Manisa Celal Bayar Üniversitesi'nde (MCBÜ) Ümit Taşan tarafından hazırlanan yüksek lisans tezinde, kuru üzüm üretiminde kullanılan ithal potasyum karbonata alternatif olarak meşe odunu külünden elde edilen çözelti geliştirildi. Araştırmada, hiçbir şey kullanılmadan direkt serilen üzümlerin 15 günde kuruduğu tespit edilirken yüzde 30'luk meşe odunu külü çözeltisiyle kurutulan Çekirdeksiz Sultaniye üzümlerinin 11 günde kurutulabildiği belirlendi. İthal potasyum karbonatın ülkeye olan maliyetini azaltmak için alternatif bir seçenek bulmak için yapılan bu araştırmada kimyasal çözelti ile meşe külü çözeltisinin benzer yönleri ve aynı sürelerde üzümün kurumasına yardımcı olduğu ortaya çıktı.
GELENEKSEL YÖNTEMLERLE KURUTULUYOR
Manisa Türkiye’de Çekirdeksiz Sultani Üzüm üretiminde ilk sırada yer alan şehirler arasında yer alıyor. Kenttin yüzde 70’i üzüm üretimi yaparak yaşamını idam ettirirken üzümün kullanım alanları da farklılık gösteriyor. Kentte yetişen üzümler daha çok kurutularak dış ülkelere ihraç ediliyor. Mutfaklarda kullanılmasına alışık olduğumuz üzümler olgunlaşmalarının ardından kesilerek hasat ediliyor. Hasat edilen yaş üzümlerin kurutulması için 2 yöntem kullanılıyor. Bunlardan ilki organik olarak yetiştirilen üzümler hiçbir işleme maruz bırakılmadan direkt güneşe seriliyor 2’nci yöntem ise vatandaşlar tarafından “posatalı su” olarak bilinen kimyasal çözeltilere bandırılarak kurutulması.
MEŞE ODUNU KÜLÜ İLE HIZLI KURUTMA
Manisa Celal Bayar Üniversitesi (MCBÜ) Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Kimya Ana Bilim Dalı Fizikokimya Bilim Dalı'nda öğrenim gören Ümit Taşan tarafından hazırlanan yüksek lisans tezinde, kuru üzüm üretiminde kullanılan geleneksel potasa çözeltisine yerli ve ekonomik bir alternatif geliştirildi. Taşan’ın 2024 yılında yaptığı araştırmada üzümlerin erken kuruması için kullanılan kimyasal çözeltiye alternatif olarak meşe odunu külü yer aldı. Meşe odunu külünün içinde barındırdığı potasyumun üzüm kurutmada etkili olduğu ortaya çıkarken kimyasal çözeltiye alternatif bir yöntem olduğu tespit edildi.
KURUTMA SÜRESİ 15 GÜNDEN 11 GÜNE İNDİ
Taşan, üzüm kurutmada kullanılan geleneksel yöntem haline gelen potasa çözeltisindeki potasyum karbonat (K2CO3) bileşiğinin ithal edilmesinin Türkiye’ye her yıl daha fazla döviz maliyetine sebep olmasından dolayı arayışa girdiğini belirtti. Taguchi Yöntemi kullanılarak meşe odunu küllerinden yüzde 10, yüzde 20, yüzde 30 oranlarında karışımların kurutma işlemi için en doğu oran olacağı tespit edildi. Bu araştırma sonucunda, organik üzümlerin kuruması için hiçbir şey kullanılmadığında 15 gün, kimyasal çözeltiyle 12 gün ve yüzde 30 oranında meşe odunu külü kullanılarak hazırlanan çözeltiyle ise sadece 11 günde üzümlerin kuruduğu gözlemlendi. Aynı zamanda yüzde 10 ve yüzde 20'lik çözeltilerle işlem gören üzümlerin kuruma süresi ise 12 gün olarak ölçüldü. Buna göre yüzde 30'luk kül çözeltisi, doğal kurutma yöntemine göre kuruma süresini 4 gün, yaklaşık yüzde 26,7 oranında kısalttığı ortaya çıktı.
POTASA YÖNTEMİYLE BENZER PERFORMANS
Gerçekleştirilen çalışmada meşe odunu külü çözeltisinin performansı, geleneksel potasa bandırma çözeltisiyle karşılaştırıldı. Karşılaştırmada, yüzde 30'luk meşe odunu külü çözeltisiyle kurutulan üzümlerin 11 günde kuruduğu, bu sürenin geleneksel potasa çözeltisiyle elde edilen sonuçlarla aynı hatta 1 gün daha erken kurumasına yol açtığı görüldü. Verim bakımından ise meşe odunu külü çözeltisiyle kurutulan üzümlerin, potasa çözeltisi kullanılan örneklerden yalnızca yüzde 0,8 daha düşük sonuç verdiği belirlendi.
TİCARİ KULLANIMINA DİKKAT ÇEKİLDİ
Meşe odunu külünden elde edilen çözeltinin kuru üzüm üretiminde alternatif olarak kullanılabileceğini ortaya koyan çalışmada yerli kaynakların değerlendirilmesinin önemine dikkat çekildi. Aynı zamanda bu araştırmada ortaya konulan yeni yöntemin ticari ölçekte uygulanabilirliğinin belirlenmesi için maliyet, üretim standardizasyonu, gıda güvenliği ve kalıntı analizleri gibi konularda ilave çalışmalar yapılması gerektiği vurgulandı.

Siz ne düşünüyorsunuz?
İlk yorum sizdenBu habere sizin de bir sözünüz var. Görüşünüzü paylaşın, konuşmaya katılın.