Çocuklar duygusal ve ruhsal olarak da iyi beslenmeli

Manisa Grandmedical Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Filiz Başarır Karakaş, anneliğin yalnızca çocuğun fiziksel ihtiyaçlarını karşılamaktan ibaret olmadığını belirterek, çocukların duygusal, zihinsel ve ruhsal dünyalarına da dokunulması gerektiğini vurguladı. Annelik kavramını anlatan Karakaş, “Anne olmak; yalnızca bir çocuğun karnını doyurmak, fiziksel ihtiyaçlarını karşılamak veya onu dünyaya getirmek değildir. Annelik; çocuğun duygusal, zihinsel ve ruhsal dünyasına dokunabilen derin bir sorumluluktur.” dedi. Çocuğun korktuğunda sığınabileceği güvenli bir liman olmanın, düştüğünde elinden tutmanın, vicdanını, öz güvenini ve karakterini şekillendirmenin önemine değinen Karakaş, çocuğa sınır koyarken bile sevgiyi hissettirmenin, onu sabırla dinlemenin ve duygularını anlamaya çalışmanın gerekliliğine dikkat çekti.

“DUYGUSAL İHMAL ERGENLİKTE SORUNLARA YOL AÇAR”

Çocuğun maddi ve fiziksel ihtiyaçları karşılanmasına rağmen ruhsal ve duygusal açıdan doyurulmamasının ilerleyen yaşlarda ciddi sorunlara neden olabileceğini belirten Karakaş, “Bir annenin çocuğunu maddi ve fiziksel olarak beslemesine rağmen ruhsal ve duygusal olarak doyuramaması, ergenlik döneminde derin psikolojik ve davranışsal sorunlara yol açar. Ergenlik, bireyselleşme ve kimlik kazanma dönemi olduğu için, arkasında ‘güvenli bir liman’ hissedemeyen gençler bu boşluğu farklı ve çoğunlukla yıkıcı yollarla doldurmaya çalışırlar.” ifadelerini kullandı. Karakaş, duygusal olarak onaylanmayan ergenlerde derin değersizlik ve yetersizlik hissi, kimlik karmaşası, boşluk duygusu, depresyon ve yoğun kaygı gibi sorunların görülebildiğini ifade etti.

“EVDE BULAMADIĞI KABULÜ DIŞARIDA ARAR”

Duygusal ihtiyaçları karşılanmayan çocukların kabul, onay ve aidiyet duygusunu farklı çevrelerde arayabildiğini belirten Karakaş, zararlı arkadaş gruplarına yönelme ve sağlıksız ilişkiler kurma riskine dikkat çekti. Karakaş, yaptığı açıklamada “Evde bulamadığı kabul, onay ve aidiyet hissini dışarıda arar. Kendisini ‘olduğu gibi’ kabul eden her gruba, suça eğilimli veya zararlı akran grupları dahil, hızla adapte olmaya çalışır.” ifadelerine yer verdi.

AKRAN ZORBALIĞI VE DİJİTAL BAĞIMLILIĞA DİKKAT

Okullarda yaşanan akran zorbalığı, şiddet eğilimi, okula aidiyet kaybı ve dijital bağımlılık gibi sorunları da değerlendiren Karakaş, evde yaşanan duygusal eksikliklerin okul ortamında farklı davranışlarla ortaya çıkabildiğini belirterek “Evde ‘görülmeyen’, ‘duyulmayan’ ve sevgiyi hissetmeyen bir gencin ruhsal açlığı, okul duvarları arasına girdiğinde bireysel bir sorundan çıkıp toplumsal/kurumsal bir krize dönüşür.” değerlendirmesinde bulundu. Duygusal doyumu evde bulamayan ergenlerin dijital dünyaya ve kontrolsüz topluluklara yönelebildiğini ifade eden Karakaş, zararlı arkadaş gruplarına katılımın da aidiyet arayışıyla bağlantılı olabileceğini kaydetti.

“ÖFKE PATLAMALARI, FARK EDİLME VE DUYULMA ÇIĞLIĞIDIR”

Çocuklarda görülen öfke patlamaları ve saldırgan davranışlara da değinen Karakaş, duygu düzenleme becerisinin ilk olarak aile ortamında kazanıldığını belirtti. Karakaş, “Bir çocuk öfkesini kontrol etmeyi, sakinleşmeyi ve duygularını yönetmeyi (duygu regülasyonunu) ilk olarak annesinin kendisini sakinleştirmesiyle öğrenir. Ruhsal olarak doyurulmayan çocuk bu mekanizmadan yoksundur.” ifadelerini kullandı. Çocukların yaşadığı içsel acı, kırgınlık ve yalnızlığın öfke ve isyan olarak dışa vurulabileceğini de belirten Karakaş, “Aslında bu öfke, ‘Lütfen beni fark et ve duy’ çığlığıdır.” dedi.

“ÇOCUKLARIN İÇ DÜNYALARINDAKİ AÇLIĞI FARK ETMELİYİZ”

Duygusal ihmalin yeme bozuklukları, akademik başarısızlık, motivasyon kaybı ve bağımlılık davranışları gibi farklı sorunlarla da kendini gösterebileceğini belirten Karakaş, anne ve babaların çocuklarının yalnızca fiziksel ve akademik ihtiyaçlarına odaklanmamaları gerektiğini vurguladı. Karakaş, değerlendirmesini şu ifadelerle tamamladı: “Okullardaki akran zorbalığından dijital bağımlılığa kadar uzanan krizlerin panzehiri, evde sevgi, şefkat ve kabulle inşa edilen ruhsal doyumdur. Anne ve babaların dikkat edeceği en kritik unsur, çocuklarının sadece fiziksel ve akademik ihtiyaçlarını değil, iç dünyalarındaki ‘görülme, duyulma ve koşulsuz kabul edilme’ açlığını fark ederek onlarla her gün yargılamadan, sabırla ve empatiyle bağ kurabilmeleridir. Unutmayalım ki, sadece ‘doyurulan’ çocuk sadece büyür; oysa ruhsal olarak beslenen çocuk yetişkin olur.”