Ramazan ayında en çok merak edilen dini konuların başında fitrenin kimlere verileceği geliyor. Fıtır sadakası olarak da bilinen fitre, ihtiyaç sahiplerine ulaştırılması gereken mali ibadetlerden biri olarak kabul ediliyor. Ancak bu yardımın kimlere verilebileceği, kimlere verilemeyeceği konusunda belirli sınırlar bulunuyor.
Özellikle aile içinde torun, gelin, damat ve kardeş gibi yakın akrabalara fitre verilip verilemeyeceği her yıl yeniden gündeme geliyor. Diyanet’in konuya ilişkin açıklamalarında usul ve füru ayrımı öne çıkıyor.
Toruna fitre verilir mi?
Dini hükümlere göre kişi, fitresini kendi usul ve füruuna veremiyor. Usul kavramı anne, baba, dede ve nineleri kapsarken; füru ise çocuklar, torunlar ve onların çocuklarını içine alıyor. Bu nedenle büyükanne ya da büyükbabanın torununa fitre vermesi uygun görülmüyor.
Aynı kural zekât ve fidye için de geçerli kabul ediliyor. Yani kişi, bakmakla yükümlü olduğu alt ve üst soyuna bu kapsamda ödeme yapamıyor.
Geline ve damada fitre düşer mi?
Fitre konusunda en çok sorulan başlıklardan biri de gelin ve damat oluyor. Diyanet’in açıklamalarına göre gelin ve damat, usul ve füru kapsamında değerlendirilmediği için ihtiyaç sahibi olmaları halinde kendilerine fitre verilebiliyor.
Bu nedenle ekonomik olarak desteğe ihtiyaç duyan gelin veya damada fitre ulaştırılmasında dini açıdan engel bulunmadığı ifade ediliyor. Burada temel ölçüt, kişinin gerçekten muhtaç durumda olması olarak öne çıkıyor.
Kardeş kardeşe fitre verebilir mi?
Kardeşler, usul ve füru sınıfına girmediği için birbirlerine fitre verebiliyor. Aynı şekilde teyze, dayı, amca, hala ve bunların çocuklarına da ihtiyaç sahibi olmaları halinde fitre verilmesi mümkün görülüyor.
Bu noktada akrabalık bağı tek başına engel oluşturmuyor. Asıl belirleyici unsur, kişinin fitre almaya uygun bir maddi durumda bulunup bulunmadığı oluyor.
Kimlere fitre verilmez?
Fitre verilmesi uygun görülmeyen kişiler arasında anne, baba, dede, nine, çocuklar, torunlar ve bunların alt soyu yer alıyor. Ayrıca eşler de birbirlerine fitre, zekât ve fidye veremiyor.
Bunun yanında temel ihtiyaçları dışında nisap miktarı mala sahip olan kişilere fitre verilmesi de uygun kabul edilmiyor. Dini kaynaklarda, maddi açıdan yoksul olmayan kişilere fitre verilmemesi gerektiği belirtiliyor.
Fitre kimlere verilebilir?
Usul ve füru dışında kalan, maddi açıdan ihtiyaç sahibi olan kişilere fitre verilebiliyor. Bu kapsamda kardeş, gelin, damat, kayınvalide, kayınpeder, teyze, dayı, amca, hala ve bunların çocukları ihtiyaç sahibi olmaları halinde fitre alabiliyor.
Bu yüzden fitre verirken yalnızca akrabalık derecesine değil, kişinin ekonomik durumuna da dikkat edilmesi gerekiyor. Yardımın gerçekten ihtiyaç sahibine ulaşması, fitrenin amacına uygun görülüyor.
Fitre ne zaman verilmeli?
Fitrenin Ramazan Bayramı namazından önce verilmesi tavsiye ediliyor. Ancak Ramazan ayı içinde daha erken bir tarihte de ihtiyaç sahiplerine ulaştırılması mümkün kabul ediliyor. Böylece yardımdan yararlanacak kişiler bayram öncesinde ihtiyaçlarını karşılama imkânı bulabiliyor.
