yaklaşık bir kalem genişliğindeki, yani 6 milimetre civarındaki açıklıklardan geçebiliyor. Lavabo altındaki boru boşlukları, mutfak dolaplarının arkası, kapı kenarları, havalandırmalar ve elektrik tesisatının geçtiği delikler dikkatlice kontrol edilmeli.
Küçük delikler çelik yün ve uygun bir dolgu malzemesiyle kapatılabilir. Daha büyük açıklıklarda metal ağ, sac, çimento veya kemirilmeye dayanıklı yapı malzemeleri tercih edilmeli.
Yalnızca köpük kullanılması yeterli olmayabilir; fareler yumuşak malzemeleri kemirerek yeniden geçiş oluşturabilir.
Açıkta yiyecek bırakmayın
Fareleri eve çeken en önemli unsurlar yiyecek, su ve güvenli yuvalanma alanlarıdır.
Un, makarna, bakliyat, kuruyemiş ve evcil hayvan mamaları sıkı kapaklı cam, metal veya dayanıklı plastik kaplarda saklanmalı. Tezgâha dökülen kırıntılar geceden bırakılmamalı, bulaşıklar bekletilmemeli ve çöp kutularının kapağı kapalı tutulmalı.
Evcil hayvanların mama ve su kaplarının gece boyunca açık bırakılmaması da öneriliyor. CDC, kemirgen mücadelesinde yiyecek ve su kaynaklarının ortadan kaldırılmasını temel korunma adımları arasında gösteriyor.
Kapanlar duvar kenarlarına yerleştirilmeli
Evde dışkı, kemirme izi veya yuva malzemesi görülüyorsa yalnızca kokulara güvenmek yerine uygun fare kapanları kullanılabilir.
Fareler genellikle açık alanın ortasından değil, duvar ve eşya kenarlarından ilerler. Bu nedenle kapanların buzdolabı ve fırının arkası, dolap dipleri ve hareket izlerinin görüldüğü duvar kenarlarına yerleştirilmesi daha etkili olabilir.
CDC, ev içindeki kemirgenler için geleneksel yaylı kapanları öneriyor. Kapanların çocukların ve evcil hayvanların ulaşamayacağı şekilde kurulması, her gün kontrol edilmesi gerekiyor.
Yoğun istilalarda veya farelerin ulaşılamayan duvar boşluklarına yerleşmesi durumunda profesyonel haşere kontrol desteği alınmalı.
Fare dışkısını süpürmeyin
Fare dışkısı görülen alanların kuru süpürgeyle süpürülmesi veya doğrudan elektrikli süpürgeyle çekilmesi sağlık açısından risk oluşturabilir. Bu işlemler kirlenmiş parçacıkların havaya karışmasına neden olabilir.
Temizliğe başlamadan önce ortam havalandırılmalı ve plastik ya da kauçuk eldiven takılmalı. Dışkılar dezenfektanla tamamen ıslatıldıktan sonra bir süre beklenmeli ve kâğıt havluyla alınmalı. İşlem tamamlandıktan sonra yüzey yeniden dezenfekte edilmeli.
Farelerin temas etmiş olabileceği açık yiyecekler tüketilmemeli; kemirilmiş paketler atılmalı.
Tarçın yardımcı olabilir, çözümün kendisi değil
Tarçın kokusu farelerin belirli alanlara yaklaşmasını kısa süreli olarak zorlaştırabilir. Ancak yiyecek kaynağı ortada duruyor ve giriş noktaları açık kalıyorsa farelerin tamamen uzaklaşması beklenmemeli.
En etkili mücadele; delikleri kapatmak, yiyecekleri korumak, ortamı temiz tutmak, doğru kapanları kullanmak ve gerektiğinde profesyonel destek almaktan oluşuyor.
Tarçın yalnızca bu önlemlerin yanında uygulanabilecek geçici ve destekleyici bir yöntem olarak değerlendirilmeli.
