Türkiye’nin tarım alanında önde gelen illeri arasında yer alan Manisa’da yaz aylarının gelmesiyle birlikte başlayan hasat dönemi ile birlikte “j” plakası olmayıp mevsimlik yevmiye işçisi taşıma işi yapan şoförler belediyelerden aldıkları “Geçici Taşıma Belgesi” fiyatlarına tepki gösteriyor. Büyükşehir olmadan önce taşıma belgesinin 6 ay geçerli olacak şekilde verildiğini, şimdi ise bu belgenin süresinin 1 aya düşürüldüğü savunan taşımacılar, her ay tekrarlanması gereken “geçici taşıma belgesi” için şoför başına 3 bin lira alınmasına karşı çıkıyor. “J” plakalı araçların araçla birlikte 2 milyonu bulan bir maliyeti olduğunu ve mecburen “j” plaka kiralamak zorunda kaldıklarını savunan şoförler, bu kiralama bedelinin de 8-9 bin liraları bulduğunu söylüyor. Bu maliyetleri karşılamak ise toprak sahibine ve şoföre yansıyor. Toprak sahibi tarlasında işçi çalıştırmak için ulaşıma ekstradan para vermek zorunda kalıyor. Taşımacılık işi yapan şoförler ise “j” plakalı araç kiralama ve taşıma belgesi çıkartmak için kazançlarının bir kısmını harcamak zorunda kalıyor.
TARLANIN DÖNÜMÜ BELGENİN SÜRESİNİ BELİRLİYOR
Bu belge ticari ve hususi olmak üzere 2 farklı şekilde düzenleniyor. Hususi olarak kendi tarlasına, bağına ve bahçesine kendi işçisini taşıyan toprak sahipleri için Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS)’ye kayıtlı kaç dönüm arazisi var ise dönüm hesabına göre şoförün kullanabilmesi için geçerli sürede belge düzenleniyor. Bu dönüm hesabı ise şu şekilde: 10-30 dönüm için 1 ay, 30-60 dönüm için 2 ay, 60 ve üzeri dönüme sahip tarlalar için ise bu belgenin geçerlilik süresi 3 ay olarak veriliyor. Ticari amaçla taşımacılık işini üstlenen şoförlerde ise bu durum farklılık gösteriyor. Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) belgesine sahip olan toprak sahibi ile şoför arasında resmi bir “taşıma sözleşmesi” yapılması gerekiyor. Toprak sahibinin arazi dönümüne göre geçici taşıma belgesi düzenleniyor. Bu süre bittiğinde ise işlemler yenilenmesi gerekiyor. Her ili yöntemde de taşıma belgesinin düzenlendiği ÇKS’li toprak dışında taşımacılık faaliyeti göstermek yasak olarak kabul ediliyor ve yakalanıldığı takdirde cezai işlem uygulanıyor.
“ASIL MAĞDUR OLAN J PLAKALI ESNAF”
Konuyla ilgili açıklama yapan Manisa Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odası Başkanı Cahit Güden ise J plaka olmadan işçi taşımacılığı yapılmasının sektörde haksız rekabete yol açtığını öne sürdü. Güden aynı zamanda Manisa Büyükşehir Belediyesi UKOME Daire Başkanlığı tarafından gerekli şartları taşıyan tarla sahiplerine geçici izin belgesi düzenlendiğini belirten Güden, asıl mağduriyet yaşayanın “j” plakaya sahip esnafın olduğunu iddia etti. Güden ayrıca, Dayıbaşılık işi ile uğraşan, bunun yanı sıra taşımacılık yapıp J plaka takmadan düşük modelli araç üzerinden gelir elde etmeyi amaçlayan kişilerin işgüzarlık yapmaya çalıştığını savundu.
BAŞKAN GÜDEN: HERKES İŞİNİ YAPSIN
Manisa Büyükşehir Belediyesi UKOME Daire Başkanlığı tarafından belirli şartları taşıyan tarla sahiplerine geçici izin belgesi düzenlendiğini belirten Güden, “Manisa Büyükşehir Belediyesi UKOME Daire Başkanlığı, şartlara haiz olan tarla sahiplerine mağduriyet yaşamaması adına geçici izin belgesi düzenlemektedir. UKOME tarafından geçici belge için aranan şartlar UKOME Daire Başkanlığından öğrenilebilir. Bilindiği üzere dayıbaşılar tarla tapusu olmadan kiralık ÇKS üzerinden kendilerini mağdur göstermeye çalışmaktadırlar. Arpa, buğday ekilen yerlerin ÇKS’si ile sulu tarım işçisine servis yapılmaz. Biz bunları görüyoruz ve biliyoruz. Tarla sahibi mahsulünü hasat edecek, dayıbaşı işini yapacak, arabacılığı da J plaka esnafı yapacak. Tarafların mağduriyet yaşamaması adına kamuoyuna saygıyla duyurulur” dedi.
