Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) ocak-temmuz verilerine göre Türkiye otomotiv ve hafif ticari araç pazarı geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 10,72 azalarak 638 bin 965 adede geriledi. Özellikle Temmuz ayında kaydedilen yüzde 25'lik sert daralma, piyasada alımların ertelendiğini ve geniş bir kitlenin bekleme pozisyonuna geçtiğini ortaya koydu.
Daralmanın ana nedenini yüksek taşıt kredisi faiz oranları ve BDDK'nın kredi kısıtlamaları oluşturuyor. Birikim sahiplerinin yüksek mevduat faizinde kalmayı tercih etmesi, finansman bulamayan alıcıların ise işlem yapamaması satışların hız kesmesine yol açtı.
Sektör temsilcileri, döviz kuru ve küresel üretim maliyetleri yukarı yönlü seyrederken etiket fiyatlarında doğrudan yüzde 10-15'lik sert indirimler beklemenin gerçekçi olmadığını vurguluyor. Ancak sonbahar döneminde distribütörlerin stok eritmek için sıfır faizli kredi, takas indirimi ve bakım hediyeleri gibi örtülü finansman desteklerini devreye alması öngörülüyor.
Örneğin, 1,5 milyon TL değerindeki popüler bir modelde iki farklı olasılık öne çıkıyor:
Kampanyalı Gerileme Senaryosu: Finansman destekleri ve takas avantajlarıyla toplam maliyet avantajı yüzde 3 ila 5 esneyerek aracın alım maliyeti 1,42 - 1,45 milyon TL seviyelerine çekilebilir.
Kur ve Maliyet Artışı Senaryosu: Döviz baskısı ve model yılı geçişleriyle birlikte sonbahar sonrasında yüzde 5 ila 10 zam ihtimali bulunuyor. Bu durumda aynı modelin 1,57 - 1,65 milyon TL bandına tırmanma riski masada duruyor.
Pazardaki genel daralmaya karşın tüketici eğilimleri işletme maliyeti düşük ve teknolojik araçlara yöneldi. Segment bazında en çok talep gören fiyat aralıkları ve modeller şu şekilde sıralanıyor:
Giriş Seviyesi (850.000 TL – 1.200.000 TL): Fiat Egea, Renault Clio ve Hyundai i20 pazarın en hızlı el değiştiren modelleri olmaya devam ediyor.
Kompakt ve C-SUV (1.400.000 TL – 2.100.000 TL): Talebin ana merkezini oluşturan bu grupta Togg T10X, Chery Tiggo serisi, Hyundai Tucson, Nissan Qashqai ve Peugeot 3008/2008 öne çıkıyor.
Hibrit ve Elektrikli Modeller (1.350.000 TL – 2.300.000 TL): Toyota Corolla Hybrid ve C-HR'ın yanı sıra yerli üretim Togg T10X ve pazara giren Çin menşeili modeller yakıt ekonomisiyle yoğun ilgi görüyor.
Hibrit ve elektrikli araçların pazar payının geleneksel yakıt türleriyle yarışır hale gelmesi, Türkiye otomotiv pazarında dönüşümün hızlandığını gösteriyor. Uzmanlar, nakit gücü ve alım niyeti olan tüketicilerin sadece radikal fiyat düşüşü beklentisiyle sonbahar sonrasına erteleme yapmasının kur kaynaklı zam dalgası riskini artırabileceği uyarısında bulunuyor.
