Gümrük polisinin pasaportunuzu yaprak yaprak inceleyip boş bir sayfa bulduğunda o sert mühürü bastığı saniyeler artık bir nostaljiden ibaret. Avrupa Birliği'nin yıllardır üzerinde çalıştığı ve milyarlarca euro harcadığı Giriş/Çıkış Sistemi (EES) yarın sabah itibarıyla kıta genelinde resmen şalter kaldırıyor.
İşin özü şu: Kağıt üzerindeki mürekkebin devri kapandı. Yerini hata affetmeyen, soğuk algoritmalar aldı. Artık sınır kapılarından giren her yolcunun anlık olarak yüzü taranacak, parmak izi kaydedilecek. Toplanan bu biyometrik verileriniz, koskoca bir dijital havuza atılıp tam 3 yıl boyunca Brüksel'in veri tabanlarında saklanacak.
Gelelim Schengen vizesiyle kıtaya adım atacak Türk vatandaşlarını en çok terletecek o kritik detaya. Hepimizin ezbere bildiği o meşhur "180 gün içinde en fazla 90 gün kalış" kuralı var ya? Eskiden gümrük memurunun dalgınlığına, yoğunluğuna veya sayfalar arasındaki damga karmaşasına güvenip kalış süresini birkaç gün aşanlar için oyun kesin olarak bitti.
Yeni elektronik sistem, Avrupa topraklarında geçirdiğiniz süreyi saniyesi saniyesine sayacak. Vize sürenizi bir gün bile geçirseniz, çıkışta veya bir sonraki girişinizde sistem ekranında anında kırmızı alarm yanacak. Sonucu tahmin etmek zor değil; muhtemelen bir sonraki vize başvurunuz doğrudan çöpe gidecek.
Her yeni teknolojik devrimin ağır bir faturası vardır. Avrupalı yetkililer bile kendi kurdukları sistemin ilk günlerinde yaşanacak yığılmalardan tedirgin.
Yarın sabah itibarıyla uçaktan inip pasaport sırasına giren her yeni yolcudan tek tek parmak izi alınması ve biyometrik yüz haritasının çıkarılması gerekecek. Bu durum, halihazırda zaten adım atılmaz halde olan büyük Avrupa havalimanlarında ciddi kuyruklara, uzayan bekleme sürelerine ve sinir harplerine neden olacak. Yetkililer, ilerleyen aylarda sistemin hızlanacağını savunsa da, ilk günlerin sancılı geçeceği kesin.
Eğer önümüzdeki birkaç hafta içinde Almanya, Fransa, İtalya veya herhangi bir Schengen ülkesine uçak biletiniz varsa, eski rahat alışkanlıklarınızı evde bırakın.
Havalimanına indiğinizde sizi her zamankinden çok daha uzun bir sınır kontrol süreci bekliyor olacak. Özellikle aktarmalı uçuşunuz veya havalimanından bineceğiniz önceden rezerve edilmiş bir tren biletiniz varsa, aradaki bekleme marjını mutlaka geniş tutun. Uçağınız zamanında inse bile, Avrupa'nın bu yeni 'dijital duvarı'nı aşmak eskisinden çok daha uzun sürecek. Sabırlı olun, evraklarınızı eksiksiz hazırlayın ve kuyrukta geçireceğiniz o ekstra saatlere şimdiden kendinizi psikolojik olarak hazırlayın
