İlaç ve tıbbi cihaz sektöründe ithalat bağımlılığını azaltmak, arz güvenliğini güçlendirmek ve ihracat kapasitesini artırmak amacıyla 2027 yılında çeşitli destek mekanizmalarının geliştirilmesi hedefleniyor.
Anadolu Ajansının 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’ndan yaptığı derlemeye göre üretim, AR-GE, klinik araştırma, test ve analiz altyapısına yönelik çalışmalar yürütülecek. Kamu alımlarının da yerli sağlık teknolojilerinin pazara ulaşmasını desteklemesi öngörülüyor.
Program kapsamında aşı ve alt bileşenlerine yönelik yeni aşı adayı projeleri desteklenecek. Kamu, özel sektör ve araştırma kuruluşları arasındaki işbirlikleriyle aşı geliştirme ve üretim kapasitesinin artırılması amaçlanıyor.
Bağışıklık kazandırma programında kullanılan aşıların Türkiye’de üretilebilmesine yönelik projeler de bu çalışmaların parçasını oluşturacak.
Biyobenzer ilaçların geliştirilmesi ve üretimine yönelik faaliyetlerin desteklenmesi planlanıyor. Öncelikli ilaç teknolojileri ve biyoteknolojik ürünler için proje çağrıları açılması da hedefler arasında bulunuyor.
Patent kuralları gözetilerek koruma süresi dolan veya yakın zamanda dolacak biyoteknolojik ilaçların Türkiye’de üretilebilmesi için mali destek ve altyapı mekanizmaları oluşturulması öngörülüyor.
Yerli kanser tanı kitlerinin geliştirilmesi ve prototiplerinin üretilmesi amacıyla özel sektörle stratejik işbirlikleri kurulacak.
Aşı, ilaç, tıbbi cihaz, tanı kiti ve yapay zekâ tabanlı sağlık teknolojileri geliştiren girişimlere klinik araştırma süreçlerinde bilimsel danışmanlık sağlanması planlanıyor. Protokol hazırlığı, araştırma merkezi seçimi, gönüllü katılımı, etik kurul ve düzenleyici süreçlerde rehberlik verilmesi hedefleniyor.
Sağlık ve biyoteknoloji girişimleri için bir hızlandırma merkezi modeli tasarlanması ve pilot program uygulanması da gündemde.
TIBBİ CİHAZLARDA KAMU ALIMLARI KULLANILACAK
Kamu desteğiyle geliştirilen yenilikçi tıbbi cihazların ticarileştirilmesini kolaylaştırmak için kamu alımlarının etkin kullanılması öngörülüyor.
Başta savunma sanayisi olmak üzere farklı sektörlerde geliştirilen teknolojilerin tıbbi cihazlara aktarılmasını sağlayan projeler desteklenecek. TÜBİTAK’ın ilgili AR-GE programlarında, askerî ve sivil kullanım alanlarına sahip yenilikçi teknoloji projelerine öncelik verilmesi planlanıyor.
TEST VE ANALİZ ALTYAPISI GÜÇLENDİRİLECEK
İlaç, tıbbi cihaz ve biyoteknolojik ürünlerde uluslararası akreditasyona sahip test ve analiz altyapısının geliştirilmesi hedefleniyor.
Aziz Sancar Araştırma Merkezi bünyesindeki laboratuvarın ISO 15189, ISO 20387 ve ISO 27001 standartlarına yönelik hazırlık süreçleri yürütülecek. Sağlık Vadisi’nin kurulmasına ilişkin yöntemlerin belirlenmesi ve mevzuat çalışmalarının yapılması da programda yer alıyor.
YURT DIŞINDAKİ SAĞLIK TESİSLERİNE YERLİ TEDARİK
Türkiye’nin yurt dışında kurduğu veya desteklediği sağlık tesislerinin ilaç, tıbbi cihaz ve sarf malzemesi ihtiyaçlarının yerli üreticilerden karşılanmasına yönelik dijital tedarik ve izleme sistemi oluşturulması planlanıyor.
İlaç ihracatındaki kısıtlamaların kaldırılması ve Avrupa Birliği ile karşılıklı tanıma anlaşmalarının hayata geçirilmesi hedefi doğrultusunda, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumuna bağlı ihracat kontrolörlük birimleri kurulması da öngörülüyor.
İLAÇ PAZARINDA 418,4 MİLYAR LİRALIK SATIŞ
Programdan aktarılan verilere göre ilaç sanayisinde üretim, 2026’nın ocak-temmuz döneminde yıllık yüzde 12,2 arttı. Yılın ilk sekiz ayında Türkiye ilaç pazarında 1,74 milyar kutu satış gerçekleşirken satışların değeri 418,4 milyar liraya ulaştı.
