Teknoloji tutkunlarının gözdesi iPhone 17 serisi, son gelen zam hamlesiyle birlikte artık sadece bir iletişim aracı olmaktan çıktı; adeta bir yatırım enstrümanına dönüştü. Apple’ın sessiz sedasız gerçekleştirdiği yüzde 9 ile 12 arasındaki fiyat artışı, Türkiye’deki yüksek vergi çarpanıyla birleşince ortaya dudak uçuklatan bir tablo çıktı. Bugün en pahalı iPhone’u almak isteyen bir vatandaş, aslında yanında "görünmez" bir ortağa da telefon almış oluyor.
Türkiye'de bir akıllı telefonun nihai fiyatı belirlenirken sadece kur farkı değil, matrahın üzerine binen "verginin vergisi" sistemi devreye giriyor. iPhone 17 serisinin en üst segmenti olan 2 TB’lık Pro Max modelinde matematik tam anlamıyla şaşmış durumda.
İşte o "vergi kulesinin" basamakları:
Önce cihazın ham fiyatına %1 Kültür Bakanlığı payı ekleniyor.
Ardından %12’lik TRT Bandrolü ücreti biniyor.
Bu toplamın üzerine %50 Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) ekleniyor.
En son darbe ise tüm bu kalemlerin toplamı üzerinden alınan %20 Katma Değer Vergisi (KDV) ile vuruluyor.
Zamdan önce 85 bin lira olan vergi ve fon toplamı, yeni etiketlerle birlikte 95 bin ile 100 bin TL bandına fırladı. 188 bin 999 liralık bir faturanın yarısından fazlası doğrudan kamu maliyesinin kasasına gidiyor.
Mobil İletişim Araçları ve Bilgi Teknolojileri İş Adamları Derneği (MOBİSAD) Başkanı Mustafa Kemal Turnacı, piyasadaki bu tıkanıklığa sert tepki gösterdi. Fiyatlar bu kadar yükselmişken, taksit sınırlarının 20 bin TL’de kalmasının gerçekçi olmadığını savunan Turnacı, sektördeki "arka kapı" yöntemlerine dikkat çekti.
Turnacı’ya göre dürüst satıcı mağdur ediliyor. Bazı işletmelerin telefon satışını "mobilya, beyaz eşya veya eğitim" harcaması gibi göstererek taksit kısıtlamasını deldiğini belirten MOBİSAD Başkanı, acil bir düzenleme çağrısı yaptı: "50 bin TL'ye kadar olan cihazlara 12 taksit, üzerindekilere ise 6 taksit imkanı tanınmalı. Aksi takdirde haksız rekabet dürüst esnafı bitirecek."
Türkiye her yıl ortalama 11-12 milyon adet cep telefonu ithal ediyor. Bu ithalat için yurt dışına çıkan 2,5 milyar dolarlık döviz, ekonomi yönetiminin "cari açık" endişelerini tetiklese de, madalyonun diğer yüzünde devasa bir vergi geliri yatıyor. Sektör temsilcileri, devletin kasasına giren vergi gelirinin, telefonların ithalat bedeliyle neredeyse kafa kafaya geldiğini ifade ediyor.
