Hazine ve Maliye Bakanlığı, kayıt dışılıkla mücadelede denetim mekanizmasını tabana yaymak yerine doğrudan yüksek kazanç gruplarına odaklayan yeni bir inceleme mimarisini uygulamaya koydu.
Vergi Denetim Kurulu (VDK) verilerine göre, geçmiş yıllarda yüzde 11 civarında seyreden büyük ölçekli mükellefleri inceleme oranı bu yıl yüzde 31,3 seviyesine fırladı.
Böylece Türkiye genelindeki her 3 büyük ölçekli mükelleften yaklaşık biri resmi vergi denetimi kapsamına girdi.
Buna karşılık orta ölçekli mükelleflerde inceleme oranı yüzde 7,3'te, küçük ölçekli işletmelerde ise yüzde 1,1'de tutularak KOBİ ve esnaf üzerindeki doğrudan denetim baskısı asgari seviyeye çekildi.
Yüksek gelir gruplarının 2025 yılı kazançlarına yönelik başlatılan 2'nci Yüksek Gelir Grupları Gözetim ve Uyum Programı ile kayıt dışı bırakılan devasa tutarlar kayıt altına alındı.
Risk analiz havuzuna alınan 16 bin 307 mükellef iki farklı kategoride mercek altına alındı: İlk grupta Türkiye'nin en büyük 42 bin firmasında ortaklığı bulunup beyan ettiği gelir vergisi kazancıyla örtüşmeyenler, ikinci grupta ise şirket ortaklığı olmamasına rağmen harcama ve lüks yaşantısı resmi gelirini aşan isimler yer aldı.
Yürütülen gözetim sonucunda, bugüne kadar hiç beyanda bulunmamış yaklaşık 7 bin mükellef ilk kez gelir beyan etti.
Programla birlikte beyan edilen gelir vergisi matrahı 6,7 milyar lira, tevkifat matrahı 4,2 milyar lira ve ortak olunan şirketlerin kurumlar vergisi matrahı 33,9 milyar lira artırılarak toplam 48,7 milyar liralık matrah hacmine ulaşıldı.
Denetim sonuçlarına ilişkin resmi değerlendirmede bulunan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, dijital teknolojiler ve yapay zekâ destekli risk analiz sistemlerinin VDK bünyesinde etkin kullanımıyla denetim kapasitesinin katlandığını vurguladı.
Bakan Şimşek, maliye politikasının öncelikli hedefini şu sözlerle dile getirdi:
"Vergide adaleti artırmaya yönelik çalışmalarımız kapsamında denetim kapasitemizi, büyük ölçekli ve yüksek gelir grubundaki mükelleflere yöneltiyoruz. Bu mükelleflerimizi, vergiye gönüllü uyuma davet ediyoruz."
