ABD-İsrail ve İran arasındaki askeri hareketlilik küresel enerji koridorlarını doğrudan etkilemeye devam ediyor. Brent petrol fiyatlarındaki volatilite ve Türk Lirası’nın döviz karşısındaki seyri, Türkiye’de akaryakıt fiyatları üzerinde çift yönlü bir baskı oluşturuyor. Günün ilk saatlerinde tabelaya yansıyan indirim haberleri sürücülerde kısa süreli bir memnuniyet yaratsa da, eşel mobil sistemi ve ardından gelen yeni zam projeksiyonları piyasalardaki dengeleri yeniden değiştirdi.
Enerji piyasalarından gelen son dakika verilerine göre, 12 Mart Perşembe gününden itibaren geçerli olmak üzere akaryakıt ürünlerinde teknik olarak büyük oranlı indirimler hesaplandı. Normal şartlarda benzinde 3 TL, motorinde ise 4,58 TL seviyesinde gerçekleşmesi öngörülen bu indirimler, devletin fiyat istikrarını korumak adına devreye aldığı eşel mobil sistemi nedeniyle sınırlı bir şekilde uygulandı.
Düzenleme kapsamında, gerçekleşen indirimin önemli bir kısmı ÖTV matrahına aktarılırken, sürücülerin bizzat ödediği pompa fiyatlarına yansıyan net indirimler şu şekilde oldu:
Benzin: 75 kuruş indirim
Motorin: 1,15 TL indirim
Akaryakıt fiyatlarındaki aşırı dalgalanmayı önlemek amacıyla uygulanan eşel mobil sistemi, özellikle yüksek enflasyon ve jeopolitik risk dönemlerinde kritik bir rol oynuyor. Bu sisteme göre; uluslararası piyasalardaki fiyat değişimleri sonucunda oluşacak fiyat artışlarının tüketiciye doğrudan yansımaması için ürünler üzerindeki Özel Tüketim Vergisi'nin (ÖTV) bir kısmından feragat ediliyor. Mevcut uygulamada, indirimin yüzde 75'i ile buna bağlı KDV tutarı devlet tarafından karşılanarak fiyatlar dengelenmeye çalışılıyor.
Sürücüler henüz indirimi depolarına yansıtamadan, küresel piyasalardaki yükseliş eğilimi yeni bir zam dalgasını tetikledi. Sektör temsilcilerinden edinilen bilgiye göre, petrol fiyatlarındaki yukarı yönlü ivme nedeniyle önümüzdeki günlerde fiyatların yeniden artması bekleniyor. İlk projeksiyonlara göre benzinde 47 kuruş, motorinde ise 76 kuruşluk bir artışın pompaya yansıması öngörülüyor. Bu durum, 12 Mart sabahı yapılan sembolik indirimlerin büyük ölçüde geri alınacağı anlamına geliyor.
