Düşük gelirli ailelere yönelik planlanan vatandaşlık maaşı uygulamasında gözler başvuru takvimine çevrildi. Hane gelirine göre destek verilmesini öngören model kapsamında, belirlenen şartları taşıyan ailelere aylık 5 bin 615 liraya kadar ödeme yapılmasının planlandığı belirtildi.
Paylaşılan bilgilere göre uygulamanın ilk etapta pilot illerde başlatılması öngörülüyor. Pilot illerin Haziran 2026’ya kadar belirlenmesinin, ödemelerin ise yılın ikinci yarısında başlamasının hedeflendiği ifade ediliyor.
Başvurular başladı mı?
Vatandaşlık maaşı desteğine ilişkin en çok merak edilen başlıklardan biri başvuru süreci oldu. Aktarılan bilgilere göre düzenleme için çalışmalar sürerken, sistemin henüz ülke genelinde başvuruya açılmadığı belirtiliyor.
Uygulamanın pilot illerde başlatılmasının ardından aşamalı şekilde yaygınlaştırılmasının planlandığı, tüm illeri kapsayan modelin ise 2027 yılında devreye alınmasının öngörüldüğü kaydediliyor.
Gelir şartında 9 bin 358 lira sınırı öne çıktı
Çalışmaya göre vatandaşlık maaşından yararlanabilmek için hane gelirinin belirli bir sınırın altında olması gerekiyor. Buna göre, bir haneye giren toplam aylık gelirin asgari ücretin üçte birini aşmaması şartı aranacak.
Bu hesaplamaya göre aylık hane geliri 9 bin 358 liranın üzerinde olanların destekten yararlanamayacağı ifade ediliyor. Destek miktarının ise en fazla 5 bin 615 lira olmasının planlandığı belirtiliyor.
Destek kalemleri neleri kapsayacak?
Paylaşılan bilgilere göre vatandaşlık maaşı kapsamında kira, fatura ve çocuk yardımı gibi başlıkların yer alması planlanıyor. Konut desteği içinde elektrik, doğalgaz, barınma ve yakacak yardımlarının bulunabileceği aktarılıyor.
Hazırlanan etki analizlerinde, asgari ücretin yüzde 15, yüzde 17 ve yüzde 20’si düzeyinde farklı destek senaryoları üzerinde çalışıldığı, en uygulanabilir seçeneğin ise yüzde 20’yi aşmayan destek modeli olduğu ifade ediliyor.
Gelir tespiti nasıl yapılacak?
Yeni sistemde gelir tespitinin merkezi veri entegrasyonu üzerinden yapılmasının planlandığı belirtiliyor. Buna göre Hazine ve Maliye Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı başta olmak üzere çeşitli kurumların verilerinin ortak sistemde bir araya getirileceği kaydediliyor.
Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları, SGK, gelir idaresi, banka hesap hareketleri ve tapu kayıtları gibi verilerin değerlendirmeye alınacağı, bu nedenle kapı kapı inceleme yönteminin uygulanmayacağı ifade ediliyor.
Emekliler de kapsamda olabilecek
Düzenlemeye ilişkin paylaşılan bilgilerde, Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi’nden emeklilerin de yararlanmasının öngörüldüğü aktarılıyor. Ancak kapsamın ve uygulama esaslarının, ilerleyen süreçte netleşecek yasa teklifinin ardından kesinleşeceği belirtiliyor.
Haziran sonrası pilot uygulama planlanıyor
Vatandaşlık maaşı sisteminin ilk olarak pilot illerde uygulanacağı, bu illerin Haziran 2026’ya kadar belirlenmesinin hedeflendiği ifade ediliyor. Pilot uygulamadaki sonuçların izleneceği, aksayan yönlerin giderilmesinin ardından sistemin 2027 yılında tüm Türkiye’ye yayılmasının planlandığı kaydediliyor.
