Astrofizikçilere göre Evren’in sonu büyük bir kıyametle değil, neredeyse sessiz bir “erime” süreciyle gelecek. Üstelik hesaplanan yeni zaman ölçeği, daha önce düşünülen süreden akıl almaz derecede farklı.
Bilim dünyasında uzun yıllardır Evren’in ömrüne ilişkin tahminler 10¹¹⁰⁰ yıl gibi neredeyse kavranamayacak kadar uzun bir zaman dilimini işaret ediyordu. Ancak yeni çalışmaya göre bu süre yaklaşık 10⁷⁸ yıl olabilir. Yani Evren, önceki tahminlere kıyasla çok daha “erken” sona erebilir.
Kuantum süreçleri her şeyi yavaş yavaş yok edebilir
Çalışma, astrofizikçi Heino Falcke, kuantum fizikçi Michael Wondrak ve matematikçi Walter van Suijlekom tarafından hazırlandı. Araştırmacılar, daha önce yalnızca kara deliklerle ilişkilendirilen Hawking benzeri ışıma mekanizmalarının, beyaz cüceler ve nötron yıldızları gibi diğer aşırı yoğun gök cisimlerinde de etkili olabileceğini öne sürüyor.
Bu fikir, ünlü fizikçi Stephen Hawking tarafından ortaya atılan Hawking ışımasına dayanıyor. Hawking’e göre kara delikler tamamen “ebedi” değil; çok uzun zaman ölçeklerinde kütle kaybederek buharlaşabiliyorlar. Yeni model ise benzer kuantum süreçlerin güçlü kütleçekim alanına sahip diğer yoğun cisimlerde de çalışabileceğini savunuyor.
Eğer bu hipotez doğruysa, güçlü yerçekimine sahip her süper yoğun kozmik yapı zamanla parçacık yayarak kütle kaybedecek. Bu da Evren’in sonunun büyük bir çöküş değil, aşamalı bir sönümlenme anlamına geldiğini gösteriyor.
Kara delikler bile sonsuz değil
Yeni hesaplamalara göre nötron yıldızları ve yıldız kütleli kara delikler yaklaşık 10⁶⁷ yıl içinde yok olabilir. Beyaz cüceler ve süper kütleli kara delikler ise 10⁷⁸ yıl civarına kadar varlığını sürdürebilir. Ancak sonunda onlar da kuantum süreçler nedeniyle kütle kaybedecek.
Araştırma, güçlü kütleçekim alanlarında parçacık çiftlerinin oluşumu ve eğrisel uzay-zaman ışıması gibi etkileri hesaba katıyor. Kara delikler yaydıkları enerjinin bir kısmını yeniden soğurabildiği için ömürleri daha uzun sürüyor. Ancak bu durum bile onları sonsuz yapmaya yetmiyor.
Evren’in sonu bir patlama değil, bir “sönüş” olabilir
Bu modele göre Evren’in nihai evresi ani ve dramatik bir yok oluş değil; akıl almaz derecede uzun zaman ölçeklerine yayılan sessiz bir çözülme süreci olacak. Süper yoğun cisimler tek tek kütle kaybedecek, yıldız kalıntıları yok olacak ve geriye neredeyse tamamen boş, düşük enerjili bir kozmos kalacak.
Kısacası Evren, bir gün büyük bir çöküşle değil; yavaş, soğuk ve sessiz bir sönüşle tarih sahnesinden çekilebilir. Bilim insanlarının bu yeni yaklaşımı, kozmolojideki “Evren ne zaman ve nasıl bitecek?” sorusuna verilen yanıtı kökten değiştirebilir.
