Türkiye’nin en önemli tarım merkezlerinden biri olan Manisa, 33,5 milyon zeytin ağacıyla bu alandaki liderliğini sürdürüyor. Ancak son dönemlerde zeytin ve zeytinyağı sektöründe yaşanan sorunlar, Manisalı üreticiyi hayal kırıklığına uğrattı. Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği, 1 Kasım 2025 ile 31 Ocak 2026 sezonunun zeytinyağı ihracatın rakamlarını açıkladı. Zeytinyağı ihracatı miktar olarak yüzde 74 değer olarak ise yüzde 71 oranında azaldı. Türkiye, 2024-2025 sezonunda ilk 3 ayda 20 bin 545 ton zeytinyağı ihraç ederken, 2025-2026 sezonunda aynı dönemde ihracat sadece 5 bin 271 ton ihracat yapabildi. Aynı dönemde ihracat geliri 109 milyon dolardan 31.2 milyon dolara düştüğü belirtildi.
DÜŞÜK REKOLTE VE YASAKLAR ETKİLİ OLDU
Sektör uzmanları, 2025-2026 sezonunu zeytincilikte “yok yılı” olarak nitelendirirken, ihracatın düşüşünün ise daha çok yasaklara bağlı olduğunu ifade ediyor. Uzmanlar, “ Don, kuraklık ve zeytin ağaçlarının doğal ‘var-yok’ döngüsü nedeniyle verim ciddi şekilde düştü, bu da ihracat için yeterli stok ve hammadde bırakmadı.2021-2024 arasında birden fazla kez ihracat yasağı, kota ve fon uygulamaları yapıldı. Bu, uluslararası pazarlarda Türkiye’nin güvenilirliğini zedeledi, müşteriler başka tedarikçilere (Tunus, Fas, Libya gibi) yöneldi. Yasaklar kalksa bile kaybedilen pazar payı kolay geri alınamıyor.” dedi.
DÜNYADA REKABET VE FİYAT SORUNU VAR
Türkiye’nin büyük ihracatçılar masasından kalktığını ifade eden sektör temsilcileri, “Dünya rekoltesi toparlanınca (özellikle İspanya’da) fiyatlar düştü, Türkiye stok devri ve rekabet gücü açısından zorlandı. Müstahsilden 250 tl ye ürün alındı mersin liman teslim mal 3,2 euro. millileştirip iç pazara sürseniz bile müstahsilden alınandan daha uyguna geliyor bu da uzun vadede üretime küsmeyi doğurur. Kısacası Üzgünüz ama büyük ihracatçılar masasından kalktık.” ifadelerini kullandı.
ZEYTİN ÜRETİCİSİ ZOR DURUMDA
Üreticiler de ellerinde kalan zeytinyağının değer kaybetmesinden şikâyetçi. Üretici Alparslan Dankaz, “Üreticinin elinde kalan yağlar ucuz fiyattan piyasaya giriyor. İhracat yasağı kaldırılsın, üreticinin önünü açsınlar” derken, Tolga Doğan ise “Bu yıl üretim düşüktü, ama rekolte beklentileri kağıt üzerinde yüksek tutuldu. Üreticinin emeğinin hakkı korunmalı” derken, eski bir likit yağ sanayi yöneticisi olduğunu belirten Enis Çanlı ise, “AB ülkeleri ve ABD vatandaşları sağlıklarını düşünerek naturel zeytinyağı ithal edip tüketirken, zeytin ve zeytinyağı ülkesi Türkiye zeytinyağı ihraç edip, mısır, ayçiçek, palm yağı vs. gibi rafine ve son derece sağlıksız ham yağları ithal edip rafinaj sonrası tüketime sunulması bana göre cehaletin ta kendisidir. Fiyatı zeytinyağına göre çok ucuz diye halkımızın bu yağları tercih etmesi maalesef son derece üzüntü verici . Akıllı siyasilerimiz olsa idi bir kilo bile zeytinyağı ihracatına izin vermezdi. Neyse ki her geçen sene sağlık açısından bilinçlenmeye başlayan halkımızın zeytinyağı tüketimi hızla artmaktadır. Artık zeytin alanlarında zeytin ağacı dikimi- ıslahı ve yenileme çalışmaları, modern zeytin hasadı yapılsa iyi olacak” diye konuştu.
