Kırmızı et fiyatlarındaki artış kamuoyunda tartışılmaya devam ederken, hayvancılık sektöründen dikkat çeken açıklamalar geldi. Besleme uzmanı ziraat mühendisi Şenol Özkaya, katıldığı canlı yayında Türkiye’de besilik hayvan yetersizliği yaşandığını belirterek, ithalatın geçici bir çözüm olduğunu ifade etti. Özkaya, son bir ayda kırmızı et fiyatlarının yüzde 20 arttığını söyledi. Mevcut şartlarda fiyatların gerilemesinin mümkün olmadığını vurgulayan Özkaya, çözümün üretimden geçtiğini dile getirdi.
GÜNEY AMERİKA ÜLKELERİNDEN BESİLİK DANA İTHAL EDEREK KAPATMAYA ÇALIŞIYORUZ
Şenol Özkaya, Türkiye’de besilik hayvan yetersizliği bulunduğunu belirterek, “Üzülerek ifade ediyorum ki ülkemizde besiye alınacak yeterince besilik hayvan yok. Ülke olarak son 10 yılda bu açığı özellikle Güney Amerika ülkelerinden besilik dana ithal ederek kapatmaya çalışıyoruz. Bazı yıllar ne kadar ithal etsek de yeterli gelmiyor” dedi.
“ÜLKEMİZDE DOĞAN HER ÜÇ BUZAĞIDAN BİRİ ÖLMEKTEDİR”
Buzağı ölümlerine dikkat çeken Özkaya, “Her yerde söylüyorum, burada da tekrar ediyorum; eğer çiftliklerimizde doğan buzağılarımızı fire vermeden veya çok az kayıpla yaşatabilseydik kesinlikle ithal besilik canlı hayvan ihtiyacımız olmazdı. Aksine yurt dışına canlı hayvan ihraç edebilirdik” ifadelerini kullandı.
Özkaya, “Ülkemizde doğan her üç buzağıdan biri ölmektedir. Totalde bu rakam yıllık yaklaşık 1 milyon buzağıya tekabül etmektedir. Gayri resmi kayıtlara göre bu rakam çok daha fazladır” dedi.
“500 BİN CANLI HAYVAN İTHAL EDİLDİ”
İthalat rakamlarına da değinen Özkaya, “Tarım Bakanlığı 2025 yılında 500 bin canlı hayvan ithal etmiştir. 2026 yılı içinde de 500 bin besilik canlı hayvan ithal edecektir. Görüldüğü gibi buzağılarımızı yaşatabilirsek ithalata hiç gerek kalmayacaktır” diye konuştu.
Kırmızı et fiyatlarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Özkaya, “Kırmızı et fiyatları ucuzlar mı? Bugünkü şartlarda ucuzlaması mümkün değil” dedi.
Özkaya, bunun nedenlerini şu sözlerle sıraladı: “Besi çiftliklerinde yeterli sayıda besilik hayvan yok. Şap hastalığı yüzünden hayvanlar kilolarını tam almadan kesime gidiyor. Yem ve işçilik maliyetleri çok yüksek. Bu nedenle besicilikten vazgeçen çiftçiler var. Besiye alınacak hayvanın fiyatı, kesim fiyatına göre iki kat daha pahalı. Faizler çok yüksek ve besicinin sermayesi eriyor.”
Şenol Özkaya, son dönemdeki fiyat artışlarına dikkat çekerek, “Son bir ayda kırmızı et fiyatları yüzde 20 oranında artmıştır ve bu artış yükselmeye devam edecektir” dedi.
Özkaya, “Hükümet yetkilileri de bu artışın olacağını tahmin ettikleri için ithal besilik canlı hayvanı hızlı bir şekilde ülkemize getirmek için faaliyete geçmiştir” ifadelerini kullandı.
