Konut fiyatlarının yükselmesi ve kredi maliyetlerinin artması, özellikle gençlerin ev sahibi olmasını giderek zorlaştırıyor.
Bu tablo karşısında ilk kez konut alacak gençlere yönelik yeni bir finansman modeli Meclis gündemine geldi.
“İlk Defa Konut Edinecek Gençlere Devlet Destekli Konut Finansmanı Sağlanmasına Dair Kanun Teklifi” ile 18-35 yaş arasındaki vatandaşların uzun vadeli ve daha düşük maliyetli finansmana ulaşması hedefleniyor.
Teklifin en dikkat çeken maddeleri arasında 20 yıla kadar vade ve ilk 3 yıl ödeme yapılmaması bulunuyor.
Konut kredisinde 240 ay vade
Teklif mevcut haliyle yasalaşırsa gençlere sağlanacak konut finansmanında azami vade 240 ay, yani 20 yıl olacak.
Uzun vadeyle birlikte aylık ödeme yükünün azaltılması ve ilk kez ev sahibi olacak gençlerin finansmana erişiminin kolaylaştırılması amaçlanıyor.
Ancak kredi tutarı, uygulanacak faiz oranı ve aylık taksitlerin nasıl hesaplanacağına ilişkin tüm ayrıntılar henüz kesinleşmiş değil.
İlk 3 yıl ödeme yapılmayacak
Modelin en dikkat çekici maddelerinden biri geri ödemesiz dönem.
Destekten yararlanacak gençlerin konut finansmanının ilk 3 yılında herhangi bir geri ödeme yapmaması öngörülüyor.
Böylece ev satın alındıktan sonraki ilk yıllarda bütçe üzerindeki kredi yükünün azaltılması hedefleniyor.
Geri ödemelerin üç yıllık sürenin ardından başlaması planlanıyor.
Faizin bir bölümünü devlet karşılayacak
Teklif yalnızca vadeyi uzatmıyor.
Gençlere kullandırılacak konut finansmanında oluşacak faiz yükünün belirli bir bölümünün devlet tarafından karşılanması da öngörülüyor.
Bu sayede klasik konut kredilerine kıyasla daha düşük finansman maliyeti oluşturulması hedefleniyor.
Devletin faiz desteğinin hangi oranda olacağı ise uygulamanın kesinleşmesinden sonra netlik kazanacak.
Kimler yararlanabilecek?
Teklifte destekten yararlanacak gençler için bazı temel şartlar sıralanıyor.
Buna göre başvuracak kişinin:
Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olması,
18 yaşını doldurmuş ve 35 yaşını aşmamış olması,
Kendisi, eşi ve velayeti altındaki çocukları adına kayıtlı konut bulunmaması,
Son 5 yıl içerisinde konut sahibi olmamış olması,
Düzenli ve belgelenebilir gelire sahip olması,
Satın alınacak konutu ikamet amacıyla kullanacağını taahhüt etmesi
gerekecek.
Bu şartların tamamı teklif aşamasında bulunuyor ve yasama sürecinde değişiklik yapılması mümkün.
Eşinin üzerinde ev olan yararlanamayacak
Teklifteki önemli ayrıntılardan biri de yalnızca başvuru sahibinin değil, ailesinin konut durumunun dikkate alınması.
Başvuru sahibinin yanı sıra eşinin veya velayeti altındaki çocuklarının üzerine kayıtlı konut bulunması halinde destekten yararlanılması mümkün olmayacak.
Bu düzenlemeyle desteğin gerçekten ilk kez konut sahibi olacak kişilere yönlendirilmesi hedefleniyor.
Son 5 yılda ev sahibi olmamak gerekecek
Bir başka dikkat çekici şart ise geçmiş konut sahipliğiyle ilgili.
Başvuru sahibinin başvuru tarihinden önceki 5 yıl içerisinde konut sahibi olmamış olması öngörülüyor.
Dolayısıyla geçmişte konutunu satmış bir kişinin de bu süre şartını karşılamaması halinde destekten yararlanamaması söz konusu olabilecek.
Alınan ev 5 yıl satılamayacak
Destek kapsamında satın alınacak konut için satış sınırlaması da planlanıyor.
Teklife göre devlet destekli finansmanla alınan konutun en az 5 yıl boyunca satılmaması gerekecek.
Bu sürenin dolmasından önce konutun satılması halinde devlet tarafından sağlanan desteğin geri alınması öngörülüyor.
Bu maddeyle finansmanın yatırım amacıyla değil, gerçek konut ihtiyacı için kullanılmasının hedeflendiği görülüyor.
Evde oturma şartı olacak
Destekten yararlanan kişinin satın aldığı konutu yalnızca yatırım amacıyla elinde tutması da mümkün olmayacak.
Teklifte, başvuru sahibinin evi ikamet amacıyla kullanacağını taahhüt etmesi gerekiyor.
Bu nedenle modelin doğrudan gençlerin barınma ve ilk konut ihtiyacına yönelik tasarlandığı belirtiliyor.
Gelir belgesi de istenecek
Başvuru için düzenli ve belgelenebilir gelir şartı da öngörülüyor.
Bu nedenle yalnızca yaş ve ilk konut sahibi olma şartlarını karşılamak yeterli olmayacak.
Finansmanın geri ödenebilirliğinin değerlendirilebilmesi için başvuru sahibinin gelir durumunu resmi belgelerle ortaya koyması gerekecek.
Gelir sınırı veya asgari gelir kriterinin ne olacağı ise henüz netleşmiş değil.
Başvurular başladı mı?
Hayır.
Gençlere yönelik 3 yıl ödemesiz ve 20 yıl vadeli konut finansmanı için şu anda resmi başvuru süreci bulunmuyor.
Düzenleme henüz kanun teklifi aşamasında.
Bu nedenle e-Devlet, banka veya başka bir kurum üzerinden başvuru ekranı açılmış değil.
Düzenleme henüz yasalaşmadı
Konut desteğiyle ilgili en önemli nokta, açıklanan şartların henüz yürürlükte olmaması.
Teklifin TBMM’deki yasama sürecini tamamlaması gerekiyor.
Komisyon ve Genel Kurul aşamalarının ardından teklif kabul edilirse uygulamanın ayrıntıları resmiyet kazanacak.
Bu nedenle “gençlere 3 yıl ödemesiz konut kredisi başladı” şeklindeki ifadeler şu aşamada gerçeği yansıtmıyor.
Gözler Meclis sürecinde
Teklifin yasalaşması halinde ilk kez ev sahibi olacak gençler için önemli bir finansman modeli ortaya çıkabilir.
20 yıl vade, 3 yıl geri ödemesiz dönem, devlet destekli faiz ve 18-35 yaş şartı teklifin en dikkat çekici başlıkları olarak öne çıkıyor.
Ancak destekten kimlerin kesin olarak yararlanacağı, kredi üst sınırı, faiz desteğinin oranı ve başvuruların hangi kurum üzerinden yapılacağı ancak düzenleme yasalaştığında belli olacak.
