Türkiye İstatistik Kurumu, 2025 yılına ilişkin ölüm ve ölüm nedeni verilerini paylaştı. Açıklanan istatistikler, Türkiye’de en sık görülen ölüm nedenlerini, illere göre farklılaşan hastalık dağılımlarını ve bebek ölüm hızındaki değişimi ortaya koydu.
Verilere göre 2025 yılında Türkiye genelinde 491 bin 684 kişi hayatını kaybetti. Vefat edenlerin yüzde 55,1’i erkeklerden, yüzde 44,9’u ise kadınlardan oluştu.
Türkiye’de En Çok Hangi Hastalıktan Ölüm Gerçekleşti?
2025 yılında Türkiye’de en sık görülen ölüm nedeni dolaşım sistemi hastalıkları oldu.
Toplam ölümler içinde dolaşım sistemi hastalıklarının payı yüzde 34,7 olarak kaydedildi. Bu grubu yüzde 16,1 ile iyi ve kötü huylu tümörler, yüzde 15,1 ile solunum sistemi hastalıkları izledi.
Bu tablo, kalp ve damar hastalıklarının Türkiye’de ölüm nedenleri arasında hâlâ ilk sıradaki yerini koruduğunu gösterdi.
Dolaşım Sistemi Hastalıklarında İlk Sırada Kalp Hastalıkları Var
Dolaşım sistemi hastalıklarına bağlı ölümler kendi içinde incelendiğinde iskemik kalp hastalıkları öne çıktı.
Bu gruptaki ölümlerin yüzde 42,3’ü iskemik kalp hastalıklarından kaynaklandı. Diğer kalp hastalıklarının payı yüzde 24,6 olurken, serebro-vasküler yani beyin damar hastalıkları yüzde 18,2 ile üçüncü sırada yer aldı.
Kaba Ölüm Hızı Ne Oldu?
Bin kişi başına düşen ölüm sayısını ifade eden kaba ölüm hızı, 2025 yılında binde 5,7 olarak açıklandı.
Bu oran, bir önceki yıla kıyasla değişmedi. Başka bir ifadeyle Türkiye’de 2025 yılında her bin kişiden 5,7’si hayatını kaybetti.
Kaba Ölüm Hızının En Yüksek Olduğu İller
Kaba ölüm hızının en yüksek olduğu il binde 10,8 ile Sinop oldu.
Sinop’u binde 10,2 ile Kastamonu, binde 9,6 ile Giresun ve binde 9,5 ile Balıkesir takip etti. Bu illerde nüfus yaş yapısı, göç hareketleri ve demografik özellikler kaba ölüm hızının yüksek görünmesinde etkili olabiliyor.
Kaba Ölüm Hızının En Düşük Olduğu İller
Kaba ölüm hızının en düşük olduğu il binde 2,3 ile Şırnak olarak kayıtlara geçti.
Şırnak’ı binde 2,5 ile Hakkari, binde 3,1 ile Van, binde 3,2 ile Batman ve Şanlıurfa izledi. Genç nüfus oranının yüksek olduğu illerde kaba ölüm hızı daha düşük seviyelerde görülebiliyor.
Dolaşım Sistemi Hastalıklarında Çanakkale İlk Sırada
Türkiye genelinde en yaygın ölüm nedeni olan dolaşım sistemi hastalıkları, illere göre farklı oranlarda görüldü.
Bu hastalıklara bağlı ölüm oranının en yüksek olduğu il yüzde 47,7 ile Çanakkale oldu. Çanakkale’yi yüzde 42,8 ile Balıkesir, yüzde 42,2 ile Hatay ve yüzde 42 ile Burdur takip etti.
Dolaşım sistemi kaynaklı ölüm oranının en düşük olduğu iller ise yüzde 25,4 ile Kilis, yüzde 28,7 ile Hakkari, yüzde 28,9 ile İstanbul ve yüzde 29 ile Kayseri olarak sıralandı.
Kanser Kaynaklı Ölümlerde Hangi İller Öne Çıktı?
İyi ve kötü huylu tümörler, 2025 yılında Türkiye’de en sık görülen ikinci ölüm nedeni oldu. Toplam ölümler içinde tümörlerin payı yüzde 16,1 olarak kaydedildi.
Tümör kaynaklı ölümlerin alt başlıklarında akciğer, gırtlak, soluk borusu ve bronş bölgesi tümörleri yüzde 28,9 ile ilk sırada yer aldı. Kolon tümörleri yüzde 8, lenfoid ve hematopoetik tümörler ise yüzde 7,6 pay aldı.
