Modern şehircilik ve depreme karşı hazırlık konusunda ciddi sorunlar yaşayan kentlerde bir biri ardına kentsel dönüşüm projeleri gerçekleştiriliyor. Devletin TOKİ aracılığıyla yürüttüğü kentsel dönüşüm projelerinde depreme dayanıklı ve önemli oranda yeşil alan barındıran kentsel dönüşüm alanları oluşurken, özel müteahhitlerin yürüttüğü projelerin önemli bölümü ‘rantsal dönüşüm’ olarak değerlendiriliyor. Tarihi evlerini ‘modern yapıya dönüşeceği’ hayalleriyle dönüşüm projelerine veren vatandaşlar, yüksek binalarda çok daha küçük evlere sahip olabiliyor. Bu vatandaşların önemli bir kısmı da sahip olacağı ev için ayrıca ödeme yapmak zorunda kalıyor.
“TÜRKİYE’DE ‘RANTSAL DÖNÜŞÜM’ OLUYOR”
Sosyal medyada yer alan bir fotoğrafta, bir kentin gecekondu mahallesinde bulunan eski bir evin modern hale dönüştürülmesi anlatılıyor. Eski hali bakımsız bir gecekondu olan ev, yeni haliyle modern ve müstakil bir eve dönüşmüş. Fotoğraf, mimarlar ve şehir plancıları arasında “Kentsel dönüşüm böyle mi olmalı?” tartışması başlattı. Uzmanların büyük bölümü, Türkiye’deki kentsel dönüşüm projelerinin ‘rantsal dönüşüm’ olduğunu belirtirken, bu fotoğraftan yola çıkarak kentin dokusunu bozmayacak daha estetik dönüşüm projeleri olması gerektiğini belirtti.
Sosyal medyadaki bazı görüşler şöyle:
Asuman Uygur: Müstakil evi veya dört katı yıkıp on katlı bina yapmak kentsel dönüşüm değil, kentsel yıkım olacak! Az kaldı; Kadıköy bölgesinde bu hızla bina yükselirse hava akımları iyice kesilecek,trafik duracak. Çünkü cadde aynı cadde.
Fahrettin Kurt: 3 ailenin oturduğu bir binayı evirip çevirip en az 20 aileyi oturtmazlarsa ben kentsel dönüşüme dönüşüm demem! Desem desem, ‘rantsal dönüşüm’ derim.
Ali Bayram Kopal: Avrupada yapılan kentsel dönüşümlerde iskan sahipleri, devletin daha önce yaptığı konutlara yerleştiriliyor. Eski evinin olduğu bölgede konut yapımı bitince, mal sahibine soruyorlar. ‘Dilerseniz şu anda oturduğunuz konutun, dilerseniz kentsel dönüşüme tabii olan bölgede yapılan konutlardan bir daireye oturun’. Ülkemizdeki kentsel dönüşümlerde mal sahibi evsiz bırakılıyor. 6 ay veya 1 yıl kira yardımı adı altında bir miktar yardım alıyor. Sonra yeni evine kira öder gibi 20 yılda sahip oluyor.”
Ünal Akbulut: Türkiye’deki kentsel dönüşümden anlaşılan rantsal dönüşüm. Eğer sizin geliriniz evinizi yıkıp yeni ve daha dayanıklı bir ev yapmaya yetmiyorsa, fırsatçıların eline düşeceksiniz demektir.
Bahtiyar Selek: Tüm şehirlerimizde evler tek ya da iki katlıydı. Ne zaman rantiyeciler, hükümetlerle el ele verdi, ülkemin çivisi çıktı. Çok katlı binalara her yıl bir kat daha kondu. Sonra mı? Her depremde facialar yaşandı, halen de öyle.
Hasan Bağra: Kentsel dönüşümde öncelik depreme dayanıklı bina inşa etmektir. Bu görselde sadece restorasyon yapılmış. Derdimiz estetik değil. Deprem, deprem, deprem olmalı.
Ergun Türkmen: Çok merak ediyorum, bu kentsel dönüşümü ilk fotoğraftaki mal sahibi mi yapmış yoksa köy havası solumak isteyen zengin biri gelip burayı satın almış ve kendi için yenilemiş midir?”
MİNE BADAN
