Kamuoyunda vatandaşlık maaşı olarak bilinen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi için çalışmalar devam ediyor.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yürütülecek modelin, belirlenen gelir seviyesinin altında kalan hanelere düzenli destek sağlaması hedefleniyor. Uygulama, sosyal yardım sisteminde gelir tamamlayıcı bir yapı oluşturmayı amaçlıyor.
Pilot Uygulama 2026’da Başlayacak
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, daha önce yaptığı açıklamada Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi’nin pilot uygulamasının 2026 yılında birkaç ilde başlatılacağını duyurmuştu.
Yılmaz, sistemin 2027 yılında ise tüm ülkeye yayılmasının planlandığını ifade etmişti. Uygulamanın tam başlama tarihi ve pilot iller henüz açıklanmadı.
Vatandaşlık Maaşı Kimlere Verilecek?
Yeni destek modelinin, gelir seviyesi belirlenen eşik tutarın altında kalan haneleri kapsaması bekleniyor.
Sistem kapsamında çalışanı olmayan, düşük gelirle geçinen, kişi başına düşen geliri düşük olan, çok çocuklu, engelli, yaşlı ya da özel durumu bulunan bireylerin yaşadığı ailelerin destekten yararlanabileceği belirtiliyor.
Destek verilecek hanelerde tek maaşlı kişinin emekli ya da asgari ücretli olması gibi özel bir şart aranmayacağı ifade ediliyor. Ana kriterin hane geliri ve bölgesel gelir eşiği olması bekleniyor.
Ödeme Tutarı Nasıl Belirlenecek?
Vatandaşlık maaşında sabit bir ödeme tutarı yerine, hanenin gelir durumuna göre değişen tamamlayıcı destek modeli planlanıyor.
Her il için sosyoekonomik koşullar dikkate alınarak ayrı bir gelir eşiği belirlenecek. Hanenin geliri bu sınırın altında kalırsa, aradaki fark devlet desteğiyle tamamlanacak.
Örneğin bir ilde gelir eşiği 25 bin TL olarak belirlenir ve hanenin geliri 20 bin TL olursa, 5 bin TL destek ödemesi yapılması gündeme gelebilecek.
Başvurular Nasıl Yapılacak?
Uygulama hayata geçtiğinde başvuruların e-Devlet üzerinden alınması planlanıyor.
Başvuru sürecinde hane geliri, ailedeki kişi sayısı, sosyal durum, engellilik, yaşlılık ve özel ihtiyaçlar gibi kriterlerin değerlendirilmesi bekleniyor. Kesin başvuru şartları, sistemin resmen duyurulmasının ardından açıklanacak.
Bölgesel Farklılıklar Dikkate Alınacak
Vatandaşlık maaşı modelinde her bölge için aynı gelir sınırının uygulanması beklenmiyor.
Şehirlerin yaşam maliyeti, gelir düzeyi ve sosyoekonomik yapısı dikkate alınarak farklı eşikler oluşturulacak. Böylece desteklerin hanelerin gerçek ihtiyaçlarına göre belirlenmesi hedefleniyor.
İstihdamdan Caydırmayacak Model Vurgusu
Yetkililer, yeni sistemin çalışmayı teşvik eden ancak düşük gelirli aileleri destekleyen bir yapıda kurulacağını belirtiyor.
Bu kapsamda vatandaşlık maaşı uygulamasının, istihdam piyasasından uzaklaştırıcı değil, hane gelirini tamamlayıcı bir sosyal destek modeli olarak tasarlanacağı ifade ediliyor.
