Trafik kontrollerinde artık sadece ehliyet ve ruhsat sorulmuyor. 2021 yılından bu yana Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ile Emniyet Genel Müdürlüğü arasında yürütülen protokolle "kayıt dışı istihdam" denetimleri yollara taşındı. Özellikle tüzel kişiliğe (şirketlere) ait ticari araçları durduran ekipler, direksiyondaki kişinin sigortasını sorguluyor. Eğer sürücü SGK'lı değilse, şirket sahipleri için kabus dolu süreç başlıyor.
POLİS DURDURUYOR, TUTANAĞI SGK'YA YOLLUYOR
Süreç oldukça hızlı ve dijital işliyor. İl Emniyet Müdürlüğü ekipleri ticari aracı durdurup tutanak tuttuğunda; aracın plakası, sürücünün T.C. kimlik numarası, cezanın yeri ve tarihi anında sisteme işleniyor.
Otomatik Bildirim: Bu bilgiler doğrudan Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) aktarılıyor. SGK müfettişleri tutanakları inceliyor ve direksiyondaki kişinin o şirkette "kayıt dışı" çalıştığını tespit ederse cezai işlem başlatıyor.
FATURA ÇOK AĞIR: TEK BİR İMZA EKSİKLİĞİ 198 BİN TL!
Şirket aracında sigortasız işçi çalıştırıldığı tespit edildiğinde kesilen cezalar dudak uçuklatıyor. 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesine göre uygulanan tarife şöyle:
Giriş Bildirgesi Yoksa: İşçinin sigorta girişi yapılmadığı için 2 asgari ücret (66 bin 60 TL) ceza kesiliyor.
Tekrarlarsa: Bir yıl içinde aynı durum tekrar yakalanırsa, her işçi için asgari ücretin 5 katı, yani 198 bin 180 TL ceza uygulanıyor.
Belge ve Bordro Cezası: Ayrıca sigortasız işçinin prim belgesinde yer almadığı her ay için 66 bin 60 TL, bordroda ismi olmadığı her ay için ise 16 bin 515 TL (yarım asgari ücret) ekleniyor.
KAZA OLURSA YANDINIZ: TÜM SORUMLULUK ŞİRKETTE
Maddi cezaların ötesinde hukuki riskler de çok büyük. Sigortasız çalıştırılan şoförün kaza yapması, yaralanması veya hayatını kaybetmesi durumunda tablo daha da kararıyor.
Hukuki Yıkım: Böyle bir durumda tüm maddi ve hukuki sorumluluk doğrudan ticari araç sahibine (şirkete) ait oluyor.
KİRALIK ARAÇLARDA DURUM FARKLI: KURTARICI FORMÜL
Peki araç kiralıksa ceza kime gidiyor? Burada "sözleşme" detayı hayat kurtarıyor.
İstisna: Kiraya verilen araçları kullanan şoförlerin sigortası, aracı kiralayan kişi veya şirket tarafından yapılmışsa araç sahibine ceza kesilmiyor. Bunun için taraflar arasında imzalanmış yazılı bir araç kira sözleşmesinin olması yeterli görülüyor.
