Otomobil fiyatlarındaki yükseliş ve ulaşım maliyetlerinin artması, emekliler için ÖTV’siz araç düzenlemesi beklentisini yeniden öne çıkardı. Son günlerde sosyal medyada yayılan “emekliye ÖTV indirimi çıktı” iddiaları, milyonlarca emeklinin konuyu araştırmasına neden oldu.
Ancak mevcut tabloya göre emeklilere yönelik genel bir ÖTV muafiyeti yürürlüğe girmiş değil. Düzenleme henüz kanun teklifi aşamasında bulunuyor ve Resmi Gazete’de yayımlanmış bir emekli ÖTV muafiyeti kararı yok.
Emekliye ÖTV’siz Araç Meclis’ten Geçti mi?
Emeklilere ÖTV’siz araç hakkı tanıyan düzenleme şu an için Meclis’ten geçmedi.
Kamuoyunda dolaşan iddiaların aksine, emekli vatandaşların yalnızca emekli belgesiyle bayiye giderek ÖTV’siz araç satın alması mümkün değil. Teklifin yasalaşması için TBMM’de kabul edilmesi, Cumhurbaşkanı onayından geçmesi ve Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmesi gerekiyor.
Resmi Gazete’de Yayımlanan Düzenleme Emeklileri Kapsıyor mu?
Kamuoyunda karışıklığa neden olan başlıklardan biri de Resmi Gazete’de yayımlanan ÖTV istisnası düzenlemesi oldu. Bu düzenleme emeklilere yönelik değil, engelli bireylerin araç alım sürecine ilişkin hükümleri içeriyor.
Buna göre belirlenen şartları taşıyan engelli vatandaşlar, limitler dahilinde 10 yılda bir kez ÖTV ödemeden araç alabiliyor. Ancak bu hak genel emeklilik statüsüne bağlı bir avantaj değil; engellilik durumu sağlık kurulu raporuyla belgelenen kişilere yönelik bir istisna.
Engelli ÖTV Muafiyetinde Kimler Yararlanabiliyor?
Mevcut düzenlemeye göre yüzde 90 ve üzeri engeli bulunan vatandaşlar, belirlenen üst limit dahilinde motor hacmine bakılmaksızın ilk iktisapta ÖTV muafiyetinden yararlanabiliyor.
Ayrıca yüzde 40 ve üzeri ortopedik engeli bulunan ve sürücü belgesi alamayacağı resmi sağlık kurulu raporuyla belgelenen kişiler de şartlar kapsamında ÖTV istisnasından faydalanabiliyor. Bu uygulama emeklilik durumuna göre değil, engellilik koşullarına göre değerlendiriliyor.
Kanun Teklifi Hangi Emeklileri Kapsıyor?
Meclis gündeminde bulunan teklif mevcut haliyle tüm emeklilere genel bir ÖTV muafiyeti sağlamıyor.
Teklifte 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamında aktif esnaflık yapmış kişiler, 5510 sayılı Kanun’un 4/1-b maddesi kapsamında yaşlılık aylığı alan esnaf emeklileri ve Çiftçi Kayıt Sistemi’ne uzun süreli kaydı bulunan, yoksulluk sınırının altında maaş alan tarım emeklileri öne çıkıyor.
SSK ve Memur Emeklileri Kapsamda mı?
Mevcut teklif metnine göre SSK yani 4/1-a kapsamındaki işçi emeklileri ile Emekli Sandığı kapsamındaki memur emeklileri düzenlemenin dışında kalıyor.
Ancak teklif henüz yasalaşmadığı için Meclis görüşmeleri sırasında verilecek önergelerle kapsamın değişip değişmeyeceği net değil. Bu nedenle nihai tablo ancak resmi kabul süreci tamamlandıktan sonra belli olacak.
ÖTV’siz Araç Alımında Hangi Şartlar Gündemde?
Mevcut yasal çerçeve ve teklif içeriğinde ÖTV’siz araç alımı için bazı teknik sınırlar bulunuyor.
Araç bedeli için vergiler dahil 2 milyon 873 bin 972 TL üst limit öne çıkıyor. Binek otomobillerde 1.6 litreyi geçmeyen motor hacmi, ticari ve panelvan türü araçlarda ise 2800 santimetreküp sınırı gündeme geliyor.
Teklifte ayrıca satın alınacak aracın en az yüzde 40 yerli üretim olması şartı da dikkat çekiyor. Muafiyetle alınan araçların belirli süre boyunca üçüncü kişilere satılamaması da düzenlemede yer alan başlıklardan biri.
Yerli Üretim Şartı Hangi Modelleri Öne Çıkarabilir?
Teklifin mevcut haliyle yasalaşması ve yüzde 40 yerlilik şartının uygulanması durumunda Türkiye’de üretilen veya yerlilik oranı kriterini karşılayan modeller öne çıkabilir.
Bu kapsamda Togg, Fiat, Renault, Hyundai ve Toyota’nın Türkiye’de üretilen bazı modelleri kamuoyunda en çok konuşulan araçlar arasında yer alıyor. Ancak kesin liste, yasal düzenleme yürürlüğe girmeden ve uygulama tebliği yayımlanmadan netleşmeyecek.
Gündemdeki ÖTV Muafiyetli Araç Modelleri
Düzenleme yasalaşırsa kamuoyunda öne çıkan modeller arasında Togg T10X ve Togg T10F bulunuyor.
Fiat tarafında Egea Sedan, Egea Cross ve Ulysse; Renault tarafında Clio, Megane Sedan ve yeni Duster; Hyundai tarafında i20 ve Bayon; Toyota tarafında ise Corolla ve C-HR Hybrid’in bazı versiyonları gündemde yer alıyor.
Ancak bu modellerin muafiyet kapsamına kesin olarak girip girmeyeceği, fiyat limiti, donanım seviyesi, yerlilik oranı ve yasal uygulama detaylarına göre belirlenecek.
Düzenleme Ne Zaman Çıkacak?
Emeklilere yönelik ÖTV’siz araç düzenlemesinin ne zaman yasalaşacağına ilişkin resmi bir takvim açıklanmadı.
Teklifin TBMM komisyonları ve Genel Kurul sürecinden geçmesi gerekiyor. Ekonomi yönetiminin bütçe dengeleri, vergi gelirleri ve düzenlemenin kapsamı konusunda yapacağı değerlendirmeler sürecin hızını belirleyecek.
Emekliler İçin Şu An Resmi Hak Doğmadı
Bugünkü tabloya göre emekliler için yürürlüğe girmiş genel bir ÖTV’siz araç hakkı bulunmuyor. Bu nedenle bayilerde “emekli ÖTV muafiyeti” adıyla işlem yapılması hukuken mümkün değil.
Vatandaşların sosyal medya paylaşımları yerine TBMM, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Gelir İdaresi Başkanlığı ve Resmi Gazete duyurularını takip etmesi gerekiyor.
