Emeklilik sisteminde uzun yıllar alın teri döken, kazancını Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) yüksekten bildiren çalışanlar ile kanuni asgari prim gününü tamamlayanlar arasındaki gelir farkı tamamen kapandı. 10 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla tırmanan tartışmalarda, taban aylık uygulamasının getirdiği adalet sorunu masaya yatırıldı.
Mevcut mevzuatta ve aylık bağlama oranlarında prim gün sayısı ile ödenen tutarın teorik bir karşılığı bulunsa da sahadaki tablo farklı bir boyut kazandı. SGK Uzmanı Özgür Erdursun, 3.600 gün prim ödeyen bir çalışan ile 15 yıl daha fazla çalışıp 9.000 gün prim ödeyen bir sigortalının aynı seviyede maaşa mahkûm edildiğini belirtti.
En düşük emekli aylığının 23 bin 552 TL olarak uygulanması, kendi ödediği primlerle kök aylığı 18 bin, 20 bin veya 22 bin lira seviyesinde kalan tüm vatandaşların ödemelerini Hazine desteğiyle 23 bin 552 TL'de eşitledi. Asgari ücretin 2 ila 3 katı kazançla yıllarca prim ödeyenlerin aylıkları dahi taban sınırın yalnızca birkaç bin lira üzerinde, 25-26 bin TL bandında kalabiliyor.
Kayıt Dışı İstihdam Ve Prim Kaybı Riski
Erdursun, "Nasıl olsa herkesle aynı maaşı alacağım" algısının çalışma hayatında tehlikeli bir kırılmaya yol açtığına işaret etti. Yüksek prim ödemenin mantığının sorgulanmasıyla birlikte sistemde şu riskler öne çıkıyor:
Çalışanların gerçek maaşlarının SGK'ya eksiksiz bildirilmesi yönündeki takibi ve ısrarı ortadan kalkıyor.
Maaşın bir bölümünün elden ödenmesi gibi kayıt dışı modellere rıza gösterme oranı tırmanıyor.
Prim gününü dolduran sigortalılar sistemde kalıp üretmek yerine kayıt dışına çıkmayı seçiyor.
İşverenlerin yüksek prim ödeme motivasyonu kırılarak SGK tarafında devasa bir prim kaybı yaşanıyor.
Çözüm: Sosyal Sigorta İle Sosyal Yardım Ayrılmalı
Sosyal devlet ilkesi gereğince alt gelir grubundaki emeklinin korunmasının şart olduğunu ifade eden Erdursun, bu korumanın yüksek prim ödeyenin hakkını kaybettirmemesi gerektiğini kaydetti.
Çözümün net adımlarla sağlanabileceğini belirten uzman isim, devletin sosyal yardım bütçesi ile sosyal sigorta sisteminin birbirinden kesin çizgilerle ayrılması gerektiğini, 5 bin gün prim ödeyen ile 9 bin gün ödeyen arasındaki farkın maaşlara net olarak yansıtılmasının şart olduğunu savundu.
SGK'da prim-emeklilik dengesinin yeniden kurulması beklentisi sürerken, uzmanlar sistemin sürdürülebilirliği ve kayıt dışılıkla mücadele için kök aylık hesaplama parametrelerinde acil reform yapılması gerektiğini vurguluyor.
