Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda kabul edilen ve Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Karayolları Trafik Kanunu’ndaki değişiklikler, trafik güvenliğinde yeni bir milat olarak kabul ediliyor. Yapılan bu köklü revizyonla birlikte, daha önce uygulanan ve hız sınırının yüzde kaç oranında aşıldığına dayanan sistem tamamen rafa kaldırıldı. Bunun yerine, sürücülerin aştığı her bir kilometre değerine göre kademelendirilen daha şeffaf ve caydırıcı bir ceza yöntemi benimsendi. Bu düzenlemenin temel amacı, hız kaynaklı trafik kazalarını minimize etmek ve yollarda denetim disiplini sağlamaktır.
Yeni sistemde hız kuralları "yerleşim yeri içi" ve "yerleşim yeri dışı" olmak üzere iki temel kategoriye ayrıldı. Bu ayrım, cezaların miktarını ve ihlal başlangıçlarını doğrudan etkiliyor. Yerleşim yeri içinde hız sınırının 50 km/saat olduğu yollarda 56 km/saat hızla seyretmek artık ihlal başlangıcı olarak kabul ediliyor. Benzer şekilde, limitin 70 km/saat olduğu alanlarda 76 km/saat, 82 km/saat olan yollarda ise 88 km/saat hıza ulaşılması durumunda cezai işlem süreci başlatılıyor.
Yerleşim yeri dışındaki yollarda ise tolerans limitleri yolun türüne göre değişkenlik gösteriyor. 90 km/saat limitli yollarda 101 km/saat, 110 km/saat limitli yollarda 121 km/saat ve otoyollardaki 130 km/saat limitli alanlarda 141 km/saat hızla gitmek doğrudan ihlal kapsamına giriyor. Bu limitlerin aşılması durumunda, 9 kademeden oluşan ceza baremi devreye girerek sürücülere ağır yaptırımlar uygulanıyor.
9 kademeli hız cezası sistemi çerçevesinde belirlenen para cezaları, ihlalin boyutuna göre 2 bin TL ile 30 bin TL arasında değişen bir aralıkta seyrediyor. Yerleşim yeri içerisinde 6-10 km/saat aşım yapan bir sürücü 2 bin TL ceza alırken, aşım miktarı arttıkça rakamlar katlanarak yükseliyor. Örneğin, yerleşim yerinde hız sınırını 36-45 km/saat aşanlara 15 bin TL, 66 km/saat ve üzerinde aşanlara ise 30 bin TL idari para cezası veriliyor.
Yerleşim yeri dışındaki ihlallerde de benzer bir kademelendirme söz konusudur. 11-15 km/saat aşımında 2 bin TL'den başlayan cezalar, 71 km/saat ve üzeri aşımlarda yine 30 bin TL seviyesine ulaşıyor. Bu yüksek tutarların, özellikle yüksek hız tutkunu sürücüler üzerinde güçlü bir caydırıcılık yaratması bekleniyor.
Yeni düzenleme sadece mali yaptırımlarla sınırlı kalmayıp, sürücü belgelerine el konulmasına dair süreçleri de ağırlaştırıyor. Yerleşim yeri içerisinde hız sınırını 46-55 km/saat aşanların ehliyetine 30 gün, 66 km/saatten fazla aşanlarınkine ise 90 gün süreyle el konuluyor. Yerleşim yeri dışındaki yollarda ise 71 km/saatten fazla aşım yapılması durumunda 90 günlük ehliyet el koyma cezası uygulanıyor.
Sürücü belgesini geri almak isteyenler için ise katı şartlar getirilmiş durumda. Ehliyetin iade edilebilmesi için tahakkuk eden idari para cezalarının tamamının ödenmiş olması gerekiyor. Ayrıca, bir yıl içerisinde beşinci kez ehliyetine el konulan sürücüler, psikoteknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesinden geçmeden belgelerine kavuşamıyor. Bu adım, trafik kurallarını sistematik olarak ihlal edenlerin trafikten arındırılmasını amaçlıyor.
Radar Tespit Cihazlarına Yönelik Rekor Cezalar
Trafik güvenliğini manipüle etmeye çalışan araç içi radar tespit cihazlarına yönelik de rekor seviyede cezalar belirlendi. Hız sınırlarının belirlenmesini engelleyen veya sürücüyü uyaran bu tür cihazları imal ya da ithal edenlere 370 bin TL ceza kesilecek. Bu cihazları araçlarında bulunduran sürücülere ise 185 bin TL idari para cezası uygulanacak ve cihaza el konularak mülkiyeti kamuya geçirilecek.
