Çinli otomotiv devi BYD, 2024 yılında Manisa’ya 1 milyar dolarlık otomobil fabrikası kuracağını açıklamış, bu konuda firma yetkilileri Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’la da görüşmüş ve protokol imzalanmıştı. Yapılan protokol doğrultusunda Çin'den ithal edilen içten yanmalı ve hibrit binek otomobillere yönelik yüzde 40 ek vergi şartı kaldırılmıştı. O güne kadar Türkiye’de toplam 2 bin otomobil satabilen BYD, son 2 yıllık süreçte Manisa’ya kurulacak fabrika haberlerinin ciddi reklam etkisi ve yapılan vergi indirimiyle birlikte Türkiye’de 40 bin yeni otomobil satmayı başarmıştı. Yıllık 150 bin araç kapasitesine ulaşması planlanan bu dev proje kapsamında sahada henüz herhangi bir altyapı veya inşaat faaliyetine başlanmamıştı. Firmanın proje hakkında somut adım atmaması hem ekonomik çevrede hem de vatandaşlar tarafından tartışmaya neden olurken Mecliste de gündeme taşınarak soru önergelerine konu olmuştu.
BAKAN KACIR, “YATIRIMLAR İZLENİYOR” DEMİŞTİ
Geçtiğimiz Şubat ayında BYD’nin Türkiye’deki yatırım planlarını askıya aldığı yönündeki iddiaların ardından İzmir Milletvekili Sevda Erdan Kılıç, soru önergesi vererek Bakan Kacır’a, şirketin söz verdiği yatırımın bugüne kadar ne kadarını hayata geçirdiği ile yatırım yükümlülüğünün yerine getirilmemesi durumunda uygulanacak yaptırımlar ve olası teşvik iptallerini sormuştu. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, BYD’nin Manisa’daki 1 milyar dolarlık yatırımının teşvik mevzuatı kapsamında izlendiğini belirterek “Manisa ili ve bölge ekonomisine, otomotiv sektörümüze, ihracatımıza ve ülke kalkınmamıza değer katması hedeflenen bu yatırım sayesinde; otomotiv yan sanayimiz başta olmak üzere otomotiv sektörüyle güçlü tedarik bağlantıları bulunan farklı sektörlerde yeni yatırımların önü açılacak, yeni nesil ve çevre dostu elektrikli araçlara dönüşümün sağlanması yönünde önemli bir adım atılmış olacaktır. Söz konusu yatırımın tamamlanmasına ilişkin süre devam etmektedir. Yatırımın öngörülen şekilde tamamlanmasına ilişkin olarak, yatırım teşvik mevzuatının öngördüğü çerçevede izleme ve denetim çalışmaları Bakanlığımızca eksiksiz olarak yerine getirilmektedir.” demişti.
“MEVZUATTA YER ALAN YAPTIRIMLAR UYGULANACAK”
Yatırım taahhütlerinin yerine getirilmemesi durumunda mevzuatta yer alan yaptırımların uygulanacağını da söyleyen Bakan Kacır “Teşvik sistemimiz kapsamında desteklenen yatırımların öngörülen şekilde tamamlanmaması durumunda yatırımcılara uygulanacak müeyyideler mevzuatımızda düzenlenmiştir. Bu müeyyideler, bahse konu yatırım için de geçerlidir. Bununla birlikte, teminat mekanizmaları ile ülke çıkarlarımız korunmuştur." ifadelerini kullanmıştı.
MANİSA PROJESİ RESMEN ASKIYA ALINDI
Geçtiğimiz gün Çinli otomotiv devi BYD, Başkan Yardımcısı Stella Li’nin Londra’da Reuters’a verdiği özel röportajla Türkiye'de kurmayı planladığı fabrika projesini askıya aldığını duyurdu. Şirketin Avrupa pazarındaki yerelleşme stratejilerine odaklanma kararı aldı belirtildi. Şirket içi operasyonlarda öncelik sıralamasının değiştiğini vurgulayan Li, yaptığı açıklamada "Şu anda şirket olarak birinci önceliğimiz Macaristan pazarındaki yatırımlarımız. İkinci odak noktamız ise Avrupa genelinde üretim yapabileceğimiz ikinci bir tesis için uygun lokasyonu bulmak olacak." dedi.
BYD’NİN YENİ HEDEFİ MACARİSTAN
Avrupa Birliği'nin Çin menşeli elektrikli araçlara yönelik uyguladığı gümrük tarifelerini aşmak isteyen BYD, bölgede doğrudan üretici konumuna gelmek için agresif bir strateji yürütüyor. Şirket, Macaristan’ın Szeged kentindeki ilk Avrupa fabrikasında montaj hatlarını bu yılın dördüncü çeyreğinde devreye almayı planlıyor. Bunun yanı sıra BYD yönetimi, Avrupa'da sıfırdan fabrika kurmanın getireceği lojistik ve zamansal maliyetlerden kaçınmak adına Stellantis ve Volkswagen gibi köklü üreticilerin atıl durumda olan fabrikalarını bağımsız olarak devralmak için resmi temaslarını sürdürüyor. Şirketin kısa listesinde İtalya ve Fransa'daki üretim tesisleri öne çıkıyor.
VOLKSWAGEN’DE MANİSA’DAN VAZGEÇMİŞTİ
Türkiye'de üretim yapmak için Ekim 2019'da Volkswagen Aktiengesellschaft, otomobil, kamyon ve her nevi motorlu araç ve nakil vasıtalarının tasarımı, başta olmak üzere bu konularla ilgili tüm diğer faaliyetleri yürütmek amacıyla, 943 milyon 500 bin Türk lirası sermaye ile "Volkswagen Turkey Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi" unvanlı şirketi Manisa'da kurmuştu. Pandemi koşulları nedeniyle yatırım planlarını gözden geçiren şirket temmuz ayında yaptığı duyuruyla Türkiye'de Manisa'da yaptığı yatırımın askıya alındığını açıklamıştı. Pandeminin ekonomik ve sosyal açıdan ciddi sonuçlar doğurduğu ve tüm dünyada ekonomik büyümenin ciddi ölçüde yavaşlayacağının öngörüldüğü belirtilen açıklamada, "Bu koşullarda Volkwagen Grubu faaliyetlerini ve planlamalarını, uluslararası otomotiv pazarındaki değişen koşullara göre revize etmek zorunda kalmıştır. Manisa'da açılması planlanan yeni üretim fabrikası da elbette bu kapsama dahildir." ifadeleri kullanılmış mevcut tesislerinde üretim artışına gidileceği ifade edilmişti.
