Manisa; güçlü sanayi altyapısı, üretim kapasitesi ve geniş istihdam potansiyeliyle Türkiye’nin önemli sanayi kentleri arasında yer alırken, işgücü piyasasında dikkat çeken bir tablo ortaya çıkıyor. Şehirde fabrikalar üretimlerini sürdürmek için çalışan ararken, işverenlerin aradığı niteliklere sahip personeli bulmakta zorlanması “Manisa’da iş değil, işçi bulma sorunu var” gerçeğini gündeme getiriyor. İŞKUR’un Manisa 2025 yılında işgücü piyasası araştırması kapsamında 20 ve daha fazla çalışanı olan 338 işyerinde 1.830 kişilik açık iş tespit edildi. Açık işlerin yüzde 72,1’i imalat sektöründe bulunurken, toptan ve perakende ticaretin payı yüzde 9, konaklama ve yiyecek hizmetlerinin payı ise yüzde 4 olarak belirlendi.
İMALAT SANAYİNDE AÇIK ÇOK
Açık işlerin yaş grubuna göre dağılımında ise yüzde 78,5 ile 25-34 yaş arasındaki gençler oluştururken yüzde 52,7 ile 15-24 yaş arasındaki gençler oluşturuyor. Araştırma, Manisa’da sorunun işsizlerin iş bulamamasından çok sanayinin ihtiyaç duyduğu çalışanı bulmakta da zorlandığını ortaya koyuyor. Özellikle imalat sektöründe yoğunlaşan açık işler Manisa’nın güçlü sanayi altyapısına rağmen işgücü arzı ile işveren talebi arasında ciddi bir eşleşme sorunu bulunduğuna işaret ediyor. Araştırmaya göre açık işi bulunan işyerlerinin oranında gayrimenkul faaliyetleri yüzde 37,5 ile ilk sırada yer alırken, bunu yüzde 30,7 ile imalat ve yüzde 22,8 ile konaklama ve yiyecek hizmetleri faaliyetleri izledi. Buna karşın açık işlerin sektörel dağılımında imalat açık ara öne çıktı. Manisa’daki toplam açık işlerin yüzde 72,1’i imalat sektöründe bulunuyor. Bu tablo, kentte özellikle fabrikaların ihtiyaç duyduğu personelin temininde yaşanan güçlüğü gözler önüne seriyor. Araştırmanın dikkat çeken başlıklarından biri de açık pozisyonlar için öngörülen ücretler oldu. İşverenler, açık işlerin yüzde 68,7’sinde asgari ücret düzeyinde ödeme yapmayı planlarken, yüzde 6,2’sinde asgari ücretin iki katı ve üzerinde ücret öngörüyor.
İŞVERENİN BÜYÜK BÖLÜMÜ ASGARİ ÜCRET VERİYOR
Yapılan araştırmada; plastik enjeksiyon üretim elemanı pozisyonlarının yüzde 82,5’inde asgari ücret, yüzde 17,5’inde ise asgari ücretin 1,5 katı ücret öngörülüyor. Et paketleme işçisi pozisyonlarının tamamında, seramik karo vitrifiye imal işçisi pozisyonlarının tamamında, NC/CNC tezgâh operatörü pozisyonlarının tamamında, kablo ağı bantlama elemanı ve konfeksiyon işçisi pozisyonlarının tamamında ücret düzeyi asgari ücret olarak belirtiliyor. Beden işçisi (taşıma, yükleme-boşaltma) pozisyonlarının yüzde 98,5’inde asgari ücret, yüzde 1,5’inde asgari ücretin 1,5 katı ücret öngörülürken; plastik mamuller montaj işçisi pozisyonlarının yüzde 60’ında asgari ücretin 1,5 katı, yüzde 40’ında ise asgari ücret düzeyinde ödeme planlanıyor. Seramik imal işçisinde ise açık işlerin tamamında asgari ücretin 1,5 katı ücret öngörülürken, mermer işçisi pozisyonlarının tamamında asgari ücret düzeyinde ödeme yapılması planlanıyor.