Et fiyatlarının düşmesi için yapılması gerekenleri anlatan Özkaya, “Kırmızı et fiyatlarının düşmesi için öncelikle küçük aile hayvancılığı somut olarak desteklenmelidir. Küçük aile işletmeleri köylerde ve kırsal alanlarda tekrar güçlü şekilde devreye girmelidir” dedi.
Buzağı ölümlerinin azaltılması gerektiğini vurgulayan Özkaya, “Bunun için bakanlıkta bulunan mühendisler ve veterinerler sahalarda, hayvan çiftliklerinde mesailerini geçirmelidir” şeklinde konuştu.
Özkaya, devlet desteklerine ilişkin şu ifadeleri kullandı: “Bakanlığın verdiği nakdi teşvikler artırılmalı, besici bu desteklerle hayatını devam ettirebilmelidir. Toprak Mahsulleri Ofisi, tek işi hayvancılık olan küçük işletmelere uzun vadeli arpa ve mısır desteği vermelidir. Tarım Kredi Kooperatifi yem fabrikaları da üreticiye faizsiz, en iyi yemi en uygun koşullarda sunmalıdır.”
“İNEKLERE İYİ BAKMAK ZORUNDAYIZ”
Özkaya, “Et ve süt ihtiyacımızın ana materyali inektir. Bu nedenle ineklere iyi bakmak zorundayız. Bakanlık yetkilileri çiftliklerde olup hayvancımızı bilgilendirmeli, en iyi verimin nasıl alınacağını öğretmelidir” dedi.
Et ve süt fiyatlarının yüksek olmasının sorumlusunun üretici olmadığını belirten Özkaya, “Şu anki et ve süt fiyatlarının yüksek olmasının sebebi ne hayvancıdır, ne kasaptır, ne mandıracıdır ne de yemcidir. Sebep, yıllardır hayvancılıkta uygulanan yanlış politikalardır” diye konuştu.
Özkaya, “Et fiyatları biraz yükselmeye başladığında enflasyon verileri yükselmesin diye yurt dışından karkas et getirildi. Bu durum besiciyi çok zora soktu ve birçok besici sektörden çıktı” ifadelerini kullandı.
Hayvancılığın kısa vadeli bir sektör olmadığını vurgulayan Özkaya, “Hayvancılık diğer meslekler gibi kısa sürede oluşumunu tamamlayan bir sektör değildir. Sıfırdan bir besi dananın oluşumu buzağıdan itibaren en az 15 ay sürer ve canlı bir hayvana bakıyorsunuz, her an ölüm tehlikesi vardır” dedi.
Özkaya, sektörde standartlaşma çağrısı yaparak, “Üretici kesim tarihinde fiyatın ne olacağını, besiye aldığı ilk günden bilmelidir. Besici 15 ay hayvana bakıyor, kesim günü yaklaştığında ithal karkas geliyor ve fiyatlar birden düşüyor” dedi.
Kesim fiyatlarındaki farklara da değinen Özkaya, “İnek, düve ve dana karkas fiyatları arasında yaklaşık yüzde 20 fark var. Ancak kasaplarda tek fiyat uygulanıyor. Kasap ve et marketler sattıkları etin inek mi dana mı düve mi olduğunu etiketlemek zorundadır” ifadelerini kullandı.
Özkaya, “Eğer ülkemize ithal dana veya karkas et gelmeseydi şu anda kasaptan 2 bin TL’ye et alıyor olurduk. Ancak ne olursa olsun buzağılarımıza sahip çıkacağız ve yeniden kendi kendine yeten bir ülke olacağız” dedi.
Açıklamalarını değerlendirme ile tamamlayan Özkaya, “Çözüm sadece ithal hayvan getirmek değildir. İneklerin süt ve buzağı verimliliği artırılmalı, buzağı ölümleri önlenmeli, aile işletmelerine gerçek destek verilmeli ve düşük faizli yem ve hayvan kredisi sağlanmalıdır” ifadelerini kullandı.
