Manisa, tarihi yapılarıyla geçmişe ışık tutan eserleri bünyesinde bulunduran şehirlerden biri olarak biliniyor. Bu eserlerden birisi de yapımı 229 yıl önceye dayanan tarihi Zeynelzade Kütüphanesi. Akhisar ilçesinde bulunan Zeynelzade Kütüphanesi, 18’inci yüzyılın Osmanlı mimarisinden izler taşıyan önemli bir yapıt. Osmanlının mimari özelliklerini taşımasının yanı sıra kütüphane, bünyesinde barındırdığı yaklaşık 923-995 el yazması eserlerle de dikkat çekiyor. 2 asırdır geçirdiği restorasyonlarla ayakta kalan kütüphane günümüzde hale hizmet vermeye devam ediyor. Bir dönemin mimari yapısına ve geçmişe ışık tutan kütüphanenin tarihi Manisalıların ve ilçeye dışarıdan gelenlerin dikkatini çekiyor.
MİMARİ YAPISI DİKKAT ÇEKİYOR
1797-1798 yılları arasında Zeynelzade Hacı Ali Efendi tarafından yaptırılıyor. Kare planlı yapısı, kubbesi ve üç bölümlü revakıyla döneminin kütüphane mimarisinin özelliklerini taşıyan yapı, süslemeleriyle de dikkati çekiyor. Kubbenin iç bölümünde yer alan kalem işi süslemeler ile meyve tabaklarını tasvir eden bezemeler, yapının mimari özellikleri arasında öne çıkıyor.
YÜZLERCE EL YAZMASI ESER VAR
Osmanlı döneminden günümüze kadar gelen kütüphane sadece mimarisiyle değil aynı zamanda bünyesinde bulundurduğu yaklaşık 925-995’e varan el yazması tarihi kitaplarıyla da öne çıkıyor. Bu kitaplardan birisi de Osmanlı ilim ve kültür hayatının önemli kaynaklarından biri olarak kabul edilen Katip Çelebi'nin 1633 yılında yazdığı Keşfü’z-Zünun adlı eseri. Bu yönüyle Zeynelzade Kütüphanesi ilçenin ilk kütüphanesi olmasının yanı sıra Osmanlı dönemindeki kültür ve ilme dair bilgiler taşıyor.
RESTORASYON ÇALIŞMASI YAPILDI
Kütüphanenin mülkiyeti Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne ait. 2006 yılında İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nün yapının kültürel hayata kazandırılması kararının ardından Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yapılan ihale ile restorasyonu İstanbul'dan Es Yapı firması alırken çalışmayı firma adına Yüksek Mimar Özgür Turan ve ekibi gerçekleştirdi. 3 kişilik proje ekibi 21-24 Mart 2007 tarihleri arasında restorasyon projesinin çizim çalışmasını tamamladı. Günümüzde Akhisar Zeynelzade İlçe Halk Kütüphanesi olarak hizmet veren yapı, tarihi kimliği ile modern kütüphane işlevini bir arada sürdürüyor.
HACI ALİ EFENDİ TÜM İMKANLARINI KULLANMIŞ
Siyasi ve idari yönü olan Hacı Ali Efendi Kütüphanenin ihtiyaçlarını karşılamak için 12 odalı, 3 mağaza ile 4 dükkandan oluşan han, bardakçı imalathanesi, farklı semtlerde, 8 adet dükkan ve Karaköy civarında su ile işleyen un değirmeni ve 50 dönüm tarlayı da vakfa bağışlamış. Daha sonra Akhisar çarşısında çıkan yangında vakıfların çoğu yanmış, arsaların kiraya verilmesi ise belgeleri olmadığı için hiçbir işe yaramamış. 1779’da Akhisar voyvodalığa yapan Hacı Ali Efendi 1814’de vefat etmiş.
