Teknoloji geliştikçe çalışma hayatına giren "Gig Ekonomisi" (Kısa süreli iş modeli), yasal bir zemine oturmaya hazırlanıyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, algoritma aracılığıyla iş dağıtan yerli ve uluslararası platformlar için kolları sıvadı. Hem konum tabanlı (kurye, taşımacılık) hem de sanal (freelance işler) çalışanları kapsayacak düzenleme, "patronu algoritma olan" çalışanlara nefes aldıracak.
MAAŞ ÖDENMEDEN PRİM KESİLECEK: YENİ DÖNEM BAŞLIYOR
Düzenlemenin en can alıcı noktası "prim ödeme" sisteminde yapılacak değişiklik. Mevcut sistemde kendi primini ödemekte zorlanan veya aksatan çalışanlar için "stopaj" benzeri bir kolaylık geliyor.
Kaynağında Kesinti: Yeni modelle birlikte sosyal güvenlik primleri, hak ediş (ücret) çalışana ödenmeden önce platform tarafından kesilip devlete ödenecek. Böylece sağlık hizmetlerinden yararlanma ve emeklilik için gereken prim günleri garanti altına alınacak.
İŞSİZLİK MAAŞI VE TAZMİNAT HAKKI GELİYOR
Yasal boşluk nedeniyle çoğu haktan mahrum kalan platform çalışanları, iş kanunu şemsiyesi altına giriyor.
Haklar: Yapılacak düzenleme ile çalışanlara işsizlik sigortası, sağlık sigortası ve emeklilik kapısı aralanacak.
Sendika: Ayrıca çalışanların yaşadığı "sendikal yoksunluk" giderilecek, örgütlenme hakkı tanınacak.
"ALGORİTMA"NIN İNSAFINA TERK EDİLMEYECEK
Sistemin en çok şikayet edilen "keyfi işten çıkarma" ve puanlama baskısına da neşter vuruluyor.
Sınır Çizilecek: Çalışanların iş alma süreçlerini, performanslarını ve ücretlerini belirleyen algoritmaların sınırları yasayla çizilecek.
İş Güvencesi: Platformların tek taraflı olarak iş ilişkisini sonlandırması ve keyfi işten çıkarmalar engellenecek. Karar süreçleri şeffaf hale getirilecek.
ESNEKLİK KIRMIZI ÇİZGİ: ÖZGÜRLÜK SÜRECEK
Düzenleme yapılırken sektörün doğası olan "esneklik" ise korunacak.
Çalışma Saatleri: Çalışanların en büyük avantajı olan "kendi çalışma saatini belirleme", "istediği zaman çalışıp istediği zaman dinlenme" özgürlüğüne dokunulmayacak. Sistem, bu esnekliği koruyarak kayıt altına alacak.
