İşlenmeyen tarım arazileri için 1 Eylül 2026’da başlayan ilan süreci devam ediyor. İl ve ilçelerde kurulan Arazi Tespit Komisyonları, üst üste iki yıl işlenmediği belirlenen parselleri kiralama kapsamında değerlendiriyor.
Uygulama, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile ilgili yönetmeliğe dayanıyor. Tarım ve Orman Bakanlığının açıklamasına göre kesinleşen araziler, bedeli maliklerine ödenmek üzere sezonluk olarak tarımsal üretimde kullanılacak.
Düzenleme arazinin mülkiyetini değiştirmiyor. Tapu sahibinde kalmaya devam edecek; yalnızca işlenmeyen bölüm belirli bir üretim sezonu için tarımsal amaçla kiralanabilecek.
Kiralama bedeli de kamuya aktarılmayacak. Belirlenecek ücret doğrudan arazi sahibine ödenecek. Bu nedenle uygulama, kamulaştırma veya mülkiyet devri anlamına gelmiyor.
Kira bedeli, komisyon tarafından belirlenecek rayiç tutarın altında olamayacak. Değerleme yapılırken kiralanacak araziyle benzer özelliklere sahip, aynı yerleşim yerindeki en az üç tarım arazisinin kira bedeli emsal alınacak.
Arazinin konumu, büyüklüğü ve tarımsal nitelikleri nedeniyle her parsel için farklı bir kira tutarı ortaya çıkabilecek. Bu nedenle ülke genelinde geçerli tek bir dönüm fiyatı uygulanmayacak.
İşlenmeyen arazilerin listeleri, ilgili il ve ilçe tarım müdürlüklerinin duyuru kanallarından ilan ediliyor. Arazi sahiplerinin askı listelerinde kendilerine ait bir parsel bulunup bulunmadığını kontrol etmesi önem taşıyor.
Parselin fiilen işlendiğini, kiralandığını veya listede hatalı bilgi bulunduğunu düşünen maliklerin, ilandaki süre ve yöntem doğrultusunda ilgili İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne başvurması gerekiyor. İtiraz süresi ve gerekli belgeler il bazındaki duyuruda yer alabileceğinden yerel ilan takip edilmeli.
Arazi kiralamak isteyenler nasıl başvuracak?
Kiralama listesi kesinleşip mülki amir onayı alındıktan sonra işlemler İl Tarım ve Orman Müdürlüklerince yürütülecek. İlan edilen arazileri kiralamak isteyenler, talep formuyla ilgili müdürlüğe başvurabilecek.
Başvuruların Tarım Arazileri Değerleme ve Edindirme Bilgi Sistemi üzerinden de alınması öngörülüyor. Bir arazi için birden fazla talep gelmesi durumunda değerlendirme, yönetmelikteki şartlar ve üretim planlaması dikkate alınarak yapılacak.
Üretime kazandırılan araziler ÇKS’ye kaydedilecek
Kiralama yoluyla üretime açılan arazilerin Çiftçi Kayıt Sistemi’ne kaydedilmesi planlanıyor. Böylece bu parsellerde gerçekleştirilen üretim, ülkenin tarımsal üretim planlaması kapsamında izlenebilecek.
Uygulamanın temel hedefi, boş kalan verimli tarım arazilerini ekonomiye kazandırmak ve gıda arz güvenliğini güçlendirmek. Bununla birlikte kiracının araziyi sözleşmeye ve tarımsal üretim amacına uygun kullanması gerekecek.
