Düşük gelir, ağır iş ve sınırlı sosyal güvenceyle çalışıyorlar: Bu kadınlar ekmeğini ormandan çıkarıyor

Türkiye genelinde birçok kadın geçimlerini idame ettirmek için ağır iş yükünün altına giriyor. Akhisar’ın 17 köyünde farklı yaş aralıklarında olan ve orman işçiliği yapan 150 kadın üzerinde yapılan bir araştırmadan çarpıcı sonuçlar çıktı. Bartın Üniversitesi Orman Fakültesi öğretim elemanları Hamide Bardakçı ve Birsen Durkaya’nın ortaya çıkarttığı verilere göre, ilçede orman işçiliği yapan bu kadınlar sosyoekonomik açıdan büyük yükler üstleniyor. Yoğun fiziksel güç gerektiren odun yükleme, kabuk soyma ve istifleme gibi ağır iş koşulları altında çalışmak zorunda kalıyor. Orman işçiliği yapan bu kadınlar ilerleyen yaşlarında ağır iş gücünün getirisi solunum yolu sıkıntısı, bel, boyu, el ve kol ağrıları gibi sağlık sorunlarıyla karşı karşıya kalıyor. Aynı zamanda bu araştırma yaş arttıkça kadınların ekonomik açıdan zor bir duruma geldiğini ortaya koyuyor. Kadınlar, erkek gücünün bile zorlandığı orman işi gibi ağır işte çalışmalarına rağmen birçoğunun sosyal güvencesinin olmaması ise dikkat çekiyor. Kadınlar ev ekonomisine katkı sağladıkları görünmezken yaptığı işlerde insani iş koşullarının bulunmaması kadınların sosyal yaşamdaki varlıkları ile ilgili büyük bir sorunu ortaya çıkartıyor.

BİR BÖLÜMÜNÜN SOSYAL GÜVENCESİ YOK

Araştırma verilerinde 150 kişinin yüzde 42’sinin ilkokul, yüzde 40’nın ortaokul, yüzde 6,7’lik kısmının ise lise mezunu olduğu tespit edildi. Bu verilere bakıldığında ise orman işçiliği yapan kadınların büyük bir çoğunluğunun eğitim seviyesinin düşük olduğu gözlemlenmekte. Medeni durumu açısından bakıldığında ise, yüzde 73,3’ünün evli, boşanmış veya dul olanlar yüzde 11, bekar olanlar ise yüzde 5’ini kapsıyor. Kadınların sosyal güvence durumlarına bakıldığında yüzde 48,7’si Sosyal Sigortalar Kurumu (SSK), yüzde 17,3’ü BAĞ-KUR, yüzde 10,7’si ise Emekli Sandığı (ES)’na bağlıdır. Temel sosyal güvence sistemlerine dahil olanların oranı yüzde 76,7’dir. Ancak, yüzde 9,3’lük kesimin hiçbir sosyal güvencesi bulunmaması araştırmanın dikkat çeken unsurları arasında yer alıyor. Yüzde 3,3’lük kesim Yeşil Kart sahibi iken, yüzde 10,7’si 65 yaş aylığı aldığı belirlenmiştir. Bu araştırmayla 65 yaş üzerindeki kadınların sosyal güvenlik sistemiyle bağlantısının diğer yaş gruplarına göre daha zayıf olduğu görülmektedir. Birçoğunun kendisine ait banka hesabının olmaması yaşlı kadınların kişisel finansal bağımsızlıklarının daha sınırlı olduğunu ortaya koymuştur.

HER 3 KADINDAN 1’İ EV GEÇİNDİRİYOR

Araştırmada, hane gelirini sağlayan kişinin kim olduğu sorulduğunda katılımcıların yüzde 68,5’i hane gelirinin eşleri tarafından sağlandığını belirtirken, yüzde 29,5’i bu geliri kendilerinin temin ettiğini belirtti. Bu veriler de ortaya kadınların neredeyse üçte birinin doğrudan gelir sağlayarak ekonomik hayatta aktif rol oynadığını ortaya koyuyor. Çocukların ve yaşça büyük olan aile büyüklerinin aile ekonomisine gelir katkılarının ise oldukça sınırlı olduğunu ortaya çıkartıyor. 

KADINLARIN BİRÇOĞU DÜŞÜK GELİR GRUBUNDA

Katılımcıların yüzde 69,3'ünün aylık hane geliri 17 bin ile 34 bin lira arasında bulunurken, yüzde 18'i 10 bin liranın altında gelir bildirdi. 50 bin liranın üzerinde gelire sahip hanelerin oranı ise yüzde 0,7 olarak belirlendi. Araştırmanın sonucunda ormancılık sektöründe çalışan kadınların düşük gelir, sosyal güvenceye erişim ve iş sağlığı ve güvenliği bakımından çok boyutlu sorunlarla karşılaştığı belirlenmiş. Yaşa bağlı olarak ekonomik açıdan farlılık gözlemlendiği ortaya çıkarken iş koşullarına yönelik beklenti ve farkındalıkların eğitim düzeyine göre değiştiğini ortaya koymuştur. Yaş arttıkça ekonomik bağımsızlığın azaldığı ortaya konmuştur.