Kombilerin yeniden çalışmaya başlamasıyla hanelerin doğal gaz tüketimi yükselirken, fatura tutarını doğrudan etkileyen iki kademeli sistem önem kazandı. Uygulamada her il ve takvim ayı için farklı bir tüketim sınırı bulunuyor.
Tüketimi belirlenen sınırı aşmayan konut abonelerine Kademe-1, sınırı aşanlara ise Kademe-2 fiyatı uygulanıyor. Sistem, ilk sayaç okuma tarihi 4 Nisan 2026 ve sonrası olan konut abonelerini kapsıyor.
BOTAŞ’ın resmî tarifesine göre doğal gazın toptan satış fiyatı konutlarda Kademe-1 için standart metreküp başına 10,625 TL, Kademe-2 için 18 TL. İki fiyat arasındaki fark yaklaşık yüzde 69,4 düzeyinde.Bu rakamlar KDV ve ÖTV hariç BOTAŞ toptan satış fiyatlarıdır. Abonenin nihai faturasına dağıtım şirketinin sistem kullanım bedeli, vergiler ve ilgili diğer kalemler de yansıtılır.
Hayır. BOTAŞ’ın uygulama esaslarına göre ilgili aya ait toplam tüketim sınırı aşarsa, yalnızca sınırın üzerindeki bölüm değil, o aya denk gelen tüketimin tamamı Kademe-2 fiyatıyla hesaplanıyor.
Örneğin Ankara’da ekim ayı için belirlenen 76,86 metreküplük sınır aşılırsa ekim ayına düşen toplam tüketim yüksek kademeye geçiyor. Abonenin sınırı ne kadar aştığından ziyade, ilgili ay için limitin geçilip geçilmediği belirleyici oluyor.
BOTAŞ’ın resmî düzenlemesi, sınırın aşılması halinde ilgili aya ait tüketimin tamamına Kademe-2 fiyatının uygulanacağını açıkça belirtiyor.
Konut tüketim sınırları, EPDK’nın son beş yıllık tüketim verileri temel alınarak il ve ay bazında belirlendi. Her ilde hane başına hesaplanan aylık ortalama tüketimin yüzde 75 fazlası Kademe-1 sınırı olarak kabul ediliyor.
| Ay | Ankara limiti | İstanbul limiti |
|---|---|---|
| Eylül | 40,69 m³ | 29,23 m³ |
| Ekim | 76,86 m³ | 43,73 m³ |
| Kasım | 161,63 m³ | 101,71 m³ |
| Aralık | 284,25 m³ | 198,12 m³ |
Kış şartlarının daha sert olduğu Erzurum’da aralık ayı sınırı 319,60 metreküp olarak uygulanıyor. BOTAŞ’ın yayımladığı tabloda 81 ilin bütün aylara ait tüketim limitleri ayrı ayrı yer alıyor
Fatura İki Ayrı Ayı Kapsarsa Hesap Nasıl Yapılıyor?
Sayaç okuma dönemi iki takvim ayına yayılıyorsa tüketimin tamamı tek sınır üzerinden değerlendirilmiyor. Her aya düşen gün sayısı ve tüketim ayrı hesaplanıyor.
Örneğin faturanın bir bölümü eylül, diğer bölümü ekim ayına denk geliyorsa eylül tüketimi eylül limitiyle, ekim tüketimi ise ekim limitiyle karşılaştırılıyor. Bir aydaki sınırın aşılması diğer aya düşen tüketimin de otomatik olarak yüksek tarifeye geçmesi anlamına gelmiyor.
Hesaplamada aylık sınır, o ayın gün sayısına bölünerek günlük ortalama limit bulunuyor. Fatura dönemindeki gün sayısı bu günlük değerle çarpılarak aboneye uygulanacak dönemsel sınır belirleniyor.
Merkezî Sistemle Isınan Binalarda Hesaplama
Merkezî sistem kullanılan binalarda toplam tüketim doğrudan tek konutun tüketimi olarak kabul edilmiyor. Binanın doğal gaz tüketimi, merkezî sisteme bağlı toplam hane sayısına bölünerek daire başına miktar hesaplanıyor.
Bulunan hane başına tüketim daha sonra ilgili il ve ay için belirlenen sınırla karşılaştırılıyor. Böylece merkezi ısıtmalı binalarda da Kademe-1 veya Kademe-2 tarifesi hane bazındaki ortalama üzerinden belirleniyor.
İbadethaneler, cemevleri, Kur’an kursları ile ayrı sayacı bulunan şehit aileleri ve muharip veya malul gazilerin konutları kademeli fiyat uygulamasından muaf tutuluyor.
Fatura Ne Kadar Değişebilir?
BOTAŞ fiyatları üzerinden yapılan basit bir hesaplamada Ankara’da ekim ayına ait 80 metreküplük tüketimin gaz bedeli, Kademe-1 fiyatıyla 850 TL olurdu. Ancak 76,86 metreküplük sınır aşıldığı için tüketimin tamamının Kademe-2’den hesaplanması durumunda aynı bedel 1.440 TL’ye çıkıyor.
Aradaki fark, yalnızca doğal gazın toptan satış bileşeninde 590 TL’ye ulaşıyor. Bu hesaplamaya KDV, ÖTV, sistem kullanım bedeli ve dağıtım şirketinin diğer fatura kalemleri dahil değil; gerçek fatura tutarı bunların eklenmesiyle değişiyor.
Aboneler Hangi Bilgileri Kontrol Etmeli?
Konut abonelerinin faturadaki ilk ve son okuma tarihine, aylara dağıtılan tüketim miktarına ve uygulanan kademeye bakması gerekiyor. Faturada Kademe-1 ve Kademe-2 tüketim miktarları ile kullanım bedellerinin ayrı gösterilmesi öngörülüyor.
