TBMM’de kabul edilen düzenlemeyle engelli bireylerin ÖTV istisnasından yararlanma koşulları yeniden şekillendi. Ancak 2026’da süreci belirleyecek asıl başlık yalnızca hak genişlemesi değil; araç seçimlerini doğrudan etkileyecek fiyat sınırı ve en az yüzde 40 yerlilik şartı olacak.
Engelli bireylerin araç alımında yararlandığı ÖTV istisnasına ilişkin yeni düzenleme, 2026 itibarıyla hem hak sahipliği kapsamını hem de tercih edilebilecek modelleri yeniden tanımlıyor. Meclis’te kabul edilen değişiklikle birlikte daha önce sistem dışında kalan bazı ortopedik engelli bireyler için de muafiyet yolu açılırken, araç seçiminde fiyat ve üretim kriterleri daha belirleyici hale geliyor.
Düzenlemenin en dikkat çeken yönlerinden biri, engel oranı yüzde 40 ve üzerinde olan ortopedik engellilerden, engelleri nedeniyle sürücü belgesi alamayan kişilerin de artık ÖTV muafiyetinden yararlanabilecek olması. Böylece uygulamanın kapsamı yalnızca mevcut hak sahipleriyle sınırlı kalmıyor, daha geniş bir grubu içine alacak şekilde genişletiliyor.
Hak genişliyor ama araç seçimi daralıyor
Yeni tabloda engelli bireyler açısından en kritik başlık, muafiyet hakkının genişlemesine rağmen araç tercih havuzunun belirli kurallarla sınırlandırılması oldu. 2026 itibarıyla ÖTV ve MTV muafiyeti kapsamında değerlendirilecek araçlar için vergiler dahil satış fiyatı üst sınırı 2 milyon 873 bin 900 TL olarak uygulanacak.
Bunun yanında yalnızca fiyat kriteri yeterli olmayacak. ÖTV istisnası kapsamında alınabilecek araçlarda en az yüzde 40 yerli üretim oranı şartı da aranacak. Bu durum, piyasadaki her modelin değil, belirlenen teknik ve üretim koşullarını karşılayan araçların kapsama girmesi anlamına geliyor.
Yeni sistemde belirleyici iki başlık öne çıkıyor
Düzenlemenin pratiğe yansımasında iki temel unsur öne çıkıyor. İlki, aracın satış fiyatının belirlenen üst sınırın altında kalması. İkincisi ise modelin en az yüzde 40 yerlilik oranını karşılaması. Bu iki koşul birlikte değerlendirildiğinde, engelli bireylerin tercih edebileceği araç listesi de fiilen şekillenmiş oluyor.
Öte yandan mevcut uygulamada olduğu gibi, yüzde 90 ve üzeri engelli bireyler belirlenen limitler dahilinde ÖTV ödemeden araç alabiliyor. Daha düşük engel oranına sahip kişiler içinse özel tertibat şartı gündemdeki yerini koruyor. Yeni düzenleme, bu yapıya ek olarak ehliyet alamayan ortopedik engellileri de kapsama dahil etmesiyle öne çıkıyor.
10 yılda bir kez kullanılabilecek
Yeni hakla birlikte dikkat çeken bir diğer ayrıntı ise kullanım süresi oldu. Düzenlemeye göre kapsama giren kişiler, kanunda belirlenen araçları 10 yılda bir defaya mahsus olmak üzere ÖTV ödemeden satın alabilecek. Bu da araç alım kararının yalnızca bugünü değil, uzun vadeli planlamayı da ilgilendiren bir tercih haline geldiğini gösteriyor.
Ayrıca ÖTV muafiyetiyle satın alınan araçların belirlenen süre dolmadan elden çıkarılması halinde, ödenmeyen verginin tahsil edilmesine yönelik uygulama da devam edecek. Bu nedenle süreç yalnızca alım aşamasında değil, satış ve kullanım döneminde de dikkat gerektiriyor.
Hangi modeller öne çıkıyor?
Yüzde 40 yerlilik şartı nedeniyle Türkiye’de üretilen ya da yerli üretim oranı bu eşiği karşılayan modeller öne çıkıyor. Bu kapsamda Togg T10X ve T10F dikkat çeken seçenekler arasında yer alıyor.
Bunun yanı sıra Fiat Egea Sedan ve Egea Cross, Renault Clio, Megane Sedan ve Duster, Toyota Corolla, Corolla Hybrid ve C-HR ile Hyundai i20 ve Bayon da düzenleme çerçevesinde değerlendirilen modeller arasında gösteriliyor. Ancak her model için fiyat sınırının da ayrıca sağlanması gerekiyor.
2026’da asıl gündem liste değil erişim olacak
Yeni düzenleme, ilk bakışta bir araç listesi haberi gibi görünse de esasen engelli bireylerin mobiliteye erişimini yeniden tanımlayan bir çerçeve ortaya koyuyor. Bir yandan daha fazla kişiyi kapsama alan sistem, diğer yandan fiyat ve yerlilik şartlarıyla tercih alanını sınırlandırıyor. Bu nedenle 2026’da ÖTV muafiyetli araç gündeminde sadece hangi modellerin listede olduğu değil, bu modellere kimlerin ve hangi koşullarla erişebileceği sorusu daha fazla öne çıkacak.
