Taşınmaz alım satımında para ile tapunun farklı zamanlarda el değiştirmesinden kaynaklanan risklere karşı yeni dönem başlıyor. Güvenli Ödeme Sistemi, 1 Ekim 2026’dan itibaren kapsam içindeki gayrimenkul satışlarında zorunlu olacak.
Düzenlemeye göre satış bedelinin tamamı veya bir bölümü nakit, havale ya da elektronik fon transferiyle ödenecekse para doğrudan taraflar arasında gönderilmeyecek. Bedel, tapu devriyle eş zamanlı ödeme sağlayan sistem üzerinden aktarılacak.
Ticaret Bakanlığı, başlangıçta 1 Temmuz olarak belirlenen tarihi teknik entegrasyonların tamamlanması amacıyla üç ay erteledi. Yeni uygulama tarihi resmen 1 Ekim 2026 olarak açıklandı. Ticaret Bakanlığının duyurusuna göre, sistemin amacı dolandırıcılık, hırsızlık ve sahtecilik risklerini azaltmak.
Yeni sistemde alıcının yatırdığı satış bedeli, tapu işlemi sonuçlanıncaya kadar güvenli ödeme hesabında bloke edilecek. Tapu müdürlüğünde mülkiyet devri tamamlandığında para satıcının hesabına aktarılacak.
İşlem herhangi bir nedenle tamamlanamazsa bloke edilen tutar satıcıya ödenmeyecek. Para, belirlenen süreç doğrultusunda alıcıya iade edilecek.
Uygulamaya ilişkin öngörülen işlem sırası şöyle olacak:
- Satıcı, sisteme dahil banka veya ödeme kuruluşu üzerinden işlem başlatacak.
- İşlem için bir referans numarası oluşturulacak.
- Alıcı, referans numarası üzerinden satış bedelini güvenli hesaba yatıracak.
- Para, tapu devri tamamlanana kadar bloke edilecek.
- Tapu müdürlüğünün onayından sonra bedel satıcının hesabına aktarılacak.
- Satış gerçekleşmezse tutar alıcıya iade edilecek.
Uygulamanın kesin işlem adımları, sisteme katılacak kuruluşlar ve teknik başvuru kanalları ilgili kurumların yayımlayacağı kılavuzlarla netleşecek.
Yeni düzenleme, nakit veya banka transferi kavramlarını tamamen ortadan kaldırmıyor. Satış bedelinin nakit, havale ya da EFT ile karşılanması halinde ödemenin doğrudan taraflar arasında değil, Güvenli Ödeme Sistemi üzerinden gerçekleştirilmesini zorunlu kılıyor.
Bu nedenle “tapuda nakit para yasaklanıyor” ifadesinden ziyade, “elden veya doğrudan havaleyle ödeme dönemi sona eriyor” tanımlaması düzenlemenin kapsamını daha doğru anlatıyor.
Amaç, “Para ödendi ancak tapu devredilmedi” veya “Tapu devredildi ancak satış bedeli alınamadı” şeklindeki uyuşmazlıkların önüne geçmek.
Güvenli Ödeme Sistemi yalnızca konut satışlarında uygulanmayacak. Düzenleme kapsamındaki ev, arsa, tarla, iş yeri ve diğer taşınmazların satışında sistem kullanılacak.
Uygulama hem gerçek kişilerin hem de şirketler gibi tüzel kişilerin gerçekleştirdiği işlemleri kapsayacak. Ticaret Bakanlığının ayrıca belirleyeceği istisnai taşınmaz satışları ise sistem dışında tutulabilecek.
Krediyle gerçekleştirilen alımlarda bankanın veya finansman şirketinin sağladığı kredi tutarı sistem dışında kalacak. Peşinat ve kredi dışında kalan diğer ödemeler ise Güvenli Ödeme Sistemi üzerinden yapılacak. Bu ayrıntı, yönetmelik değişikliğine ilişkin açıklamada da yer aldı.
Sistemin kullanım bedeli olacak
Güvenli Ödeme Sistemi üzerinden yapılan işlemler için kullanım bedeli alınacak. Düzenlemeye göre bu ücret, satıcının hesabına aktarılacak taşınmaz satış bedelinden mahsup edilecek.
Ancak tüm işlemler için geçerli kesin ücret tarifesi henüz açıklanmış değil. Kullanım bedeli, ücretin paylaşımı, sisteme katılacak kuruluşlar ve istisnalar Ticaret Bakanlığınca ayrıca duyurulacak.
Bu nedenle vatandaşların sosyal medyada paylaşılan doğrulanmamış ücret rakamlarına göre hareket etmemesi, banka ve ilgili kurumların resmî açıklamalarını kontrol etmesi gerekiyor.
Emlakçılar ödeme işleminin tarafı olmayacak
Güvenli ödeme süreci tapu müdürlüğü ile sisteme dahil finansal kuruluşların altyapısı üzerinden yürütülecek. Gayrimenkul danışmanları ise alıcı ve satıcının bilgilendirilmesi, işlem hazırlığı ve gerekli yönlendirmelerin yapılması aşamasında rol üstlenebilecek.
Emlakçıya veya üçüncü bir kişiye satış bedelinin teslim edilmesi, Güvenli Ödeme Sistemi’nin yerine geçmeyecek. Tarafların ödeme işlemlerini yalnızca resmî kanallardan yürütmesi önem taşıyacak.
Alıcı ve satıcı açısından ne değişecek?
Yeni sistem, özellikle yüksek tutarlı nakit taşıma ve yanlış hesaba para gönderme riskini azaltacak. Ödeme tapu devrine bağlandığı için alıcı taşınmazı devralmadan parasını kaybetme, satıcı ise mülkiyeti devrettikten sonra bedeli alamama riskine karşı korunacak.
Sistemin kayıt dışılığın azaltılmasına katkı sağlaması da bekleniyor. Bununla birlikte vatandaşların satış bedelini doğru beyan etme, tapu harcı ve diğer yasal yükümlülükleri yerine getirme sorumluluğu devam edecek.
1 Ekim’den önce ne yapılmalı?
Ekim ayında taşınmaz alıp satmayı planlayanların, işlem yapacakları banka veya finansal kuruluşun sisteme dahil olup olmadığını kontrol etmesi gerekecek. Satış bedelinin önceden elden verilmesi ya da doğrudan satıcı hesabına gönderilmesi yerine, resmî başvuru ve ödeme sürecinin izlenmesi önem taşıyacak.