Tümör Kaynaklı Ölümlerin En Yüksek Olduğu İller
Tümör kaynaklı ölümlerin oransal olarak en yüksek olduğu il yüzde 22,4 ile Ağrı oldu.
Ağrı’yı yüzde 19,8 ile Van, yüzde 19,5 ile Ankara ve Kocaeli, yüzde 19,4 ile Elazığ takip etti. Bu veriler, kanser kaynaklı ölümlerin bazı illerde Türkiye ortalamasının üzerinde seyrettiğini gösterdi.
Tümör Kaynaklı Ölümlerin En Düşük Olduğu İller
Tümör kaynaklı ölümlerin en düşük görüldüğü il yüzde 9,7 ile Kilis oldu.
Kilis’i yüzde 10,9 ile Burdur, yüzde 11 ile Şanlıurfa ve yüzde 11,2 ile Aydın takip etti. Ancak bu oranlar değerlendirilirken nüfus yapısı, yaş dağılımı ve ölüm nedeni kayıtlarının bütünlüğü dikkate alınmalı.
Solunum Sistemi Hastalıkları Üçüncü Sırada
Türkiye’de ölüm nedenleri içinde üçüncü sırada solunum sistemi hastalıkları yer aldı.
Toplam ölümlerin yüzde 15,1’i solunum sistemi rahatsızlıklarından kaynaklandı. Bu grup içinde kronik solunum yolu hastalıkları, zatürre ve diğer solunum sistemi sorunları önemli yer tutuyor.
Bebek Ölüm Hızında Düşüş Var
TÜİK verilerinde en dikkat çeken olumlu gelişmelerden biri bebek ölüm hızındaki düşüş oldu.
2024 yılında 8 bin 484 olan bebek ölüm sayısı, 2025 yılında 6 bin 988’e geriledi. Bin canlı doğum başına düşen bebek ölümü sayısını ifade eden bebek ölüm hızı ise binde 9’dan binde 7,8’e düştü.
Beş Yaş Altı Ölüm Hızı da Geriledi
Bebek ölümlerindeki düşüşe paralel olarak beş yaş altı ölüm hızında da iyileşme görüldü.
Çocukların doğumdan sonraki ilk beş yıl içinde vefat etme olasılığını gösteren beş yaş altı ölüm hızı, binde 11,1’den binde 9,5’e indi. Bu düşüş, çocuk sağlığı göstergeleri açısından olumlu bir gelişme olarak değerlendirildi.
İllere Göre Ölüm Nedenleri Neden Değişiyor?
Ölüm nedenlerinin illere göre farklılaşmasında yaşlı nüfus oranı, yaşam tarzı, çevresel faktörler, sağlık hizmetlerine erişim, kronik hastalık yükü ve kayıt sistemlerinin doğruluğu etkili olabiliyor.
Örneğin yaşlı nüfus oranı yüksek illerde kaba ölüm hızı daha yüksek görülebilir. Genç nüfusun ağırlıkta olduğu illerde ise kaba ölüm hızı daha düşük seviyede kalabilir.
Veriler Sağlık Politikaları İçin Ne Anlama Geliyor?
TÜİK’in ölüm nedeni verileri, koruyucu sağlık hizmetleri ve bölgesel sağlık politikaları açısından önemli ipuçları sunuyor.
Dolaşım sistemi hastalıklarının ilk sırada yer alması, kalp ve damar sağlığına yönelik tarama, erken tanı, sağlıklı beslenme, hareketli yaşam ve sigara kullanımının azaltılması gibi başlıkların önemini artırıyor.
Kanser kaynaklı ölümlerin bazı illerde daha yüksek görünmesi ise erken teşhis programları, tarama hizmetleri ve farkındalık çalışmalarının bölgesel düzeyde güçlendirilmesi gerektiğini gösteriyor.
Türkiye’de Ölüm Nedenlerinde İlk Üç Değişmedi
2025 verileri, Türkiye’de ölüm nedenleri sıralamasında dolaşım sistemi hastalıklarının açık ara ilk sırada olduğunu ortaya koydu. Kanser ve solunum sistemi hastalıkları ise listenin ikinci ve üçüncü basamaklarında yer aldı.
Sinop kaba ölüm hızının en yüksek olduğu il olurken, Şırnak en düşük kaba ölüm hızına sahip şehir olarak kayıtlara geçti. Bebek ölüm hızındaki düşüş ise 2025 istatistiklerinin en umut verici göstergelerinden biri oldu.
