Dünya, henüz COVID-19'un etkilerini tam atlatamamışken şimdi de Nipah virüsü korkusu yeniden gündemde. Hindistan’ın Kerala eyaletinde yeniden ortaya çıkan vakalar, uluslararası sağlık otoritelerini harekete geçirdi. Yüksek ölüm oranı ve insandan insana bulaşma riski nedeniyle Nipah virüsü, yeni bir küresel sağlık tehdidi olarak değerlendiriliyor.
Nipah Virüsü Nedir?
Henipavirüs ailesine ait olan Nipah, ilk kez 1999 yılında Malezya’da görüldü. Ana taşıyıcısı meyve yarasaları (uçan tilkiler) olan bu virüs, hayvanlardan insanlara ve daha sonra insandan insana bulaşabiliyor.
Bulaşma Yolları:
Virüs bulaşmış meyvelerin tüketilmesi
Enfekte domuzlarla veya yarasalarla temas
Hasta bireylerle yakın temas (özellikle solunum salgıları)
Özellikle hijyenin zayıf olduğu bölgelerde ve açık gıdaların tüketildiği yerlerde bulaş riski oldukça yüksek.
Belirtileri Nelerdir?
Doç. Dr. Hüsrev Diktaş’ın uyarılarına göre hastalık ilk başta grip benzeri belirtilerle başlasa da kısa sürede ölümcül komplikasyonlara yol açabiliyor.
Erken Belirtiler:
Yüksek ateş
Baş ve kas ağrısı
Kusma ve ishal
Halsizlik
İlerlemiş Evre:
Solunum yetmezliği
Beyin iltihabı (ensefalit)
Bilinç kaybı ve koma
Kuluçka süresi: 4 ila 14 gün, bazı vakalarda 45 güne kadar uzayabiliyor.
Türkiye’de Vaka Görüldü mü?
Şu an için Türkiye’de Nipah virüsü vakası bildirilmiş değil. Ancak uzmanlar, özellikle Güney ve Güneydoğu Asya ülkelerine seyahat eden vatandaşların dikkatli olması gerektiğini vurguluyor.
Enfekte meyve suları, açıkta satılan meyveler ve hijyenik olmayan yiyeceklerden uzak durulmalı.
Tedavisi Var mı? Aşı Geliştirildi mi?
Maalesef Nipah virüsüne karşı geliştirilmiş bir spesifik antiviral ilaç veya onaylanmış aşı henüz bulunmuyor.
Tedavi, semptomları hafifletmeye yönelik olarak destekleyici tedaviyle sınırlı.
Korunma Yolları:
Riskli bölgelere gitmeden önce sağlık otoritelerinin uyarılarını takip edin
Yarasaların yoğun bulunduğu bölgelerden (mağara, tropikal orman) uzak durun
Açıkta satılan meyve sularından ve meyvelerden uzak durun
Seyahatten sonra 45 gün boyunca belirtileri gözlemleyin
Şüpheli durumda mutlaka seyahat geçmişinizi doktorla paylaşın
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Ne Diyor?
DSÖ, Nipah virüsünü “öncelikli salgın tehdidi oluşturan virüsler listesine” almış durumda. Çünkü virüs, potansiyel olarak bulaşıcı, ölümcül ve kontrol altına alınması zor.