EN FAZLA AÇIK İŞ BULUNAN MESLEKLER
Manisa’da en fazla açık iş bulunan mesleklerin başında plastik enjeksiyon üretim elemanı geliyor. Bu mesleği et paketleme işçisi, beden işçisi (taşıma, yükleme-boşaltma), seramik karo vitrifiye imal işçisi, NC/CNC tezgâh operatörü, seramik imal işçisi, kablo ağı bantlama elemanı, plastik mamuller montaj işçisi, konfeksiyon işçisi ve mermer işçisi takip ediyor.Liste, Manisa sanayisinin ihtiyaç duyduğu insan kaynağının önemli bölümünün doğrudan üretim, makine, montaj ve imalat süreçlerinde görev alacak çalışanlardan oluştuğunu gösteriyor.
İŞVERENİN ARADIĞI SADECE “İŞÇİ” DEĞİL
Açık işlerin niteliği incelendiğinde işverenlerin yalnızca fiziksel olarak çalışabilecek personel aramadığı da görülüyor.Plastik enjeksiyon üretim elemanında takım çalışması, motivasyon ve öz farkındalık, iletişim ve ifade becerisi, merak ve yaşam boyu öğrenme ile çevre bilinci öne çıkıyor.Et paketleme işçisinde takım çalışması, adaptasyon ve esneklik ile iletişim ve ifade becerisi aranırken, beden işçisinde bunlara sorun çözme ve inisiyatif alabilme ile merak ve yaşam boyu öğrenme becerileri de ekleniyor.Dolayısıyla Manisa sanayisinin ihtiyacı yalnızca “işçi sayısını” artırmak değil, işin gerektirdiği becerilere sahip çalışan sayısını artırmak olarak ortaya çıkıyor.
MESLEK TERCİHİ İLE SANAYİNİN İHTİYACI ÖRTÜŞMÜYOR
Gençlerin hangi meslekleri tercih etmediğine ilişkin Manisa özelinde doğrudan “gençler bu işleri yapmak istemiyor” şeklinde bir veri bulunmazken, işgücü piyasasındaki veriler eğitim ve meslek tercihleri ile sanayinin ihtiyaç duyduğu teknik personel arasında bir uyumsuzluk olduğunu ortaya koyuyor. İŞKUR’un 2025 Manisa İşgücü Eğitim Planı kapsamında CNC torna, CNC freze ve CNC tezgâh operatörlüğü, elektrik bakım-onarım, PLC, mekanik ve makine bakım-onarım, montaj, elektrikli ve elektronik cihaz montörlüğü, genel elektrikçilik, gazaltı ve argon kaynakçılığı ile punta kaynakçılığı gibi çok sayıda teknik mesleğe yönelik eğitimlerin planlanması da sanayinin bu alanlarda nitelikli işgücüne ihtiyaç duyduğunu gösteriyor. Bu tablo, Manisa’da meslek seçimi ile sanayinin ihtiyaç duyduğu işgücü arasında daha güçlü bir eşleşmeye ihtiyaç olduğunu ortaya koyuyor.
10 YIL SONRA HANGİ MESLEKLER DAHA DEĞERLİ OLACAK?
Manisa’nın güçlü imalat sanayisi ve üretimde yaşanan teknolojik dönüşüm, önümüzdeki 10 yılda ihtiyaç duyulacak meslekleri de değiştirecek. Sanayide otomasyon ve robotik sistemlerin yaygınlaşmasıyla birlikte, yalnızca klasik üretim becerilerine sahip çalışanlardan ziyade teknoloji kullanabilen, makine ve otomasyon sistemlerine hakim teknik personelin daha fazla öne çıkması bekleniyor. Bu dönüşümde kaynakçılık önemini koruyacak ancak mesleğin niteliği değişecek. Klasik kaynakçılığın yanı sıra robotik kaynak sistemlerini kullanabilen ve otomasyon bilgisine sahip kaynakçılar daha değerli hale gelebilir. Elektrik-elektronik teknisyenleri ise geleceğin en kritik meslek gruplarından biri olarak öne çıkıyor. Fabrika otomasyonu, elektrikli araçlar, enerji sistemleri ve gelişmiş üretim makinelerinin yaygınlaşması, bu alanda yetişmiş teknik personele duyulan ihtiyacı artırabilir.
