Manisa’da 2026-2027 zeytin sezonu, üretim potansiyeli ile üreticinin yaşadığı ekonomik sıkıntı arasındaki tartışmalarla başladı. Türkiye’nin önemli sofralık zeytin üretim merkezlerinden Akhisar’da alım fiyatlarının maliyetleri karşılamadığı gerekçesiyle geçtiğimiz günlerde üreticiler hasada ara verme kararı aldı. Zeytinliova Mahallesi’nde başlayan tepkiye komisyoncular ve çevre mahalleler de destek verdi. Ekim ayının ikinci haftasında alınan karar kapsamında üreticilerin bir hafta boyunca zeytin toplamaması, komisyoncuların ise alımları durdurması kararlaştırıldı. Eleklerin kapatıldığı ve büyük firmalara ürün akışının kesildiği bildirildi. Üreticiler, fiyatların yeniden değerlendirilmesini ve üretim maliyetlerini karşılayacak bir alım ortamı oluşturulmasını istiyor.
MANİSA EN ÖNEMLİ ÜRETİM MERKEZİ
Manisa Ticaret Borsasının 1 Ekim 2026’da gerçekleştirdiği zeytinyağı sektörü toplantısında paylaşılan verilere göre, kentteki zeytin ağacı sayısı 2023 yılında 30 milyon seviyesindeyken 2026 itibarıyla 38 milyona ulaştı. Aynı açıklamada Manisa’nın Türkiye’deki yağlık zeytin üretiminin yaklaşık yüzde 17’sini, sofralık zeytin üretiminin ise yaklaşık yüzde 22’sini karşıladığı belirtildi. Kentin bu üretim gücü, zeytinin Manisa ekonomisi ve kırsal istihdam açısından taşıdığı önemi ortaya koyuyor. Ancak ağaç sayısındaki artış ve yüksek ürün beklentisi, üreticinin kazancının da aynı oranda arttığı anlamına gelmiyor. Hasat işçiliği, gübre, ilaçlama, budama, sulama, nakliye ve işleme giderleri üreticinin maliyetlerini artırırken alım fiyatlarındaki düşüş sektördeki tartışmaları büyütüyor.
ÜRETİMDE YÜZDE 55,7 ARTIŞ BEKLENTİSİ
Tarım ve Orman Bakanlığının yayımladığı 2026 yılı Bitkisel Üretim İlk Tahmini’ne göre Türkiye’de zeytin üretiminin geçen yılki 2 milyon 450 bin tondan 3 milyon 814 bin tona yükselmesi bekleniyor. Bu, yüzde 55,7’lik artış anlamına geliyor. Söz konusu rakam, Türkiye geneli için açıklanan ilk tahmin niteliğinde. Kesinleşmiş üretim miktarı olarak değerlendirilmemesi gerekiyor. Manisa’ya ait nihai zeytin ve zeytinyağı rekoltesi de ulusal tahminle aynı kabul edilemez; il genelindeki saha çalışmalarının sonuçlarının ayrıca açıklanması gerekiyor. Yüksek rekolte beklentisi, ürün arzının artabileceğine işaret ederken üreticiler fiyatların daha da düşmesi ihtimalinden endişe ediyor. Üreticinin temel kaygısı, daha fazla ürün elde etmesine rağmen kilogram başına kazancının azalması ve toplam gelirinin maliyetleri karşılayamaması.
ZEYTİN FİYATLARI DİP YAPTI
Akhisar’da özellikle sofralık Domat zeytininde açıklanan alım fiyatları üreticilerin tepkisini çekti. Tarım-Sen Genel Başkanı Umut Kocagöz’ün açıklamasına göre, sezon başında 80 TL seviyesinden başlayan fiyatlar daha sonra 70, 60 ve 50 TL seviyelerine kadar geriledi. Farklı kalibrelerdeki ürünlerde ise 20-30 TL aralığında fiyatların gündeme geldiği belirtiliyor. Üreticiler, özellikle hasat işçiliğinin pahalılaştığını ve bazı ürün gruplarında satış gelirinin toplama maliyetini dahi karşılamadığını savunuyor. Bu nedenle fiyatların yalnızca kilogram başına tutar üzerinden değil, ürünün kalitesi, kalibresi ve üretim maliyetiyle birlikte değerlendirilmesini istiyor.
TİCARET BORSASINDAN MARKALAŞMA VURGUSU
Manisa Ticaret Borsasının 1 Ekim’de düzenlediği zeytinyağı sektörü toplantısında, yüksek üretim potansiyelinin yanı sıra maliyetler ve uluslararası rekabet konusu da ele alındı. Borsa Yönetim Kurulu Başkanı Sadık Özkasap, işçilik ve işleme giderlerinin üreticiler üzerinde baskı oluşturduğuna dikkat çekti. İspanya, Tunus ve Fas gibi ülkelerin daha düşük işleme maliyetleriyle uluslararası pazarlarda rekabet avantajı elde edebildiği belirtildi. Toplantıda, üreticinin ve ihracatçının rekabet gücünü koruyabilmesi için destek ve prim mekanizmalarının önemi vurgulandı. Zeytinyağında markalı ve ambalajlı ürünlerin artırılması, doğru depolama koşullarının sağlanması ve ürünün katma değerinin yükseltilmesi de gündeme gelen başlıklar arasında yer aldı.
ÜRETİCİ DESTEKLERİN ARTIRILMASINI İSTİYOR
Zeytin üreticilerinin temel talebi, maliyetleri karşılayacak bir fiyat oluşması ve üretimin sürdürülebilir hâle gelmesi. Üreticiler, alım fiyatlarının yanı sıra mazot, gübre, ilaçlama, budama ve işçilik giderlerini azaltacak desteklerin artırılmasını istiyor. Sektörde kooperatiflerin alım, işleme ve pazarlama süreçlerinde daha etkin rol üstlenmesi, üreticilerin pazarlık gücünün artırılması ve markalı ürün satışının yaygınlaştırılması da çözüm önerileri arasında yer alıyor. Üreticinin eline geçen fiyat ile tüketicinin ödediği tutar arasındaki farkın açıklığa kavuşturulması, fiyat oluşumunda hangi aşamaların ne kadar pay aldığının ortaya konulması açısından önem taşıyor.
