Yaklaşık 37 yıldır İran'ın en üst siyasi ve dini otoritesi olan Ayetullah Ali Hamaney'in öldürülmesi sonrası gözler yeni liderin kim olacağına çevrilmişti. Dini liderlik için geçici olarak Anayasa Koruma Konseyi üyesi Ali Rıza Arafi seçildi.
HAMANEY'İN CENAZESİ ENKAZDAN ÇIKARILDI
İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'in, ABD ve İsrail'in ortak düzenlediği saldırıda yaşamını yitirdi. İsrail savaş uçakları Hamaney'in konutunu 30 bombayla hedef aldı. Saldırıda Hamaney'in kızı, damadı, torunu ve geliniyle birlikte hayatını kaybettiği belirtildi.
Hamaney'in cenazesini ekipler enkazdan çıkardı. Vücuduna şarapnel parçalarının isabet ettiği ileri sürüldü. Konuya ilişkin resmi makamlardan henüz ayrıntılı bir açıklama gelmedi.
GÖZLER YENİ LİDERDE
Hamaney'in vefatının ardından İran'da dini liderlik makamına kimin geçeceği sorusu gündemin ilk sırasına yerleşti. Uzmanlar, yeni seçilecek ismin savaşın seyrini doğrudan etkileyebileceğini belirtiyor. Ilımlı bir ismin göreve gelmesi halinde diplomatik temas ve müzakere ihtimalinin artabileceği, Hamaney'in çizgisini sürdürecek bir ismin seçilmesi durumunda ise çatışmaların uzayabileceği değerlendiriliyor.
GEÇİCİ OLRAK ALİ RIZA ARAFİ SEÇİLDİ
Hayatını kaybeden Ayetullah Ali Hamaney'in yerine Ali Rıza Arafi getirildi. Arafi, Anayasa Koruma Konseyi üyesiydi. Geçici liderlik konseyi kararıyla atama yapıldı.
Ali Rıza Arafi
İRAN'IN LİDERLİĞİ İÇİN ÖNE ÇIKAN İSİMLER
Geçici olarak Arafi seçilse de daha önce dini liderlik makamı için adı geçen üst düzey din adamları arasında şu isimler yer alıyor:
- Gulam Hüseyin Muhsini Ejei (Yargı Erki Başkanı)
- Ali Rıza Arafi (Anayasayı Koruyucular Konseyi üyesi)
- Sadık Laricani (Eski Yargı Erki Başkanı ve Düzenin Yararı Konseyi eski başkanı)
- Hasan Humeyni (İmam Humeyni'nin torunu)
- Hasan Ruhani (Eski Cumhurbaşkanı)
- Seyyid Müçteba Hamaney (Ali Hamaney'in oğlu)
- Ayetullah Hüseyin Buşehri
- Muhsin Araki
HUMEYNİ'NİN TORUNU DA LİSTEDE
Bu isimler arasında özellikle Hasan Humeyni'nin öne çıktığı ifade edilirken, süreçte sürpriz bir adayın da gündeme gelebileceği belirtiliyor.
Hasan Humeyni
YENİ LİDER NASIL SEÇİLECEK?
İran Anayasası'na göre dini lideri Ayetullahlardan oluşan Meclis-i Hobregan belirliyor. Meclis üyeleri Tahran'da toplanarak yeni Rehber'i (Veliyy-i Fakih) seçecek. Seçim ilk toplantıda sonuçlanabileceği gibi birden fazla oturum da yapılabilir. Sürecin bir gün ya da birkaç gün sürmesi mümkün görünüyor.
Meclis-i Hobregan'ın gün içinde yeni ismi belirlemesi halinde kararın kamuoyuna açıklanması bekleniyor.
Yeni Veliyy-i Fakih ilan edilene kadar ise anayasal yetkileri Cumhurbaşkanı, Meclis Başkanı ve Yargı Erki Başkanı'ndan oluşan üçlü heyet kullanacak.
ALİ RIZA ARAFİ KİMDİR?
İran'da hayatını kaybeden Ayetullah Ali Hamaney'in yerine getirilen Ayetullah Ali Rıza Arafi, 1959 yılında İran'ın Meybod kentinde doğdu. Dini eğitimini Kum'daki medreselerde tamamlayan Arafi, genç yaşta ilmi kariyerine başladı.
Arafi, yasaların İslam'a uygunluğunu denetleyen Anayasayı Koruyucular Konseyi'nde görev yapıyor. İran'daki medrese sisteminin yönetiminde önemli roller üstlenen Arafi, uzun yıllar dini eğitim yapılanmasının başındaki isimlerden biri oldu.
Daha çok eğitim ve dini bürokrasi kökenli bir figür olarak bilinen Arafi'nin güvenlik ya da askeri geçmişi bulunmuyor.
