Gelişen teknoloji ve uzaktan alışverişin yaygınlaşmasıyla birlikte sayıları hızla artan kuryeler; uzun çalışma saatleri, artan trafik riski ve güvencesiz çalışma koşulları gibi birçok sorunla karşı karşıya kalıyor. Her geçen gün kuryelerin çalışma şartlarının zorlaştığını belirten İzmir Kuryeler Federasyonu kurucusu Murat İdem, özellikle trafikte yaşanan kazaların, kuryelerin mesleklerini yüksek risk altında sürdürmesine neden olduğunu kaydetti. Manisa’da 500’e yakın motokuryenin görev yaptığını belirten İdem, bazı işletmelerin 18 yaşını geçmemiş, ehliyeti olmayan insanları bile kurye olarak kullandığını belirterek, “Normalde çalışma süreleri 10-12 saat olarak değişiyor. Fakat bu işi tamamen para kazanmak için yapan, hiçbir sosyal güvencesi olmayan kuryeler ortalama 14 ile 18 saat arasında çalışıyor” dedi.
“KURYE” GÖRÜNTÜSÜYLE SUÇ İŞLEYENLER VAR
Kuryelerin en büyük sorununun denetimsizlik olduğunu kaydeden İdem “Herhangi bir denetim mekanizması olmadığı için bazı sitelere girmekte sıkıntı yaşıyoruz. Çünkü bazı kişiler kendisine kurye süsü verip uyuşturucu satışı veya kaçakçılık yapıyor. Bu kötü durumdan dolayı kuryeler de kendi mesleklerinin tehlike altında olduğunu, diğer insanların onlara bakış açısının değiştiğini biliyor ve bu durumdan fazlasıyla rahatsızlık duyuyor” ifadelerini kullandı.
“EK İŞ” OLARAK YAPANLAR İMAJI BOZUYOR
Kaçak kuryelerin varlığının mevcut çalışan kuryeler için büyük problem teşkil ettiğini anlatan Murat İdem “Kaçak olarak kuryelik yapan kişiler var ve bunlar piyasadaki değeri düşürüyor. Mesela birisi fabrikada çalışıyor, arkasından akşamüstü kendi motoruyla ya da başka bir araçla kuryelik yapıyor. Böylelikle para kazanmaya çalışan kuryenin mesleğine taş koyuyor. Gerçekten bu işi meslek olarak yapan kişiler de almaları gereken parayı onlarla bölüşmek zorunda kalıyor. Bu tarz kişiler aynı zamanda kuryelere olan güveni de azaltıyor” şeklinde konuştu.
PANDEMİ DÖNEMİ SEKTÖRE ZARAR VERDİ
Pandemi döneminin kuryeleri kötü etkilediğini ve birçok kuryenin esnaf kurye modeline geçiş yaptığını aktaran İdem, “Pandemi öncesinde bütün işletmeler kendi himayesinde sigortalı olarak kurye çalıştırıyorlardı. O zamanlar kuryelerin bütün özlük hakları bulunuyordu. Fakat pandemi sonrası kuryelerin özlük hakları diye bir şey de kalmadı. Çünkü esnaf kurye modeli devreye girdi. Yani bir kurye kendi aracını alıp vergisini vererek bireysel şekilde bu işi yapmaya başladı.” dedi.
NE KADAR PAKET, O KADAR PARA
Bir çok kuryenin kazancının günlük ne kadar paket götürdüğüne bağlı olduğunu söyleyen İdem, sözlerini şöyle sürdürdü: “Kuryelerin kazançları da çalışma şartlarına göre değişiyor. Bir esnaf kuryenin kazancı ne kadar paket götürüp götürmediğine bağlı oluyor. Fakat sigortalı olarak çalışan bir kurye asgari ücret üzerinden işe girişinde nasıl bir anlaşma yaptıysa o şekilde maaşını zammını alıyor.
BİLİNÇSİZ SÜRÜCÜLER TRAFİKTE BÜYÜK RİSK
Manisa'nın yolları geniş gibi görünüyor olsa da bilinçsiz araç parkları nedeniyle oldukça daralıyor. Bu durum hem araç sürücülerine hem de motorlu sürücülere fazlasıyla zorluk çıkartıyor. Bunların yanı sıra bazı bilinçsiz sürücüler yavaşlamadığı için yol nasılsa benim hakkım dediği için kazalar meydana geliyor. Ben Manisa genelinde araç şoförlerinin bilgi seviyesinin yetersiz olduğunu düşünüyorum. Araba kullanan birinin üç şeritli bir yolda en sağ şeritten giden motora arkadan yanaşıp onu tahrik etmesi, onun sürüşünü tehlikeye sokması ve kavgaya tutuşmaya çalışması hatta ona bisiklet şeridini neden kullanmıyorsun gibi sözler kullanması bilinçsizlik dışında bir şey olamaz.
MANİSA’DA HER YIL 5-10 KURYE ÖLÜYOR!
Kuryeler aslında her an kelle koltukta gezen bir meslek yapıyor. Müşterinin beklediği kısa sürede teslimat ya da işyeri tarafından yapılan baskı kuryeleri psikolojik, yolda sürüş olarak etkiliyor. Trafikte sürüş esnasında ona söylenmiş olan ağır cümleler kuryenin sürüşünü etkiliyor hatta bu durumlar kazaya dahi sebep oluyor. Manisa'da ortalama senede 5-10 kişi hayatını kaybediyor. Bu sebeplerden dolayı. Türkiye genelinde bakarsak duruma kurye bazında senede en az 100-200 kurye hayatını kaybediyor ve bu düşük bir rakam değil. Yaşanan kazalarda kuryelerin hayatlarını kaybetmelerinin en önemli sebeplerinden biri de ekipman yetersizliği ve ekipman fiyatlarının fazla olması. Bazı kuryeler sağlam ekipmanları fiyatlarından dolayı alamıyor ve sonucunda yaşanan kazalarda da ölümle burun buruna geliyorlar.
KURYELER ARTIK BİBER GAZI TAŞIMAK ZORUNDA
Bazı müşteriler yaşadıkları sorunlarından dolayı kuryelere saldırıyor. Darp ediyor. Bu da bu işi yapan kişilerin üzerinde mutlaka kendilerini koruyabilecek bir cihaz taşımalarını gerektiriyor. Örneğin biber gazı bu işin en sağlıklı yolu. Ben çoğu kuryede görüyorum bu durumu.
