Tariş Zeytin ve Zeytinyağı Birliği, 2025-2026 zeytinyağı sezonu başında üç ayrı kategoride ön alım fiyatını açıklamıştı. Açıklanan fiyatlar kooperatiflere ve üretici ortaklarına iletilmişti. Fakat Ticaret Bakanlığından gelen uyarı sonrası Tariş’in açıkladığı zeytinyağı alım fiyatlarını geri çektiği iddia ediliyor. Geri çekilen fiyatlar 2023 yılının alım fiyatının bile altına geriledi. Tarım Uzmanı Gazeteci Ali Ekber Yıldırım, yapılan bu uygulamanın çiftçinin aleyhine bir durum olduğunu belirterek, enflasyonun faturasının çiftçiye ödetilmeye çalışıldığını savundu.
“5 GÜN SONRA YENİ FİYAT GÖNDERİLDİ”
Yıldırım, Bakanlığın uyarısından önce Tariş’in fiyat listesini oluşturarak kooperatiflere ve üreticilere gönderdiğini söyleyerek “Kategorilere baktığımızda 03 ile 2 asit yemeklik zeytinyağları için kilo başına 200 TL, 1 ile 5 asit arasındaki rafinajlı yağlar için 150 TL, 6 ile 15 asit aralığındaki rafinajlı yağlar için de 100 TL bir ön alım fiyatı açıklandı. Daha sonra bu fiyat kesinleştirilerek piyasa bu şekilde sürdürülecekti. Nitekim 16 Aralık'ta Tariş Zeytin ve Zeytinyağı Birliği kesin alım fiyatlarını açıkladı. Bir tablo halinde kooperatiflere ve üreticilere bu gönderildi. Ve burada da baktığımızda 03 asit yani daha önce 200 TL ön alım fiyatı açıklanan 03 asit zeytinyağı için 320 TL brüt bir fiyat açıklandı. 05 asit için 310 TL, 0.8 asit için 305 TL, 1 asit 280TL, 1.5 asit 260 TL, 2 asit de 240 TL olarak açıklanmış oldu. Yine rafinajlı yağlarda da 1 asit için 202 TL, 2 asit 199TL, 5 asit 190 TL şeklinde uzun bir tablo halinde bu fiyatlar açıklandı. Ve diğer sızma zeytinyağında da 03 asit yemeklik için 295 TL, 05 asit için 285 TL, 08 asit için de 280 TL bir fiyat açıklandı.” dedi.
“320 TL’LİK ZEYTİNYAĞI 290 TL’YE DÜŞÜRÜLDÜ”
Fiyatlar açıklandıktan sonra devreye Ticaret Bakanlığının girdiğini ve bu yüzden fiyat listesinin revize edilerek düşürüldüğünü öne süren Yıldırım, “Bu fiyatlar açıklandıktan sonra ve kooperatiflere gönderildikten sonra Ticaret Bakanlığı devreye girdi ve ‘Enflasyonla mücadele programı uygulanıyor. Bu fiyatlar enflasyonu arttırır’ diyerek fiyatların düşürülmesini istedi. Benim edindiğim bilgilere göre, Tariş Zeytin ve Zeytinyağı Birliği Ankara'dan gelen uyarı üzerine fiyatlarını düşürdü. Daha sonra Tariş Zeytin ve Zeytinyağı Birliği tekrar kooperatiflere, üretici ortaklarına yeni bir liste gönderdi ve bu listeye bakıldığında fiyatlarda ciddi düşüş var. Yeni fiyatlara baktığımızda mesela 320 TL olan 03 asit zeytinyağı 290 TL’ye düşürüldü. Halbuki 2023'te zaten 03 asit 295 TL’ydi. Yani şu andaki alım fiyatı 2023'ün de gerisine düşmüş oldu.” ifadelerini kullandı.
“SANKİ ENFLASYONUN SORUMLUSU ÜRETİCİ”
Alınan karar ile enflasyonun sorumlusunun üreticiymiş gibi hareket edildiğini savunan Yıldırım “Bu 2 yılda artan maliyetler; özellikle işçilik maliyeti, toplama maliyeti, diğer giderler dikkate alındığında sanki enflasyonun sorumlusu üreticiymiş gibi bir kararla bu fiyatların düşürülmesi sağlandı. Ve 0.5 asit 310 TL’yken 270 liraya düşürüldü. Fiyatlara bakıldığında sıfır 08 asitte 45 TL, 1 asitte 35 TL, 1,5 asitte 30 TL, 2 asitte 20 TL bir düşüş var. Diğer natürel sızma yağlarda 0.3 asit, 295 TL yerine 245 TL’ye düşürüldü. Yani litre başına 50 TL’lik bir fiyat indirimi yapılmış oldu. Alım fiyatı düşürüldü. Bu üreticinin cebinden bir anlamda alınmış bir para olarak görülecek” şeklinde konuştu.
“ÜRETİCİYE DESTEK VERİLMİYOR”
Çiftçiye daha çok destek olunması gerektiğini aktaran Yıldırım “Burada yapılması gereken belli. Dünyada en çok zeytinyağı üreten İspanya, İtalya ve Yunanistan. Bu ülkeler üreticisine destek veriyor. Yani bu zaman zaman tartışılıyor ama verilen destek litre başına 1.3 euro, 1.5 euro seviyelerinde olduğu hesaplanıyor. Bizde ise destekler kaldırıldı. 2024 yılında zeytinyağında litre başına kilo başına 20 kuruşluk bir destek vardı. Bu 2024'te kararnamede yer aldı ve ödemesi bu yıl yapılıyor. 2025 destekleri açıklandı. Böyle bir destek yok. 2026 destekleri belli oldu. Böyle bir destek yok. Yani üreticiyi desteklemek yerine üreticinin sahibi olduğu Tariş Zeytin ve Zeytinyağı Birliği'nin açıkladığı fiyatı bile düşürmek üreticiye büyük bir darbe vurmak demek.” dedi.
