Kiraya devlet freni geliyor: 15 bin konut yarı fiyatına verilecek
İstanbul’da yaşayan dar gelirli vatandaşların barınma yükünü azaltmayı amaçlayan kiralık sosyal konut projesinde ayrıntılar netleşmeye başladı.
Türkiye’de ilk kez uygulanacak model kapsamında İstanbul’un Anadolu ve Avrupa yakalarında toplam 15 bin kiralık sosyal konut oluşturulacak. Konutlardan belirlenen şartları taşıyan vatandaşlar yararlanabilecek.
Proje, ev satışı yerine devlet güvencesiyle uygun fiyatlı kiralama sistemine dayanacak. Hak sahiplerinin noter huzurunda yapılacak kura sonucunda belirlenmesi planlanıyor.
Kiralar piyasanın yaklaşık yarısı olacak
Kiralık sosyal konut projesinin en dikkat çeken ayrıntısı kira bedelleri olacak.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un daha önce açıkladığı modele göre konutların kira bedelleri bölgedeki piyasa rayicinin yaklaşık yarısı seviyesinde belirlenecek. Kiralarda yapılacak dönemsel artışların ise memur maaşı artış katsayısına göre hesaplanması planlanıyor.
Buna göre piyasa kirası 20 bin lira olan bir bölgede sosyal konutun yaklaşık 10 bin liraya kiralanması mümkün olabilecek. Kesin tutar, konutun bulunduğu bölge ve güncel rayiç değer dikkate alınarak belirlenecek.
Konutlar üç yıllığına kiralanacak
Hak sahipleri sosyal konutlarda üç yıl süreyle oturabilecek.
Üç yıllık kiralama döneminin tamamlanmasının ardından konutun bakım ve kontrolü TOKİ tarafından yapılacak. Daha sonra konut aynı şartlarla başka bir ihtiyaç sahibine tahsis edilecek.
Bu yöntemle konutların sınırlı sayıdaki aileye sürekli olarak verilmesi yerine, zaman içerisinde daha fazla vatandaşın projeden yararlanması amaçlanıyor. TOKİ’nin resmî açıklamasında da konutların üç yıl süreyle kiralanacağı, bakım ve denetim süreçlerinin kurum tarafından yürütüleceği belirtildi.
Kimler başvurabilecek?
Projede tek bir başvuru grubu bulunmayacak. Farklı ihtiyaç grupları için ayrı kontenjanlar oluşturulması planlanıyor.
Başvuru hakkı tanınması beklenen gruplar arasında şunlar yer alıyor:
Alt gelir grubundaki vatandaşlar
Sosyal yardım alan aileler
Emekliler
Kamu çalışanları
Kentsel dönüşüme giren veya girmek isteyenler
Kiralık konut bulmakta güçlük yaşayanlar
Başvuruların alınmasının ardından hak sahiplerinin şeffaf ve noter huzurunda gerçekleştirilecek kura ile belirlenmesi hedefleniyor.
Ev sahibi olanlar başvurabilecek mi?
Projenin temel hedefi evi bulunmayan ve yüksek kira bedelleri karşısında zorlanan vatandaşlara destek sağlamak.
Bu nedenle başvuru şartları arasında hane geliri, konut sahipliği, İstanbul’da ikamet süresi ve sosyal durum gibi kriterlerin yer alması bekleniyor.
Ancak kiralık sosyal konut projesine ilişkin ayrıntılı başvuru kılavuzu henüz yayımlanmadı. Kesin şartlar, kontenjan dağılımları ve gerekli belgeler TOKİ ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının duyurusuyla açıklanacak.
Başvurular ne zaman başlayacak?
Projeye başvuru yapılacak kesin tarihler henüz ilan edilmedi.
Başvuru ekranının TOKİ’nin resmî internet sitesi veya e-Devlet üzerinden açılması bekleniyor. Bankalar aracılığıyla başvuru alınıp alınmayacağı da yayımlanacak kılavuzla belli olacak.
Vatandaşların sosyal medya üzerinden paylaşılan doğrulanmamış başvuru bağlantıları yerine yalnızca TOKİ, e-Devlet ve Bakanlığın resmî açıklamalarını takip etmesi gerekiyor.
İlk konutlar eylül ayında teslim edilecek
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, kiralık sosyal konutların ilk bölümünün eylül ayında ihtiyaç sahibi vatandaşlara teslim edileceğini açıkladı.
Teslimatların hangi ilçelerden başlayacağı ve ilk aşamada kaç konutun kullanıma açılacağı ise henüz duyurulmadı.
Projenin hem Anadolu Yakası’nda hem de Avrupa Yakası’nda uygulanacağı daha önce açıklanmıştı. Böylece ulaşım ve çalışma koşullarına göre farklı bölgelerde yaşayan vatandaşlara seçenek sunulması hedefleniyor.
100 bin sosyal konuta ek olarak yapılacak
Kiralık konut modeli, İstanbul için ayrılan 100 bin satılık sosyal konuttan ayrı yürütülecek.
Yüzyılın Konut Projesi kapsamında İstanbul’da 100 bin sosyal konutun hak sahipleri noter kurasıyla belirlenmişti. Buna ek olarak 15 bin konutun kiralık modelle sunulmasıyla İstanbul’daki toplam sosyal konut hamlesi 115 bin konuta ulaşacak.
Kiralık projede vatandaşlar ev sahibi olmayacak; belirlenen süre boyunca uygun bedelle konutta yaşama hakkı elde edecek.
Amaç kira fiyatlarını dengelemek
Projenin yalnızca 15 bin aileye uygun fiyatlı ev sağlamakla sınırlı kalmaması hedefleniyor.
Yeni konut arzının artırılmasıyla İstanbul’daki yüksek kira fiyatlarının dengelenmesi ve özellikle kentsel dönüşüm sürecindeki vatandaşların geçici konut ihtiyacının karşılanması amaçlanıyor.
TOKİ de 15 bin kiralık sosyal konutun fahiş kira artışlarını dengelemek ve dar gelirli vatandaşların uygun fiyatlı konutlara erişimini kolaylaştırmak için uygulanacağını duyurdu.
Başvuru kılavuzu bekleniyor
Projeye katılmak isteyen vatandaşlar açısından en kritik aşama, başvuru kılavuzunun yayımlanması olacak.
Kılavuzda gelir sınırı, ikamet şartı, yaş kriteri, konut sahipliği durumu, başvuru ücreti ve kura takvimi gibi ayrıntıların açıklanması bekleniyor.
Resmî başvuru süreci başlamadan herhangi bir kişi veya kuruma para gönderilmemesi, sahte TOKİ başvuru sayfalarına karşı dikkatli olunması gerekiyor.
