İstanbul’da riskli yapıların yenilenmesini hızlandırmak amacıyla duyurulan 3 milyon TL’lik kentsel dönüşüm kredisi için başvurular resmen başladı. Düşük faiz, uzun vade ve 1 yıl geri ödemesiz dönem içeren paket, özellikle hak sahipleri için yeni bir finansman kapısı açarken, başvuru şartları da en çok araştırılan başlıklar arasına girdi.
İstanbul’da kentsel dönüşüm sürecini hızlandırması beklenen yeni kredi programı resmen devreye alındı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülen destek kapsamında, riskli yapıların yenilenmesi için 3 milyon liraya kadar finansman sağlanıyor. Program, hem düşük faizli yapısı hem de uzun vadeli ödeme planıyla dikkat çekiyor.
Başvuruların başlamasıyla birlikte özellikle İstanbul’daki irtibat ofislerinde yoğunluk oluştu. Üsküdar Kirazlıtepe ve Küçükçekmece Halkalı’da hizmet veren başvuru noktaları, ilk günden itibaren kredi şartlarını öğrenmek isteyen vatandaşların uğrak adresi haline geldi. Dijital başvuru seçeneğinin de açılmasıyla birlikte süreç yalnızca ofislerden değil, çevrim içi sistem üzerinden de yürütülebiliyor.
Kredi paketinde en dikkat çeken başlıklardan biri ödeme yapısı oldu. Vatandaşlara 1 yıl geri ödemesiz dönem tanınırken, toplam vade 180 ay olarak uygulanıyor. Aylık faiz oranı yüzde 0,69 seviyesinden başlıyor. Ancak bu oran her başvuru sahibi için sabit değil. Sosyal ve ekonomik koşullara göre ilave indirimler devreye girebiliyor.
Tek konutu olan vatandaşlara 0,25 puanlık ek faiz indirimi uygulanıyor. Bunun yanında enerji kimlik belgesi B ve üzeri olan yapılarda da faiz avantajı sağlanıyor. Kadın hane reisleri ile şehit ve gazi yakınları için de özel indirim mekanizması bulunuyor. Tüm avantajların bir araya gelmesi halinde faiz oranı yüzde 0,59 seviyesine kadar düşebiliyor.
Kimler başvuru yapabiliyor?
Bu destekten yararlanmak için başvuru sahibinin riskli yapı statüsündeki bir binada hak sahibi olması gerekiyor. Ayrıca 1 Ekim 2020 sonrasında yıkım sürecine giren yapılar, programın öncelikli hedef grubu içinde değerlendiriliyor. Yani yalnızca bina sahibi olmak yeterli olmuyor; yapının dönüşüm sürecine girmiş ve gerekli teknik-hukuki aşamaları tamamlamış olması da gerekiyor.
Bir diğer önemli koşul ise malik ile müteahhit arasında resmi anlaşmanın yapılmış olması. Projenin hukuki ve teknik zemini netleşmeden kredi süreci başlatılmıyor. Bu da kredi paketinin doğrudan bireysel ihtiyaç kredisinden farklı, proje bazlı ve kontrollü bir dönüşüm finansmanı olarak kurgulandığını gösteriyor.
Başvuru süreci nasıl işliyor?
Süreç dijital sistem üzerinden ilerliyor. Müteahhitler, e-Devlet üzerinden ARAAD sistemi aracılığıyla projeye ait yıkım ve yapım belgelerini sisteme yüklüyor. Belgelerin teknik incelemeden geçmesinin ardından finansman süreci başlatılıyor. Destek doğrudan hak sahibine toplu nakit olarak verilmiyor. Bunun yerine ödemeler, inşaatın ilerleme seviyesine göre hak ediş sistemiyle müteahhide aktarılıyor.
Bu model, hem kaynağın kontrollü kullanılmasını hem de dönüşüm sürecinin daha sıkı takip edilmesini amaçlıyor.
Birden fazla konut için başvuru yapılabiliyor
Program kapsamında birden fazla bağımsız bölüm için başvuru yapılabiliyor. Ancak tek konut sahiplerine tanınan özel faiz indirimi, birden fazla konut sahibi olanlar için uygulanmıyor. Bunun dışında başvuru adedi yönünden ek bir kısıtlama bulunmuyor.
İstanbul merkezli başlayan süreçte İzmir, Kocaeli ve Sakarya’nın da programa dahil edilmesi, kredi paketinin daha geniş bir dönüşüm alanına yayılabileceği yorumlarını güçlendiriyor.
