Dijital mecralarda oluşan kayıt dışı ticaret hacmini kontrol altına almayı hedefleyen Gelir İdaresi Başkanlığı, bildirim yükümlülüklerinin kapsamını baştan aşağı yeniledi.
Daha önce yalnızca doğrudan ürün satışı yapan elektronik ticaret platformlarına odaklanan vergi takibi, artık internet ortamındaki her türlü ekonomik faaliyeti kapsayacak şekilde genişletildi.
Taşınır ve taşınmaz malların alım-satımı, konut ve araç kiralama ilanları, dijital reklam hizmetleri ile içerik sağlayıcıların yürüttüğü ticari gelirler de resmen vergi inceleme ağına dahil edildi.
Böylece sadece e-ticaret pazar yerleri değil; kullanıcıları buluşturan ilan portalları, sosyal medya platformları, erişim ve yer sağlayıcıları da vergi dairesinin doğrudan bilgi toplayacağı aktörler arasına girdi.
Yeni uygulamanın en kritik ayağını, ilan yayımlanmasına aracılık eden dijital platformlara getirilen takvim yılı esaslı periyodik bildirim kuralı oluşturuyor.
Gayrimenkul, otomotiv, ikinci el ürün veya hizmet ilanı verilmesine olanak tanıyan web siteleri ve sosyal ağ sağlayıcıları, her ay gerçekleştirdikleri tüm işlemleri Gelir İdaresi Başkanlığı’na elektronik ortamda raporlayacak.
Söz konusu bildirimler yalnızca yayımlanan ilan adedini değil, ilanı veren gerçek kişilerin ad-soyad ve T.C. kimlik numaralarını, şirketlerin ise unvan ve vergi kimlik numaralarını (VKN) içerecek.
Sistem üzerinden toplanan veriler; ilanın yayımlandığı internet adresi, ilanda talep edilen satış/kira bedeli ve işlem hareketleriyle eşleştirilerek mükellefiyet tespitinde doğrudan kullanılacak.
Mevzuatla birlikte Hazine ve Maliye Bakanlığı'na bildirim formatlarını ve teknik standartları belirleme noktasında tam yetki tanındı.
Bildirim yükümlülükleri tüm platformlar için tek tip uygulanmayacak; işletmelerin yıllık cirosu, sektörün dinamikleri, mükellef grubu ve ilan bedelleri baz alınarak kademeli kriterler devreye sokulabilecek.
Ayrıca platformlar, kullanıcılarına ait verileri belirlenen süreler boyunca elektronik arşivlerinde saklamakla yükümlü tutulacak; geriye dönük denetimlerde maliye müfettişlerine ibraz edilmeyen kayıtlar için cezai işlem uygulanacak.
Vergi müfettişleri, toplanan devasa veri havuzunu banka hesap hareketleri ve tapu/noter tescil sistemleriyle entegre biçimde çapraz kontrole tabi tutacak.
Özellikle sosyal medya hesapları üzerinden "ikinci el eşya satışı" maskesi altında düzenli butik işletenler, sürekli araç alım-satımı yapanlar ve kayıt dışı günlük kiralama geliri elde edenler anında tespit edilecek.
Süreklilik arz eden ekonomik faaliyet yürüttüğü belirlenen kullanıcılar adına resen vergi mükellefiyeti açılarak geçmişe dönük vergi ziyaı cezaları ve gecikme faizleri işletilecek.
