Türkiye’nin farklı bölgelerinde son dönemde meydana gelen depremler, vatandaşlarda endişeye neden oldu. Art arda hissedilen sarsıntıların ardından “Depremler neden artıyor?” sorusu yeniden gündeme geldi.
Yer Bilimci Prof. Dr. Naci Görür, deprem hareketliliğine ilişkin değerlendirmesinde sarsıntıların rastgele meydana gelmediğini, yer kabuğundaki levha hareketleri ve fay hatlarında biriken enerjiyle bağlantılı olduğunu ifade etti.
“Depremler Durduk Yere Artmaz”
Prof. Dr. Naci Görür, depremlerin belirli jeolojik süreçlerin sonucu olarak ortaya çıktığını belirtti.
Görür, fayların büyük ölçüde levha sınırları olduğunu vurgulayarak, levhaların sürekli hareket halinde bulunduğunu söyledi. Levhaların birbirinden uzaklaşabildiğini, birbirine yaklaşabildiğini ya da yanal yönde hareket edebildiğini kaydetti.
Bu hareketlerin fay hatlarında gerilim oluşturduğunu belirten Görür, biriken enerjinin belirli bir noktada boşalmasıyla depremlerin meydana geldiğini ifade etti.
Yer Kabuğunda Biriken Enerji Sarsıntıya Dönüşüyor
Depremlerin temelinde yer kabuğunu oluşturan levhaların hareketi bulunuyor.
Fay hatlarında zaman içinde biriken enerji, kayaçların dayanım sınırını aşmasıyla aniden açığa çıkıyor. Bu enerji boşalması da yer yüzeyinde sarsıntı olarak hissediliyor.
Görür’e göre depremin meydana geldiği alanlar, levhalar arası ya da levha içi sürtünme noktaları olarak öne çıkıyor. Bu nedenle deprem hareketliliği, Türkiye gibi aktif fay hatları üzerinde bulunan ülkelerde doğal bir jeolojik süreç olarak değerlendiriliyor.
Kahramanmaraş Depremlerinin Etkisi Sürüyor
Naci Görür, son dönemdeki deprem hareketliliğinde 2023 Kahramanmaraş depremlerinin etkisine de dikkat çekti.
Büyük depremlerin ardından çevredeki fay hatlarında gerilim değişimleri yaşanabiliyor. Bu durum, bazı bölgelerde artçı ya da tetiklenmiş depremlerin daha sık hissedilmesine yol açabiliyor.
Uzmanlara göre büyük depremlerden sonra yalnızca ana fay hattı değil, çevresindeki fay sistemleri de yeniden gerilim dengesi içine giriyor. Bu süreç, farklı bölgelerde sismik hareketliliğin artmış gibi algılanmasına neden olabiliyor.
Toplumda Deprem Hassasiyeti Arttı
Son yıllarda yaşanan büyük depremler, vatandaşların sarsıntılara karşı duyarlılığını da artırdı.
Küçük ölçekli depremler, kısa süreli titreşimler ve bazı yüksek sesler bile zaman zaman deprem olarak algılanabiliyor. Uzmanlar, bu durumun afet sonrası gelişen psikolojik hassasiyetle bağlantılı olabileceğini belirtiyor.
Bu nedenle vatandaşların sosyal medyadaki doğrulanmamış paylaşımlar yerine AFAD, Kandilli Rasathanesi ve yetkili kurumların açıklamalarını takip etmesi öneriliyor.
Uzmanlardan Hazırlık Uyarısı
Türkiye’nin aktif fay hatları üzerinde yer aldığı gerçeği değişmiyor. Uzmanlar, deprem riskine karşı bireysel ve yapısal hazırlıkların hayati önem taşıdığını vurguluyor.
Binaların dayanıklılığının kontrol edilmesi, deprem çantası hazırlanması ve aile afet planı oluşturulması gerektiği belirtiliyor. Ayrıca afet bilincinin artırılması, deprem anında doğru davranışların öğrenilmesi ve riskli yapıların güçlendirilmesi büyük önem taşıyor.
Deprem hareketliliğine ilişkin bilimsel açıklamalar, paniğe kapılmadan hazırlıklı olmanın en doğru yaklaşım olduğunu gösteriyor.
